Art and Literature
PDF EndNote BibTex RIS Cite

DÎVÂN ŞİİRİNDE DESTAN KAHRAMANI OLARAK ZÂLOĞLU RÜSTEM

Year 2017, Volume 1, Issue 1, 33 - 43, 08.06.2017

Abstract

    Fars mitolojisinin önemli kahramanlık figürlerinden biri olan Zaloğlu Rüstem, Firdevsî’nin Şehname’siyle ortaya çıkan destanî bir öykü olarak Fars şiir, edebiyat ve sanatında çok zengin ve derin bir şekilde işlenmiştir. Türk edebiyatına bu zengin işlenmişlik içinden gelen Rüstem, dîvân şairlerinin üzerinde en çok kalem oynattıkları bahislerden biri olarak göze çarpar. Bu bağlamda dîvân şairlerinin bir kahramanı olarak Rüstem’i oldukça benimsedikleri görülür. Kasidelerin methiye bölümlerinde Rüstem, memduhun kahramanlığına gönderme yapar. Bu itibarla dîvân şairleri, Rüstem ve onun savaş gereçleriyle ilgili zengin bir atıf dizgesi oluşturmuşlardır.

            Bu makalede dîvân şairlerinin mitolojik bir figür olan Rüstem’in cengâverlik yönüne ilişkin neler söyledikleri irdelenecektir. Böylelikle dîvân şairlerinin kahramanlık idesiyle özdeşleştirdikleri Rüstem figürünü nasıl işledikleri ele alınacaktır.

References

  • Akdoğan, Yaşar (Tarihsiz), Ahmedî, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10591,ahmedidivaniyasarakdoganpdf.pdf?0 25.02.2017. Arı, Ahmet (2011), Sâkıb Dede ve Dîvânı, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10645,sakibdededivanigirispdf.pdf?0 20.03.2017. Avşar, Ziya (Tarihsiz), Revânî Dîvânı, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10642,giris-revanipdf.pdf?0 16.03.2017. Aydemir, Yaşar (2009), Ravzî Divanı, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10602,girispdf.pdf?0 12.02.2017. Başpınar, Fatih (2008), Beyânî, , T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10598,beyani-apdf.pdf?0 12-03.2017. Bayak, Cemal (Tarihsiz), Sehâbî Dîvânı, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10647,girispdf.pdf?0 18.03.2017. Bilgin, Azmi (2011), Nigârî Dîvânı, , T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10638,nigar-i-divani-azmi-bilgin-pdf.pdf?0 18.03.2017. Demirel, Şener (1999), Şehrî, Hayatı, Sanatı, Divanı’nın Tenkitli Metni ve Tahlili, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10652,girisvemetinpdf.pdf?0 15.03.2017. Harmancı, Esat (Tarihsiz), Süheylî, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10650,girismetinpdf.pdf?0 15.03.2017. Karaköse, Saadet (1994), Nev’îzâde Atâyî Dîvânı, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10637,nevi-zade-atayipdf.pdf?0 15.03.2017. Karaköse, Saadet (2001), Sa’îd Giray Dîvânı, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10644,said-giray-divanipdf.pdf?0 14.03.2017. Kavruk, Hasan (Tarihsiz), Şeyhülislam Yahyâ Dîvânı, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10655,seyhulislamyahyadivanihasankavrukpdf.pdf?0 12.03.2017. Macit, Muhsin (2012), Nedîm Dîvânı, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10635,nedim-divanipdf.pdf?0 18.03.2017. Meydan Larousse, Rüstem Maddesi, Sabah Gazetesi Yayınları, C.17, s.141, İstanbul. Taş, Hakan (2004), Vahyî Divanı ve İncelenmesi, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10658,girispdf.pdf?0 26.02.2017. Tatçı, Mustafa (Tarihsiz), Yûnus Emre Dîvânı, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10662,girispdf.pdf?0 26.03.2017. Yazar, İlyas (2012), Kânî Dîvânı, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10620,kani-divanipdf.pdf?0 19.03.2017. Yenikale, Ahmet (2012), Sünbülzâde Vehbî Dîvânı, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10651,sunbul-zade-vehbipdf.pdf?0 12.03.2017. Yıldırım, Nimet (2008), Fars Mitolojisi Sözlüğü, Kabalcı Yayınevi, İstanbul. Zavotçu, Gencay (2013), Klasik Türk Edebiyatı Sözlüğü, Kesit Yayınları, İstanbul.

