Türkçe Dersi Öğretmen Adaylarının Uzaktan Eğitim Öğretmenlik Uygulaması Sürecine İlişkin Görüşleri

Öz

Bu çalışmanın amacı, Türkçe dersi öğretmen adaylarının uzaktan eğitim öğretmenlik uygulaması sürecine ilişkin görüşlerini belirlemektir. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden “durum çalışması” deseni ile yürütülmüştür. Çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Düzce Üniversitesinde 2020-2021 bahar döneminde Türkçe Eğitimi anabilim dalı dördüncü sınıfında okuyan ve “Öğretmenlik Uygulaması” dersini alan altı kadın ve bir erkek olmak üzere toplam yedi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Veri toplamada odak grup görüşme tekniği kullanılmıştır. Daha sonra veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırma sonunda öğretmen adaylarının; yöntem teknik, öğrenci ile iletişim, sınıf yönetimi konularında bilgi ve beceri kazanmayı hedefledikleri, ancak dersi planlama konusunda düşük beklenti geliştirdikleri belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının genel olarak düşük öz yeterlik algılarına sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmen adaylarının bir dönem planlarının olmadığı, kazanımların programa ve yıllık plana uygun olarak işlenmediği, ders planlarının ve etkinliklerin bazen hazırlanmadığı belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının materyal olarak genelde ders kitabını kullandıkları belirlenmiştir. Öğrencilerin derse katılımlarının genel olarak az olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Öğretmenlik Uygulaması Dersi
• Türkçe Dersi
• Türkçe Öğretmen Adayları
• Uzaktan Eğitim

Opinions of Turkish Lesson Teacher Candidates on the Distance Teaching Practice Course

Öz

This study aims to determine Turkish teacher candidates' views on the distance "Teaching Practice" course. The research was carried out with the "case study" pattern, one of the qualitative designs. The study group was selected by purposive sampling method. The research study group consists of seven teacher candidates, six female and one male, who attended the "Teaching Practice" course in the spring term of 2020-2021. They are 4th-grade students who study at the Turkish Language Teaching Department at Düzce University. The focus group interview technique was used in data collection. Data were analyzed with the content analysis approach. At the end of the research, it was concluded that the pre-service teachers aimed to gain knowledge and skills in method and technique, communication with students, and classroom management. However, they developed low expectations about course planning and generally had low self-efficacy perceptions. They did not prepare a term plan, and the objectives were not generally compatible with the program. They sometimes did not prepare a course plan and activities, and the activities sometimes were not compatible with the objectives. Teacher candidates generally used the textbook as a material. The participation of the students in the course was generally low.

Anahtar Kelimeler

• Distance Learning
• Teaching Practice Course
• Turkish Lesson
• Turkish Teacher Candidates

Kaynakça

1. Adalar, H. (2021). Social studies teacher candidates’ self-efficacy beliefs for technological pedagogical content knowledge (TPACK). International Journal of Education and Literacy Studies, 9(3), 169-183. https://doi.org/10.7575/aiac.ijels.v.9n.3p.169
2. Akgül, E., Ezmeci, F., & Akman, B. (2020). Okul öncesi öğretmen adaylarının, öğretmenlerinin ve öğretim elemanlarının “öğretmenlik uygulaması” sürecinde yaşadıkları zorlukların incelenmesi. E-Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 7, 167-184. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.701585
3. Alkan, A. (2019). Fakülte-Okul işbirliği kapsamındaki öğretmenlik uygulamasına ilişkin paydaş görüşlerinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
4. Aslan Altan, B. (2021). Uzaktan eğitimde yeni serüven: Çevrimiçi öğretmenlik uygulamaları. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(2), 753-766. https://doi.org/10.21666/muefd.975495
5. Aslan, M., & Zırhlıoğlu, G. (2019). Öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulamasında yaşanan sorunlara ilişkin görüşlerinin Q metodu ile analizi. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 13(28), 82-106. https://doi.org/10.29329/mjer.2019.202.5
6. Aydın, S. (2021). Covid-19 pandemisi sürecinde fen bilimleri öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması dersi ile ilgili görüşleri. International Journal of Eurasia Social Science, 12(45), 677-693. http://dx.doi.org/10.35826/ijoess.2970
7. Aygüneş, A., Mirzeoğlu, D., & Güneş, B. (2022). Uzaktan eğitim ile yürütülen öğretmenlik uygulaması dersine ilişkin paydaş görüşleri. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 12(1), 271-292. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1064915
8. Babacan, T. (2016). Teknoloji destekli mikro öğretim uygulamalarının fen bilimleri öğretmen adaylarının teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAB) yeterlikleri üzerine etkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Manisa.

