Research Article

Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi

Volume: 12 Number: 1 April 28, 2019
EN TR

Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Kardiyovasküler hastalıkların risk faktörlerini azaltmak için bireylerin sağlıklı yaşam davranışlarını kazanmaları gerekmektedir. Bu araştırma, koroner arter hastalık tanısı almış bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı tipte kesitsel olarak yapılmıştır. Yöntem: Araştırmanın evrenini 1 Ocak– 31 Mart 2017 tarihleri arasında, bir araştırma hastanesinin kardiyoloji polikliniklerinde takip edilen, koroner arter hastalık tanısı almış, yaş ortalaması 57.1± 13.2 yıl (minimum 18-maksimum 80) olan hastalar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemine araştırmaya katılmayı kabul eden ve rastgele örneklem yöntemi ile seçilen 351 hasta alınmıştır. Veriler, hastaların sosyo-demografik özelliklerine ilişkin “Tanıtıcı Bilgi Formu” ve “Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II” kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde aritmetik ortalama, standart sapma, minimum, maksimum ve yüzde parametreleri kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov Smirnov testiyle yapılmıştır, anlamlılık değerleri >0.05 olduğundan ileri düzey çözümlemelerde parametrik olan testler kullanılmıştır. Parametrik olan testlerden iki bağımsız değişken için bağımsız örneklem t testi, ikiden fazla bağımsız değişken için One-Way ANOVA testi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmadan elde edilen bulgulara göre “Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II” ölçeği toplam puan ortalaması 132.75± 3.37’dir. Cinsiyete göre ölçeğin alt boyutlarının puan ortalamaları karşılaştırıldığında, erkeklerin manevi gelişim, kişiler arası ilişkiler, stres yönetimi puan ortalamalarının daha yüksek, beslenme puan ortalamasının daha düşük olduğu (p<0.05) belirlenmiştir. Fiziksel aktivite ve manevi gelişim puan ortalamalarının yaş arttıkça azaldığı (p<0.05), fiziksel aktivite puan ortalamasının eğitim düzeyi yükseldikçe arttığı saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Bu çalışmada, katılımcıların en düşük ve en yüksek puan ortalamalarını aldıkları alt boyutlar sırasıyla, fiziksel aktivite ve kişiler arası ilişkilerdir. Fiziksel aktivite alt boyutu ortalama puanının yaş ile ters, eğitim düzeyi ile doğru orantılı olarak arttığı belirlenmiştir. 

