Bursa Yeşil Cami ve Türbesi’nin 1855 Depremi Sonrası Çizilmiş Planı ve Leon Parvillée Tarafından Gerçekleştirilen Onarımlar

Osmanlılara başkentlik yapmış şehirlerden Bursa, bu unvanı sayesinde pek çok Osmanlı yapısını bünyesine katmıştır. Çelebi Mehmed tarafından inşa ettirilmiş külliye içinde bulunan ve çinilerinin rengine atfen Yeşil Cami ve Yeşil Türbe olarak adlandırılan yapılar en çok bilinenlerdendir. Taş, çini, alçı, metal ve ahşap işlemeciliğinin zengin örneklerini bünyesinde barındıran bu yapılar inşa edildikleri tarihten günümüze kadar çeşitli onarımlara tabi tutulmuştur. 1855 yılında Bursa merkezli olarak meydana gelen büyük depremde bu yapılarda hasar almıştır. 1855 depremi sonrası onarımların 1863 yılına kadar yoğun olmadığı ve asıl onarımların 1863 yılında Ahmed Vefik Paşa’nın Bursa’ya tayin edilmesi ile başladığı tarihi kaynaklardan öğrenilir. Bu onarımları ilginç kılan noktalardan biri Fransız sanatçı Leon Parvillée’nin bu onarım için Bursa’ya gelmesidir. Sanatçının adı sadece Yeşil Cami ve Türbesi’nin onarımı için geçmez. Bursa’da pek çok yapıda Ahmed Vefik Paşa ile birlikte çalışmalarına karşılık bu onarımların içeriği tam olarak bilinememektedir. Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde, bir deprem sonrası hazırlandığı açıklaması yer alan tarihsiz bir plan bulunur. Adı geçen plan Yeşil Cami ve Türbesi için ortak hazırlanmış olup yapıların mevcut planlarından farklılıklar göstermektedir. Bu çalışmada; Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde bulunan bu planın, tarihi belge ve bilgilerle hem 1855 depremi sonrası hazırlanmış olduğu ortaya konulmakta hem de bu plan üzerinden Leon Parvillée’nin gerçekleştirdiği ve en azından plan üzerinden okunabilecek tamiratlar belgelenmektedir.