9. Bektaş, M., & Ayvaz, A. (2012). Öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması dersinden beklentileri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(3), 209-232.
10. Can, E., (2022). Covid 19 pandemisi sürecinde yükseköğretimde öğretmenlik uygulamasına ilişkin öğrenci deneyimleri. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 12(2), 459-471. https://doi.org/10.5961/higheredusci.1118080
11. Çelikkaya, T. (2011). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması dersinden beklentileri ve bu beklentilerin karşılanma düzeyleri. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, 1(2), 155-172.
12. Dayı, E. (2011). Öğretmenlik uygulaması yaklaşımları. Ekev Akademi Dergisi, 15(48), 281-292.
13. Değirmençay, Ş. A., & Kasap, G. (2013). Okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması derslerine ilişkin öğretmen adaylarının görüşleri. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 4(2), 47-57.
14. Demir, S., & Kale, M. (2020). Öğretmen görüşlerine göre, Covid-19 küresel salgını döneminde gerçekleştirilen uzaktan eğitim sürecinin değerlendirilmesi. Turkish Studies, 15(8), 3445-3470. https://doi.org/10.7827/turkishstudies.44492
15. Dilekçi, A. (2021). 21. yüzyıl becerilerine göre tasarlanan öğretim etkinliklerinin eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerini geliştirmeye etkisi (Yayımlanmamış doktora tezi). Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu.
16. Erdağı Toksun, S. (2020). Türkçe öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması ile ilgili görüşleri. Turkish Studies-Education, 15(4), 2599-2610. https://doi.org/10.47423/TurkishStudies.43381
17. Eti, İ., & Karaduman, B. (2020). Covid-19 pandemisi sürecinin öğretmen adaylarının meslekî yeterlikleri açısından incelenmesi. Millî Eğitim Dergisi (Özel Sayı), 49(1), 635-656. https://doi.org/10.37669/milliegitim.787238
18. Fraenkel, J. R., & Wallen, N. (2000). How to design and evaluate research in education (4th ed.). USA: McGraw-Hill.
19. Girgin, D., & Şahin, Ç. (2019). Sınıf öğretmeni adaylarının öğretmenlik uygulaması dersi kapsamındaki etkinlik hazırlama ve uygulama süreçlerinin incelenmesi. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(3), 1601-1636.
20. Goodnough, K., Falkenberg, T., & MacDonald, R. (2016). Examining the nature of theory-practice relationships in initial teacher education: A Canadian case study. Canadian Journal of Education, 39(1), 1-28.
21. Graham, R. C., Burgoyne, N., Cantrell, P., Smith, L., St Clair, L., & Harris, R. (2009). Measuring the TPACK confidence of inservice science teachers. TechTrends, 53(5), 70-79.
22. Gündoğdu, K., Altın, M., Üstündağ, N., & Altay, B. (2018). Öğretmen adayları öğretmenlik uygulamasında yeterli mi? (Bir olgubilim çalışması). Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(1), 150-166. https://doi.org/10.30803/adusobed.338417
23. Jain, S., Lall, M., & Singh, A. (2020). Teachers’ voices on the impact of COVID-19 on school education: Are ed-tech companies really the panacea? Contemporary Education Dialogue, 18(1), 58–89. https://doi.org/10.1177/0973184920976433
24. Juanda, A., Shidiq, A. S., & Nasrudin, D. (2021). Teacher learning management: Investigating biology teachers’ tpack to conduct learning during the Covid-19 outbreak. Jurnal Pendidikan IPA Indonesia, 10(1), 48-59. https://doi.org/10.15294/jpii.v10i1.26499
25. Kandemir, A. (2022). Öğretmen adaylarının gözünden öğretmenlik uygulaması: bir durum çalışması. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31, 419-438. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1131863
26. Karakuş, N., & Er, Z. (2021). Türkçe öğretmeni adaylarının web 2.0 araçlarının kullanımıyla ilgili görüşleri. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 9, 177-197. https://doi.org/10.21733/ibad.837184
27. Karakuş, N., Ucuzsatar, N., Karacaoğlu, M. Ö., Esendemir, N., & Bayraktar, D. (2020). Türkçe öğretmeni adaylarının uzaktan eğitime yönelik görüşleri. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 19, 220-241. https://doi.org/10.29000/rumelide.752297
