Araştırma Makalesi

Neturei Karta Hareketinin Siyonizm Karşıtlığının Teolojik ve Sosyo-Politik Nedenleri

Sayı: 4 31 Ağustos 2026
PDF İndir
EN TR

Neturei Karta Hareketinin Siyonizm Karşıtlığının Teolojik ve Sosyo-Politik Nedenleri

Öz

Bu çalışma, Ultra-Ortodoks Yahudi hareketlerinden biri olan Neturei Karta’nın Siyonizm karşıtlığını teolojik ve sosyo-politik boyutlarıyla incelemektedir. Neturei Karta, Siyonizm’i Yahudi inancına ve Tanrı’nın iradesine aykırı bir ideoloji olarak değerlendirmekte; İsrail Devleti’nin kuruluşunu ise ilahî düzenin ihlali şeklinde yorumlamaktadır. Çalışmada, hareketin İsrail Devleti’ni neden meşru kabul etmediği ve Siyonizm’i hangi gerekçelerle reddettiği analiz edilmektedir. Makale kapsamında öncelikle Neturei Karta’nın ortaya çıkışı ve kurucuları incelenmiştir. Ardından hareketin Siyonizm karşıtlığını daha iyi anlayabilmek amacıyla Siyonizm’in doğuşu ve İsrail Devleti’nin kuruluş süreci değerlendirilmiştir. Neturei Karta’ya göre Yahudilerin kurtuluşu yalnızca Tanrı’nın müdahalesiyle gerçekleşebilir. Bu nedenle hareket, Mesih gelmeden Filistin topraklarında Yahudi siyasi egemenliğinin kurulmasını dinî açıdan meşru görmemekte, bu anlayışını Talmud’daki Üç Yemin öğretisine dayandırarak Filistin’e yönelik kitlesel Yahudi göçlerini de eleştirmektedir. Sosyo-politik açıdan ise Neturei Karta, Siyonizm’in Yahudi milliyetçiliğini savunmasını ve Yahudileri İsrail’e göç etmeye teşvik etmesine karşı çıkmaktadır. Hareket, Siyonizm’i Filistinlilerin topraklarından zorla çıkarılmasını ve mallarına el konulmasını Yahudi-Arap çatışmasının temel sebeplerinden biri olarak görmektedir. Türkçe literatürde Neturei Karta üzerine yapılan çalışmaların önemli bir kısmı hareketin tarihsel gelişimine odaklanırken, teolojik ve sosyo-politik karşıtlığı birlikte ele alan çalışmaların sınırlı olduğu anlaşılmaktadır. Bu çalışma, söz konusu boşluğu doldurmayı amaçlamakta, Yahudi dinî kaynakları ile tarihsel ve siyasal gelişmeleri birlikte değerlendirerek hareketin Siyonizm karşıtlığının teolojik ve sosyo-politik temellerini ortaya koymaktadır. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmada tarihsel, teolojik ve politik analizlerden yararlanılmıştır. Çalışmada, Neturei Karta’nın Siyonizm karşıtlığının temelinde Siyonizm’in Tanrı ile Yahudiler arasındaki ahde aykırı olduğu düşüncesinin bulunduğu; politik düzlemde ise İsrail’in seküler yapısı, milliyetçi devlet anlayışı ile Filistinlilerin topraklarından uzaklaştırılması ve topraklarına el konulmasına yönelik eleştirilerin öne çıktığı görülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akdemir, Hüseyin. Yahudi Hafızasında Kudüs: Din, Kimlik ve Mücadele Tarihi, Bursa: DTA Yayıncılık, 2026.
  2. Armaoğlu, Fahir. Filistin Meselesi ve Arap-İsrail Savaşları, 1948-1988. İstanbul: Kronik Kitap, 5. Basım, 2019.
  3. Armstrong, Karen. Tanrı Adına Savaş: Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam'da Köktendincilik. İstanbul: Alfa Basım Yayım, 2021.
  4. Avineri, Shlomo. Herzl’s vision: Theodor Herzl and the Foundation of the Jewish State. Katonah, New York: BlueBridge, 2014.
  5. Ay, Rahim. “İsrail’in Kuruluşunun Teolojik Meşruiyet Sorunu: 1967 Altı Gün Savaşları Bağlamında Bir Değerlendirme”. Eskiyeni 43 (2021), 351-370.
  6. Bocco, Riccardo. “UNRWA and the Palestinian Refugees: A History within History”. Refugee Survey Quarterly 28/2-3 (01 Ocak 2009), 229-252.
  7. Duran, Mehmet Ali. “Politik Siyonizm Ekseninde Yahudi Devleti Fikri”. Akademik Tarih ve Araştırmalar Dergisi 2/1 (2020), 135-158.
  8. Epafras, Leonard C. “Unhoming Homeland: Jewish Diaspora and Neturei Karta Community”. MELINTAS An International Journal of Philosophy and Religion (MIJPR) 26/3 (2010), 255-270.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yahudilik Araştırmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Ağustos 2026

Gönderilme Tarihi

23 Haziran 2026

Kabul Tarihi

29 Ağustos 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Akdemir, H. (2026). Neturei Karta Hareketinin Siyonizm Karşıtlığının Teolojik ve Sosyo-Politik Nedenleri. Mersin İlahiyat Dergisi, 4, 66-81. https://izlik.org/JA64GF23GE
AMA
1.Akdemir H. Neturei Karta Hareketinin Siyonizm Karşıtlığının Teolojik ve Sosyo-Politik Nedenleri. Mersin İlahiyat Dergisi. 2026;(4):66-81. https://izlik.org/JA64GF23GE
Chicago
Akdemir, Hüseyin. 2026. “Neturei Karta Hareketinin Siyonizm Karşıtlığının Teolojik ve Sosyo-Politik Nedenleri”. Mersin İlahiyat Dergisi, sy 4: 66-81. https://izlik.org/JA64GF23GE.
EndNote
Akdemir H (01 Ağustos 2026) Neturei Karta Hareketinin Siyonizm Karşıtlığının Teolojik ve Sosyo-Politik Nedenleri. Mersin İlahiyat Dergisi 4 66–81.
IEEE
[1]H. Akdemir, “Neturei Karta Hareketinin Siyonizm Karşıtlığının Teolojik ve Sosyo-Politik Nedenleri”, Mersin İlahiyat Dergisi, sy 4, ss. 66–81, Ağu. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA64GF23GE
ISNAD
Akdemir, Hüseyin. “Neturei Karta Hareketinin Siyonizm Karşıtlığının Teolojik ve Sosyo-Politik Nedenleri”. Mersin İlahiyat Dergisi. 4 (01 Ağustos 2026): 66-81. https://izlik.org/JA64GF23GE.
JAMA
1.Akdemir H. Neturei Karta Hareketinin Siyonizm Karşıtlığının Teolojik ve Sosyo-Politik Nedenleri. Mersin İlahiyat Dergisi. 2026;:66–81.
MLA
Akdemir, Hüseyin. “Neturei Karta Hareketinin Siyonizm Karşıtlığının Teolojik ve Sosyo-Politik Nedenleri”. Mersin İlahiyat Dergisi, sy 4, Ağustos 2026, ss. 66-81, https://izlik.org/JA64GF23GE.
Vancouver
1.Hüseyin Akdemir. Neturei Karta Hareketinin Siyonizm Karşıtlığının Teolojik ve Sosyo-Politik Nedenleri. Mersin İlahiyat Dergisi [Internet]. 01 Ağustos 2026;(4):66-81. Erişim adresi: https://izlik.org/JA64GF23GE

Mersin İlahiyat Dergisi, Mersin Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nin bir dergisidir.