Keywords

References

  1. 1. World Health Organization. "Cardiovascular diseases". http://www.who.int/cardiovascular_diseases/en/ 10.03.2018. 2. World Health Organization. " Global Status Report on Noncommunicable Diseases 2014". http://apps.who.int/iris/bitstream/10665/148114/1/9789241564854_eng.pdf?ua=1 10.03.2018.3. Türkiye İstatistik Kurumu. "Ölüm Nedeni İstatistikleri, 2016". http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=24572 10.03.2018.4. Pearson TA, Bazzarre TL, Daniels SR ve ark. American Heart Association Guide for improving cardiovascular health at the community level, 2013 update a scientific statement for public health practitioners, healthcare providers, and health policy makers. Circulation 2013; 127:1730-1753. 5. Costa L, Guerra-Balic TM. Relationship between healthy lifestyle and sociodemographic factors in adolescents in Catalonia: Application of vısa-teen questionnaire. Plos One 2016; 11(9): e0163381.6. World Health Organization. "Health Promotion Glossary". http://www.who.int/healthpromotion/about/HPR%20Glossary%201998.pdf 10.03.2018.7. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. "Türkiye Kalp ve Damar Hastalıkları Önleme ve Kontrol Programı Eylem Planı (20152020). 2015". https://www.tkd.org.tr/TKDData/Uploads/files/Turkiye-kalp-ve-damar-hastaliklari-onleme-ve-kontrol-programi.pdf 10.03.2018.8. World Health Organization. World Heart Federation and World Stroke Organization. Global Atlas on Cardiovascular Disease Prevention and Control. 2011". http://www.who.int/cardiovascular_diseases/publications/atlas_cvd/en/ 10.03.2018.9. World Health Organization. "Global Action Plan for The Prevention and Control of NCDs 2013-2020.2013". http://www.who.int/nmh/publications/ncd-action-plan/en/ 10.03.2018.10. Pender NJ, Murdaugh CL, Parsons MA. Health promoting in nursing practice. 7. Baskı. New Jersey: pearson Educatyion, Inc. Baskı, 2015: 6-23. 11. World Health Organization. The WHO cross-national study of health behavior in school-aged children from 35 countries: Findings from 2001-2002. J Sch Health 2004; 74: 204-206.12. Go AS, Mozaffarian D, Roger VL ve ark. Heart Disease and Stroke Statistics-2014 Update A Report From the American Heart Association. Circulation 2014; 129: 28-292.13. Bahar Z, Beşer A, Gördes N, Ersin F, Kıssal A. Sağlıklı yasam biçimi davranışları ölçeği II’nin geçerlik ve güvenirlik çalısması. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2008; 12 (1): 1-13.14. Pekcan, G. Beslenme Durumunun Saptanması. Baysal, A (Editör). Diyet El Kitabı. 8. Baski, Ankara: Hatiboğlu Yayınları, 2008: 99-119.15. World Health Organization. " BMI Classification". http://apps.who.int/bmi/index.jsp?introPage=intro_3.html 03.10.2018.16. Şahin ZA, Biçer N. Hipertansiyon hastalarının sağlıklı yaşam biçimi davranışları. MN Kardiyoloji 2015; 22(4): 180-185. 17. Küçükberber N, Özdilli K, Yorulmaz H. Kalp hastalarında sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitesine etki eden faktörlerin değerlendirilmesi. Anadolu Kardiyoloji Dergisi 2011; 11: 619-626.18. Kılınç G, Yıldız E, Kavak F. Kalp yetersizliği hastalarında sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve umutsuzluk arasındaki ilişki. Journal of Cardiovascular Nursing August 2016; 7(13):114-126.19. Savaşan A, Ayten M, Ergene O. Koroner Arter Hastalarında Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Umutsuzluk. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi 2013; (1):1-6.20. Küçükberber N, Özdilli K, Yorulmaz H. Koroner Arter Hastalarında Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Umutsuzluk. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi. 2011; 4 (1): 1-6. 21. Yılmaz F, Çağlayan Ç. Yaşlılarda sağlıklı yaşam tarzının yaşam kalitesi üzerine etkileri. Türk Aile Hekimliği Dergisi 2016; 20 (4): 129-140.22. Kulakçı H, Kuzlu Ayyıldız T, Emiroğlu ON, Köroğlu E. Huzurevinde yaşayan yaşlıların öz yeterlilik algılarının ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi 2012; 5 (2): 53-64.23. Polat Ü, Kahraman BB. Yaşlı bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve algılanan sosyal destek arasındaki ilişki. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Tıp Dergisi 2013;18(4): 213-218.24. Kang Y, Yang I-S, Kim N. Correlates of health behaviors in patients with coronary artery disease. Asian Nurs Res. 2010; 4 (1): 45-55.25. Karaahmetoğlu GU, Soğuksu S, Softa HK. Hemşirelik 1. Ve 2. Sınıf öğrencilerinin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve etkileyen faktörlerin incelenmesi. Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 2014; 2 (2): 26-41.26. Okgün AA, Korkmaz FD, Çakmakcı H. Koroner arter baypas greft cerrahisi sonrası sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Türk Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Dergisi 2017; 25 (1): 45-51.27. Westin L, Carlsson R, Erhardt L, Cantor-Graae E, McNeil T. Differences in quality of life in men and women with ischemicheart disease. A prospective controlled study. Scand Cardiovasc J 1999; 33: 160-165.28. Chiou A-F, Hsu S-P, Hung H-F. Predictors of health-promoting behaviors in Taiwanese patients with coronary artery disease. Appl Nurs Res. 2016; 30: 1- 6.29. Gülcivan G. Meme kanserli hastaların yaşam kalitesi ile sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Yüksek lisans tezi, Tekirdağ: Namık Kemal Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2017.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Health Care Administration

Journal Section

Research Article

Authors

Özlem Persil Özkan *
İstanbul Arel Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü
0000-0003-2871-0090
Türkiye

Serkan Kemal Büyükünal
İstanbul Arel Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü
0000-0003-3676-2181
Türkiye

Zerrin Yiğit
İstanbul Üniversitesi Kardiyoloji Enstitüsü Kardiyoloji Anabilim Dalı
0000-0002-8368-7906
Türkiye

Yusuf İnci This is me
İstanbul Üniversitesi Kardiyoloji Enstitüsü Kardiyoloji Anabilim Dalı
0000-0003-1054-2455
Türkiye

