Ortaokul Matematik Ders Kitaplarının Oyun ve Oyunlaştırma Açısından İncelenmesi
Öz
Bu araştırmanın amacı, ortaokul matematik ders kitaplarını oyun ve oyunlaştırma açısından incelemektir. Bu amaç
doğrultusunda ortaokul matematik ders kitapları; “Sınıf Düzeyi” “Öğrenme Alanı”, “Oyun Türü”, “Kullanım Yeri”, “Kullanım
Şekli” ve “Oyunlaştırma Elementleri” başlıkları altında incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman
incelemesi yöntemi benimsenmiştir. Araştırmanın veri kaynağı, EBA üzerinde yer alan MEB yayınlarına ait ortaokul
matematik ders kitapları olarak belirlenmiştir. İncelenen kitapların analizinde ise betimsel analiz yaklaşımı kullanılmıştır.
Araştırmanın sonucunda, “Sınıf Düzeyi” açısından genel olarak oyun ve oyunlaştırmanın kitaplarda fazla yer bulmadığı ve
5.sınıftan sonra giderek azalmanın olduğu görülmüştür. “Öğrenme Alanı” bakımından 5. sınıf matematik ders kitabında yer
alan oyun ve oyunlaştırmalar “Sayılar ve İşlemler” ile “Geometri ve Ölçme” öğrenme alanlarında yer alırken; 6. ve 7. sınıf
matematik ders kitaplarında “Sayılar ve İşlemler” ile “Cebir” öğrenme alanlarında yer aldıkları tespit edilmiştir. “Oyun Türü”
açısından eğitsel oyun ve zeka oyunu olmak üzere sadece iki oyun türü yer alırken bunlardan da eğitsel oyunlar baskın
şekilde matematik ders kitaplarında yer aldığı görülmüştür. “Kullanım Yeri” açısından 5. sınıf matematik ders kitabı
içerisinde yer alan oyunların hemen hemen hepsi dersin “Geliştirme” kısmında yer aldığı tespit edilmiştir. “Kullanım Şekli”
açısından oyun ve oyunlaştırmanın çoğunlukla “Etkinlik temelli” kullanıldığı tespit edilmiştir. “Oyunlaştırma Elementleri”
açısından ise her sınıf seviyesinde, ortaokul matematik ders kitapları içerisinde tespit edilen oyunların hepsinde
‘Kısıtlamalar/Sınırlılıklar’, ‘Hikayeleştirme’ ve ‘Zorluk’ elementlerinin olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aksakal, K., Satan, N. & Saygı, E. (2022). Kendoku oyununun ortaokul matematik öğretim programındaki kazanımlar açısından öğretmen görüşlerine dayalı olarak incelenmesi. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(1), 113-127. Doi: 10.38151/akef.2022.7
- Arkün Kocadere, S., & Samur, Y. (2016). Oyundan oyunlaştırmaya [From game to gamification]. A. İşman, H. F. Odabaşı & B. Akkoyunlu (Ed.), Eğitim Teknolojileri Okumaları içinde [In Educational Technology Readings] (s. 398-415). Ankara: TOJET.
- Baran Kaya, T. & Gökçek, T. (2021). Ortaokul matematik öğretmeni adaylarının matematik öğretimi için tasarladıkları oyunların farklı açılardan ele alınması. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (52), 600-621. https://doi.org/10.53444/deubefd.962734
- Berber, A. (2018). Oyunlaştırma-oynayarak başarmak. Seçkin yayıncılık.
- Beyhan, N. & Tural, H. (2007). İlköğretim matematik öğretiminde oyunla öğretimin erişiye etkisi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (21), 37-48.
- Bozoğlu, U. (2013). Ortaokul 7.sınıf matematik dersi alan-çevre ilişkisi konusunda oyun temelli öğretimin öğrenci başarısına etkisi (Yüksek lisans tezi). Ondokuz Mayız Üniversitesi.
- Boz, İ. (2018). İlkokul 4. sınıf matematik dersinde oyunla öğretim yönteminin akademik başarıya etkisi. Uluslararası Ders Kitapları ve Eğitim Materyalleri Dergisi, 1(1), 27-45.
- Bozkurt, A. & Genç-Kumtepe, E. (2014). Oyunlaştırma, oyun felsefesi ve eğitim: gamification. Akademik Bilişim 2014 (s.147-156). Mersin Üniversitesi, Mersin.
- Creswell, J. W. (2013). Geçerlik ve değerlendirme standartları. M. Bütün ve S.B. Demir (Çev. Ed) ve O. Birgin (Çev). Nitel araştırma yöntemleri (s. 243-267) içinde. Siyasal Kitabevi.
- Çağlar, Ş. & Kocadere, S. A. (2015). Çevrimiçi Öğrenme Ortamlarinda Oyunlaştırma. Journal of Educational Sciences & Practices, 14(27), 83-102.