Year 2017, Volume 1, Issue 1, 33 - 43, 08.06.2017

Abstract

References

  • Akdoğan, Yaşar (Tarihsiz), Ahmedî, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10591,ahmedidivaniyasarakdoganpdf.pdf?0 25.02.2017. Arı, Ahmet (2011), Sâkıb Dede ve Dîvânı, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10645,sakibdededivanigirispdf.pdf?0 20.03.2017. Avşar, Ziya (Tarihsiz), Revânî Dîvânı, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10642,giris-revanipdf.pdf?0 16.03.2017. Aydemir, Yaşar (2009), Ravzî Divanı, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10602,girispdf.pdf?0 12.02.2017. Başpınar, Fatih (2008), Beyânî, , T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10598,beyani-apdf.pdf?0 12-03.2017. Bayak, Cemal (Tarihsiz), Sehâbî Dîvânı, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10647,girispdf.pdf?0 18.03.2017. Bilgin, Azmi (2011), Nigârî Dîvânı, , T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10638,nigar-i-divani-azmi-bilgin-pdf.pdf?0 18.03.2017. Demirel, Şener (1999), Şehrî, Hayatı, Sanatı, Divanı’nın Tenkitli Metni ve Tahlili, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10652,girisvemetinpdf.pdf?0 15.03.2017. Harmancı, Esat (Tarihsiz), Süheylî, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10650,girismetinpdf.pdf?0 15.03.2017. Karaköse, Saadet (1994), Nev’îzâde Atâyî Dîvânı, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10637,nevi-zade-atayipdf.pdf?0 15.03.2017. Karaköse, Saadet (2001), Sa’îd Giray Dîvânı, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10644,said-giray-divanipdf.pdf?0 14.03.2017. Kavruk, Hasan (Tarihsiz), Şeyhülislam Yahyâ Dîvânı, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10655,seyhulislamyahyadivanihasankavrukpdf.pdf?0 12.03.2017. Macit, Muhsin (2012), Nedîm Dîvânı, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10635,nedim-divanipdf.pdf?0 18.03.2017. Meydan Larousse, Rüstem Maddesi, Sabah Gazetesi Yayınları, C.17, s.141, İstanbul. Taş, Hakan (2004), Vahyî Divanı ve İncelenmesi, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10658,girispdf.pdf?0 26.02.2017. Tatçı, Mustafa (Tarihsiz), Yûnus Emre Dîvânı, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10662,girispdf.pdf?0 26.03.2017. Yazar, İlyas (2012), Kânî Dîvânı, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri, Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10620,kani-divanipdf.pdf?0 19.03.2017. Yenikale, Ahmet (2012), Sünbülzâde Vehbî Dîvânı, T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Kültür Eserleri Erişim: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10651,sunbul-zade-vehbipdf.pdf?0 12.03.2017. Yıldırım, Nimet (2008), Fars Mitolojisi Sözlüğü, Kabalcı Yayınevi, İstanbul. Zavotçu, Gencay (2013), Klasik Türk Edebiyatı Sözlüğü, Kesit Yayınları, İstanbul.

