Research Article

Kültürel Miras Alanlarında YLT ve İHA Tabanlı 3B Belgelenme Yöntemlerinin Karşılaştırılmalı Değerlendirilmesi

Volume: 7 Number: 1 June 30, 2025
EN TR

Kültürel Miras Alanlarında YLT ve İHA Tabanlı 3B Belgelenme Yöntemlerinin Karşılaştırılmalı Değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışmada, Mersin ili Mezitli ilçesinde yer alan Soli Pompeiopolis kazı alanının üç boyutlu belgelenmesine yönelik olarak Yersel Lazer Tarama (YLT) ve İnsansız Hava Aracı (İHA) fotogrametrisi yöntemleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Her iki yöntemle aynı çalışma alanı üzerinde veri toplanmış, elde edilen nokta bulutları konumsal doğruluk ve yüzey uyumu açısından analiz edilmiştir. Sahada toplam 16 Yer Kontrol Noktası (YKN) yerleştirilmiş; bunlardan 9’u denetleme noktası olarak değerlendirilmiştir. GNSS ile ölçülen bu noktalar aracılığıyla yapılan hata analizinde YLT verisinde RMSE 2.6 cm, İHA verisinde ise 6.2 cm olarak hesaplanmıştır. Ayrıca, iki yöntemle üretilen nokta bulutları CloudCompare yazılımında C2C (Cloud-to-Cloud) analizine tabi tutulmuş, YLT referanslı analizde maksimum fark 23.19 cm’ye ulaşırken İHA referanslı analizde bu değer 5.53 cm olarak belirlenmiştir. Sonuçlar, YLT yönteminin detaylı modelleme ve yüksek doğruluk sağladığını; İHA fotogrametrisinin ise operasyonel hız ve geniş alan kapsama açısından avantaj sunduğunu göstermektedir. Her iki yöntemin birlikte kullanımı, kültürel miras alanlarında daha dengeli ve bütüncül bir belgelenme süreci için uygun bir çözüm sunmaktadır.

Keywords

References

  1. Akar, A. (2017). Evaluation of accuracy of DEMs obtained from UAV-point clouds for different topographical areas. International Journal of Engineering and Geosciences, 2(3), 110–117. https://doi.org/10.26833/ijeg.329717
  2. Chiabrando, F., Di Pietra, V., Lingua, A., Maschio, P., Noardo, F., Sammartano, G., & Spanò, A. (2016). TLS models generation assisted by UAV survey. In The International Archives of the Photogrammetry, Remote Sensing and Spatial Information Sciences, XLI-B5, 413–420. https://doi.org/10.5194/isprs-archives-XLI-B5-413-2016
  3. Fidan, D., & Fidan, Ş. (2021). Yersel lazer tarama teknolojileriyle oluşturulan 3B modellerin akıllı kent uygulamalarında kullanımı: Mersin Süslü Çeşme örneği. Türkiye Lidar Dergisi, 3(2), 48–57. https://doi.org/10.51946/melid.1021819
  4. Kabadayı, A. (2023a). Kültürel mirasın dijital arşivlenmesi: Emirci Sultan Türbesi ve Camii örneği. Türkiye Fotogrametri Dergisi, 5(2), 82–88. https://doi.org/10.53030/tufod.1401899
  5. Kabadayı, A. (2023b). Yersel lazer tarama yöntemi ile rölöve ve restitüsyon projelerinin hazırlanması; Akşehir Kale Kalıntısı örneği. Türkiye Lidar Dergisi, 5(1), 17–25. https://doi.org/10.51946/melid.1296772
  6. Kabadayı, A., & Erdoğan, A. (2022). Application of terrestrial photogrammetry method in cultural heritage studies: A case study of Seyfeddin Karasungur. Mersin Photogrammetry Journal, 4(2), 62–67. https://doi.org/10.53093/mephoj.1200146
  7. Ruther, H., Chazan, M., Schroeder, R., Neeser, R., Held, C., Walker, S. J., Matmon, A., & Horwitz, L. K. (2009). Laser scanning for conservation research of African cultural heritage sites: The case study of Wonderwerk Cave,
  8. South Africa. Journal of Archaeological Science, 36, 1847–1856. https://doi.org/10.1016/j.jas.2009.04.012

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Photogrametry

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 15, 2025

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

May 28, 2025

Acceptance Date

June 13, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 7 Number: 1

APA
Ulvi, C., & Deniz Adıgüzel, A. (2025). Kültürel Miras Alanlarında YLT ve İHA Tabanlı 3B Belgelenme Yöntemlerinin Karşılaştırılmalı Değerlendirilmesi. Türkiye Lidar Dergisi, 7(1), 15-23. https://doi.org/10.51946/melid.1708485
AMA
1.Ulvi C, Deniz Adıgüzel A. Kültürel Miras Alanlarında YLT ve İHA Tabanlı 3B Belgelenme Yöntemlerinin Karşılaştırılmalı Değerlendirilmesi. Türkiye Lidar Dergisi. 2025;7(1):15-23. doi:10.51946/melid.1708485
Chicago
Ulvi, Ceyda, and Aslı Deniz Adıgüzel. 2025. “Kültürel Miras Alanlarında YLT Ve İHA Tabanlı 3B Belgelenme Yöntemlerinin Karşılaştırılmalı Değerlendirilmesi”. Türkiye Lidar Dergisi 7 (1): 15-23. https://doi.org/10.51946/melid.1708485.
EndNote
Ulvi C, Deniz Adıgüzel A (June 1, 2025) Kültürel Miras Alanlarında YLT ve İHA Tabanlı 3B Belgelenme Yöntemlerinin Karşılaştırılmalı Değerlendirilmesi. Türkiye Lidar Dergisi 7 1 15–23.
IEEE
[1]C. Ulvi and A. Deniz Adıgüzel, “Kültürel Miras Alanlarında YLT ve İHA Tabanlı 3B Belgelenme Yöntemlerinin Karşılaştırılmalı Değerlendirilmesi”, Türkiye Lidar Dergisi, vol. 7, no. 1, pp. 15–23, June 2025, doi: 10.51946/melid.1708485.
ISNAD
Ulvi, Ceyda - Deniz Adıgüzel, Aslı. “Kültürel Miras Alanlarında YLT Ve İHA Tabanlı 3B Belgelenme Yöntemlerinin Karşılaştırılmalı Değerlendirilmesi”. Türkiye Lidar Dergisi 7/1 (June 1, 2025): 15-23. https://doi.org/10.51946/melid.1708485.
JAMA
1.Ulvi C, Deniz Adıgüzel A. Kültürel Miras Alanlarında YLT ve İHA Tabanlı 3B Belgelenme Yöntemlerinin Karşılaştırılmalı Değerlendirilmesi. Türkiye Lidar Dergisi. 2025;7:15–23.
MLA
Ulvi, Ceyda, and Aslı Deniz Adıgüzel. “Kültürel Miras Alanlarında YLT Ve İHA Tabanlı 3B Belgelenme Yöntemlerinin Karşılaştırılmalı Değerlendirilmesi”. Türkiye Lidar Dergisi, vol. 7, no. 1, June 2025, pp. 15-23, doi:10.51946/melid.1708485.
Vancouver
1.Ceyda Ulvi, Aslı Deniz Adıgüzel. Kültürel Miras Alanlarında YLT ve İHA Tabanlı 3B Belgelenme Yöntemlerinin Karşılaştırılmalı Değerlendirilmesi. Türkiye Lidar Dergisi. 2025 Jun. 1;7(1):15-23. doi:10.51946/melid.1708485

Turkish Journal of LiDAR/Turkey LiDAR Journal