Fitnat Şule Şakar This is me
İstanbul Arel Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü
0000-0003-2640-492X
Türkiye

Dilek Özçelik Ersü
İstanbul Arel Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü
0000-0002-0247-5347
Türkiye

Publication Date

April 28, 2019

Submission Date

March 18, 2018

Acceptance Date

September 6, 2018

Published in Issue

Year 2019 Volume: 12 Number: 1

APA
Persil Özkan, Ö., Büyükünal, S. K., Yiğit, Z., İnci, Y., Şakar, F. Ş., & Özçelik Ersü, D. (2019). Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(1), 22-31. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.407399
AMA
1.Persil Özkan Ö, Büyükünal SK, Yiğit Z, İnci Y, Şakar FŞ, Özçelik Ersü D. Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Mersin Univ Saglık Bilim derg. 2019;12(1):22-31. doi:10.26559/mersinsbd.407399
Chicago
Persil Özkan, Özlem, Serkan Kemal Büyükünal, Zerrin Yiğit, Yusuf İnci, Fitnat Şule Şakar, and Dilek Özçelik Ersü. 2019. “Kardiyovasküler Hastalık Tanısı Almış Hastaların Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışlarının Değerlendirilmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12 (1): 22-31. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.407399.
EndNote
Persil Özkan Ö, Büyükünal SK, Yiğit Z, İnci Y, Şakar FŞ, Özçelik Ersü D (April 1, 2019) Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12 1 22–31.
IEEE
[1]Ö. Persil Özkan, S. K. Büyükünal, Z. Yiğit, Y. İnci, F. Ş. Şakar, and D. Özçelik Ersü, “Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi”, Mersin Univ Saglık Bilim derg, vol. 12, no. 1, pp. 22–31, Apr. 2019, doi: 10.26559/mersinsbd.407399.
ISNAD
Persil Özkan, Özlem - Büyükünal, Serkan Kemal - Yiğit, Zerrin - İnci, Yusuf - Şakar, Fitnat Şule - Özçelik Ersü, Dilek. “Kardiyovasküler Hastalık Tanısı Almış Hastaların Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışlarının Değerlendirilmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 12/1 (April 1, 2019): 22-31. https://doi.org/10.26559/mersinsbd.407399.
JAMA
1.Persil Özkan Ö, Büyükünal SK, Yiğit Z, İnci Y, Şakar FŞ, Özçelik Ersü D. Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Mersin Univ Saglık Bilim derg. 2019;12:22–31.
MLA
Persil Özkan, Özlem, et al. “Kardiyovasküler Hastalık Tanısı Almış Hastaların Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışlarının Değerlendirilmesi”. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 12, no. 1, Apr. 2019, pp. 22-31, doi:10.26559/mersinsbd.407399.
Vancouver
1.Özlem Persil Özkan, Serkan Kemal Büyükünal, Zerrin Yiğit, Yusuf İnci, Fitnat Şule Şakar, Dilek Özçelik Ersü. Kardiyovasküler hastalık tanısı almış hastaların sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. Mersin Univ Saglık Bilim derg. 2019 Apr. 1;12(1):22-31. doi:10.26559/mersinsbd.407399

Cited By

MEU Journal of Health Sciences Assoc was began to the publishing process in 2008 under the supervision of Assoc. Prof. Gönül Aslan, Editor-in-Chief, and affiliated to Mersin University Institute of Health Sciences. In March 2015, Prof. Dr. Caferi Tayyar Şaşmaz undertook the Editor-in Chief position and since then he has been in charge.

 

Publishing in three issues per year (April - August - December), it is a multisectoral refereed scientific journal. In addition to research articles, scientific articles such as reviews, case reports and letters to the editor are published in the journal. Our journal, which has been published via e-mail since its inception, has been published both online and in print. Following the Participation Agreement signed with TÜBİTAK-ULAKBİM Dergi Park in April 2015, it has started to accept and evaluate online publications.

Mersin University Journal of Health Sciences have been indexed by Turkey Citation Index since November 16, 2011.

Mersin University Journal of Health Sciences have been indexed by ULAKBIM Medical Database from the first issue of 2016.

Mersin University Journal of Health Sciences have been indexed by DOAJ since October 02, 2019.

 

 

Article Publishing Charge Policy: Our journal has adopted an open access policy and there is no fee for article application, evaluation, and publication in our journal. All the articles published in our journal can be accessed from the Archive free of charge.

 

154561545815459
 

Creative Commons Lisansı
This work is licensed with Attribution-NonCommercial 4.0 International.