Details

Subjects Social
Journal Section Makaleler
Authors

Ayşe Cengiz>
Ömer Halisdemir Üniversitesi
Türkiye

Publication Date June 8, 2017
Published in Issue Year 2017, Volume 1, Issue 1

Cite

Bibtex @art and literature { mikad315819, journal = {Milli Kültür Araştırmaları Dergisi}, issn = {2587-1331}, address = {}, publisher = {Bülent KARA}, year = {2017}, volume = {1}, number = {1}, pages = {33 - 43}, title = {DÎVÂN ŞİİRİNDE DESTAN KAHRAMANI OLARAK ZÂLOĞLU RÜSTEM}, key = {cite}, author = {Cengiz, Ayşe} }
APA Cengiz, A. (2017). DÎVÂN ŞİİRİNDE DESTAN KAHRAMANI OLARAK ZÂLOĞLU RÜSTEM . Milli Kültür Araştırmaları Dergisi , 1 (1) , 33-43 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/pub/mikad/issue/29638/315819
MLA Cengiz, A. "DÎVÂN ŞİİRİNDE DESTAN KAHRAMANI OLARAK ZÂLOĞLU RÜSTEM" . Milli Kültür Araştırmaları Dergisi 1 (2017 ): 33-43 <https://dergipark.org.tr/en/pub/mikad/issue/29638/315819>
Chicago Cengiz, A. "DÎVÂN ŞİİRİNDE DESTAN KAHRAMANI OLARAK ZÂLOĞLU RÜSTEM". Milli Kültür Araştırmaları Dergisi 1 (2017 ): 33-43
RIS TY - JOUR T1 - DÎVÂN ŞİİRİNDE DESTAN KAHRAMANI OLARAK ZÂLOĞLU RÜSTEM AU - AyşeCengiz Y1 - 2017 PY - 2017 N1 - DO - T2 - Milli Kültür Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 33 EP - 43 VL - 1 IS - 1 SN - 2587-1331- M3 - UR - Y2 - 2017 ER -
EndNote %0 Milli Kültür Araştırmaları Dergisi DÎVÂN ŞİİRİNDE DESTAN KAHRAMANI OLARAK ZÂLOĞLU RÜSTEM %A Ayşe Cengiz %T DÎVÂN ŞİİRİNDE DESTAN KAHRAMANI OLARAK ZÂLOĞLU RÜSTEM %D 2017 %J Milli Kültür Araştırmaları Dergisi %P 2587-1331- %V 1 %N 1 %R %U
ISNAD Cengiz, Ayşe . "DÎVÂN ŞİİRİNDE DESTAN KAHRAMANI OLARAK ZÂLOĞLU RÜSTEM". Milli Kültür Araştırmaları Dergisi 1 / 1 (June 2017): 33-43 .
AMA Cengiz A. DÎVÂN ŞİİRİNDE DESTAN KAHRAMANI OLARAK ZÂLOĞLU RÜSTEM. MİKAD. 2017; 1(1): 33-43.
Vancouver Cengiz A. DÎVÂN ŞİİRİNDE DESTAN KAHRAMANI OLARAK ZÂLOĞLU RÜSTEM. Milli Kültür Araştırmaları Dergisi. 2017; 1(1): 33-43.
IEEE A. Cengiz , "DÎVÂN ŞİİRİNDE DESTAN KAHRAMANI OLARAK ZÂLOĞLU RÜSTEM", Milli Kültür Araştırmaları Dergisi, vol. 1, no. 1, pp. 33-43, Jun. 2017

DERGİMİZİN TÜRK DÜNYASINA BAKIŞI


Milli Kültür Araştırmaları Dergisi amacı ve kapsamı itibarıyla hedefleri "Turan Kurultayı" sonuçları ile paralel yöndedir ve bu hedefler doğrultusunda yayın yapmaktadır. 



TURAN KURULTAYI SONUÇ BİLDİRGESİ..
Budapeşte, 13.08.2022


Sonuç bildirgesi ana teması: Köklere inemezseniz göklere yükselemezsiniz..

Hedefi: 21. Yüzyıl Türk Asrı Olacaktır…

Macaristan’ın Başkenti Budapeşte yakınlarında Bugac’ta düzenlenen TURAN KURULTAYI’nda Türk soyundan gelen Macar, Azeri, Avar, Başkurt, Bulgar, Balkar, Buryat, Çuvaş, Gagavuz, Kabardino, Karaçay, Karakalpak, Kazak, Kırgız,Kumuk, Moğol, Nogay, Oğuz, Özbek, Tatar, Tuva, Türkmen, Uygur ve Yakut boyları bir araya gelerek aşağıdaki kararları almıştır…

1) Ümitlerimizi yeşerten Türk Devletler Teşkilatı’nın kurulması memnuniyetle karşılanmıştır.

2) Bütün dünyaya adından bahsettiren Türk Devletler Teşkilatı daha aktif hâle getirilmelidir.

3) Bu bağlamda Türk Devletler Teşkilatının ikinci ve üçüncü halkaları mutlaka kurulmalıdır.

4) Teşkilatın kurulacak ikinci ve üçüncü halkalarında, “Türk Devletler Teşkilatında biz neden yokuz” diyen pek çok devlet gibi, Balkanlar’dan Moğolistan’a, Uyguristan’dan-Kore’ye kadar bütün akraba toplulukları yer almalıdır.

5) Bunun dışında; Özellikle Balkan Türkleri olmak üzere, Kamboçya’dan-Sri Lanka Türklerine, Pakistan ve Himalaya’daki Türklerden, Girit Türklerine, Libya’da ki Türklerden-Irak’taki Türkmenelindeki Türklere, Romanya Türklerinden-Kırım’a, Nijer’de yaşayan Tuaregler’den-Doğu Afrika’da ve Ortadoğu’da yaşayan Osmanlı Türkü’nün torunlarına, Sibirya’dan Kafkaslara, Tacikistan’a kadar hiçbir oba ve aşiretleri dışarıda bırakmadan temsilci alınması zarûrî olmuştur.