28. Karatut, A. & Şentürk, H. E. (2022). Covid 19 pandemisinde uzaktan eğitim sürecinde beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisi özgüvenlerinin incelenmesi. Avrasya Spor Bilimleri ve Eğitim Dergisi, 4(2), 96-109. https://doi.org/10.47778/ejsse.1181977
29. Kasap, S., Demir, M. Ş., & Ünsal, F. (2022). İngilizce öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulama sürecine ilişkin düşünceleri. Journal of Computer and Education Research, 10(20), 656-671. https://doi.org/10.18009/jcer.1165204
30. Kılıç, A. (2007). Sınıf öğretmeni yetiştirme programında yer alan derslerin öğrenilme düzeyleri. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 6(19), 136-145.
31. Kılıç, A. (2010). Learner-centered micro teaching in teacher education. International Journal of Instruction, 3(1), 77-100.
32. Kılıç, A., Aydın, M., Ökmen, B., & Şahin, Ş. (2019). Kuramdan uygulamaya ihtiyaç belirleme. Ankara: Pegem Akademi.
33. Kırcı, A. (2022). Türkçe öğretmeni adaylarının salgın dönemindeki uzaktan eğitim uygulamaları sürecinde Türkçe dersi okul deneyimi ve öğretmenlik uygulamasında karşılaştıkları sorunlar. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 26, 125-142. https://doi.org/10.29000/rumelide.1073857
34. Koç, A. (2020). Covid-19 salgını sürecinde ilahiyat fakültesi öğretmenlik uygulaması dersinin uzaktan eğitim yoluyla yapılması: Örnek bir uygulama modeli. Milli Eğitim Dergisi (Özel Sayı), 49(1), 851-875. https://doi.org/10.37669/milliegitim.770561
35. MEB (1998). Öğretmen adaylarının milli eğitim bakanlığına bağlı eğitim öğretim kurumlarında yapacakları öğretmenlik uygulamasına ilişkin yönerge. Tebliğler Dergisi. https://mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/263.pdf
36. Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). USA: Sage Publications.
37. Mungure, D. M. (2016). An exploration of the preparation and organization of teaching practice exercise to prospective science and mathematics teachers toward improving teaching profession at morogoro teachers’ college. Journal of Education and Practice, 7(33), 212-220.
38. Organ Ulus, S., & Aşiroğlu, S. (2021). Matematik öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgileri ile uzaktan eğitime yönelik tutumları arasındaki ilişkiler. Harran Maarif Dergisi, 7(2), 203-223. https://doi.org/10.22596/hej.1137577
39. Öner, S., & Öner, M. (2022). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının pandemi döneminde gerçekleşen uzaktan öğretmenlik uygulamalarına yönelik görüşleri: Sorunlar, öneriler ve coğrafya öğretiminde materyal kullanımı. International Journal of Geography and Geography Education, 45, 36-52. https://doi.org/10.32003/igge.1008360
40. Öner, G., & Aydın, E. (2016). Öğretmen adaylarının okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması derslerinden ve bu derslerin paydaşlarından beklentileri. ERPA International Congresses of Education, Sarejevo, Bosna Hersek.
41. Özdaş, F., & Çakmak, M. (2018). Öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması dersine ilişkin metaforik algıları. Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 7(4), 2747-2766.
42. Patton, M. Q. (1990). Qualitative evaluation and research methods. USA: Sage Publications.
43. Piştav Akmeşe, P., & Kayhan, N. (2021). Koronavirüs (Covid-19) salgınında özel eğitimde öğretmenlik uygulaması dersi ve öğretmen deneyimleri. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), 73-104.
44. Ritchie, J., Lewis, J., & Elam, G. (2003). Designing and selecting sample. In Jane Ritchie & Jane Lewis (Eds.), Qualitative research practice: A guide for social science students and researchers (pp. 77-108). USA: Sage Publications.
45. Sağ, R. (2008). The expectations of student teachers about cooperating teachers, supervisors, and practice schools. Eurasian Journal of Educational Research, 32, 117-132.