6) İşte öyle bir yapıya büründürülecek Türk Devletler Teşkilatı’nın önemli çalışması hâline gelen TURAN KURULTAYI için teklifimiz; bundan böyle dönüşümlü olarak her iki yılda bir diğer Türk Cumhuriyetlerinin birinde, olimpiyat oyunlarıyla, ekonomik ve kültürel oturumlarıyla kısaca her yönüyle icrâ edilmelidir.

7) Bugün Türk Devletler Teşkilâtının kurulması gibi; Turan Birliğini kurma mücâdelesi için, tam 100 yıl önce şehit düştüğü 4 Ağustos 1922’ye kadar, işgaldeki Türk Devletlerini kurtararak TURAN bayrağı altında biraraya getirmek isteyen Enver Paşa unutulmamalıdır. Anıtı dikilmeli, hayatı ve mücadelesi film yapılarak gelecek nesillere aktarılmalıdır.

8)Türk Devletler Teşkilatının bünyesinde ortak ordu, ortak pazar ve ortak parlamento kurulmalı ve üçer aylık dönemlerde Macaristan Parlamentosunda toplanarak yapılan çalışmalar gözden geçirmelidir.

10) Yine TDT bünyesinde Türk Dünyası Stratejik Araştırmalar Merkezi ve Türk Dünyası Araştırmalar Enstitüsü,Türk Dünyası Akademisyenler Birliği, Türk Dünyası Tarım Birliği (hayvancılık dahil), Tür Dünyası Sağlık Teşkilatı ve Türk Dünyası Arama Kurtarma (TÜDAK) kurulmalıdır.

11) Türk Dünyası Ekomomik Formu iki yılda bir Türk Dünyasının kalbi konumundaki Aşkabat’ta yapılmalıdır.

12) Türk Dünyası Bilim Olimpiyatları iki yılda bir Özbekistan’da icra edilmelidir.

13) Türk Dünyası Uzay Araştımaları Enstitüsü kurularak Kazakistan’da her yıl toplanmalıdır.

14) Türk Teknofest Festivali her yıl Türkiye’de yapılmalıdır.

15)Türk Dünyası Yüksek Öğrenim Kurumu kurulmalı, Türk Dünyasındaki üniversitelerin denkliği için üniversitelerde ıslah çalışmaları yapılmalıdır.

16) Türk Dünyası Hekimler Birliği Kurularak her yıl Azerbaycan’da biraraya gelmelidir.

17) Türk Dünyası Bilim Ödülleri düzenlenmeli ve iki yılda bir yapılan Turan Kurultayında sahiplerine takdim edilmelidir.

18) Türk Dünyası Film Festivali ve Türk Dünyası Erovizyon Müzik yarışmaları dönüşümlü olarak Kırgızistan’da birer yıl arayla yapılarak dereceye girenlere ödülleri verilmelidir.

19) Merkezi İstanbul’da olan Türk Dünyası Belediyeler Birliği “iş birliği-güç birliği” kapsamında genişletilerek, en küçük belediyelere kadar bütün Türk Dünyasını kapsayacak şekilde dizayn edilmelidir.

20) Türk Dünyası Kültür, sanat, edebiyat çalıştayları yapılarak Türk Dünyasının ortak değerleri, özellikle Dede Korkut, Nasrettin Hoca, Atilla, Timur, Uluğ Bey, Ali Kuşçu gibi önemli şahsiyetler anlatılmalıdır.

21) “Tarihini bilmeyen milletlerin coğrafyasını başkaları çizer” düsturuyla, Türk Dünyası ortak tarihi yeniden yazılmalıdır. Bunun İçin “Millî Tatihçiler Şurâsı” âcilen kurulmalıdır.

22) Başta Doğu Türkistan olmak üzere Musul-Kerkük, Kıbrıs, Kırım, Batı Trakya gibi Türk Bölgelerinin statüleri uluslararası platformlarda sürekli dile getirilerek, layık oldukları konuma gelene kadar dünya gündeminde kalmaları sağlanmalıdır.

Bütün dünya bilmelidir ki, 21. Yüzyıl Türk Asrı Olacaktır.

Turan Kurultayı Bilim Kurulu