46. Saka, M. (2019). Fen bilgisi öğretmenlerinin okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması derslerine yönelik değerlendirmeleri. İlköğretim Online, 18(1), 127-148. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2019.527173
47. Sılay, İ., & Gök, T. (2004). Öğretmen adaylarının uygulama okullarında karşılaştıkları sorunlar ve bu sorunları gidermek amacıyla hazırlanan öneriler üzerine bir çalışma. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, İnönü Üniversitesi.
48. Subaşı, M., & Okumuş, K. (2017). Bir araştırma yöntemi olarak durum çalışması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 419-426.
49. Süt, H., & Öznaçar, B. (2021). Effects of COVID-19 period on educational systems and institutions. International Journal of Curriculum and Instruction (Special Issue), 13, 537–551.
50. Şahin, Ş., Ökmen, B., & Kılıç, A. (2023). Öğretmenlik uygulaması dersinde farklı fakülte/bölüm öğretim üyelerinin öğrencilere rehberlik durumları. Ases IV. Uluslararası Eğitim Bilimleri Kongresi (s. 46-57), Giresun.
51. Şahin, T. G., & Ercan, M. (2022). Türkçe öğretmeni adaylarının çevrim içi yürütülen Türkçe derslerine ilişkin deneyimleri. Journal of History School, 57, 1183- 1209. https://doi.org/10.29228/joh.54161
52. Taşkesen, S. (2018). Eğitim fakültesi güzel sanatlar eğitimi öğrencilerinin okul uygulamaları dersinden beklentileri üzerine bir araştırma. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(3), 826-841. https://doi.org/10.17556/erziefd.447614
53. Tatlı, Z., Akbulut, H. İ., & Altınışık, D. (2016). Öğretmen adaylarının teknolojik pedagojik alan bilgisi özgüvenlerine Web 2.0 araçlarının etkisi. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 7(3), 659-678. https://doi.org/10.16949/turkbilmat.277878
54. Topal, T., & Uzoğlu, M. (2020). Sınıf öğretmeni adaylarının öğretmenlik uygulaması sürecinde karşılaştıkları sorunlar. Turkish Studies-Education, 15(6), 4539-4548. http://dx.doi.org/10.47423/TurkishStudies.47636 Tunagür, M. (2021). Covid-19 sürecinde çevrim içi öğrenme ortamlarında Türkçe öğretmen adaylarının öz düzenleme ve bilgi paylaşma durumlarının incelenmesi. Journal of History School, 53, 2702-2722. http://dx.doi.org/10.29228/Joh.50929
55. Uzun, S., & Koparan, T. (2021). Öğretmenlik uygulaması dersine yönelik beklentilerin ve sürecin değerlendirilmesi. Journal of Computer and Education Research, 9(18), 546-574. https://doi.org/10.18009/jcer.892761
56. Ülger, K. (2021). Öğretmenlik uygulamasında karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerilerine ilişkin bir araştırma. Milli Eğitim Dergisi, 50(232), 71-87. https://doi.org/10.37669/milliegitim.726429
57. Yıldırım, R. G., Özyılmaz Akamca, G., Ellez, A. M., Karabekmez, S., & Bulut Üner, A. N. (2019). Okul öncesi öğretmen adaylarının okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması derslerine ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Journal of Higher Education ve Science, 9(2), 306-316. https://doi.org/10.5961/jhes.2019.332
58. Yıldırım Yakar, Z., Uzun, E., & Tekerek, B. (2021). Öğretmenlik uygulaması dersi kapsamında karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1), 220-245. https://doi.org/10.33437/ksusbd.655590
59. Yüksel, T., & Avşar Erümit, B. (2021). Öğretmenlik uygulaması dersinin üç paydaşının beklentilerinin Beklentinin İhlali Teorisine göre tespiti. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 36(3), 712-741. https://doi.org/10.16986/HUJE.2020062388
60. Yürektürk, F. N., & Coşkun, H. (2020). Türkçe öğretmenlerinin teknoloji kullanımına ve teknoloji destekli Türkçe öğretiminin etkililiğine dair görüşleri. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 8(3), 986-1000. https://doi.org/10.16916/aded.748300
61. Zeybek, G., & Karataş, K. (2022). Öğretmenlik deneyimine ilk adım: Öğretmenlik uygulaması sürecinin incelenmesi. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(3), 973-990. https://doi.org/10.33206/mjss.995588