Doğu Batı Arasında İki Mütereddit: Ahmet Hamdi Tanpınar ve Oğuz Atay

Bu makale edebiyatımızın çok tartışılan iki yazarı olan Ahmet Hamdi Tanpınar ve Oğuz Atay’ın geçmiş ile bugün veya daha doğru bir ifadeyle gelenek ile modernlik arasındaki kırılmayı nasıl ele aldıkları sorusuna cevap aramaktadır. Atay ve Tanpınar Türk edebiyatında Doğu-Batı meselesinde alışılagelen yaklaşımları sorgulayarak ve aşarak; yeni bir perspektif getirdiler. Her iki yazarın Türk edebi geleneği içerisindeki ayırt edici özelliği geçmiş ve bugün arasındaki kırılmanın giderilmez bir kopukluk doğurduğunun farkında olmaları ve bu kopukluğun yarattığı durumları kimi zaman hüzünle kimi zaman da ironiyle işleyerek edebi yaratıcılıklarının beslendiği bir kaynak haline dönüştürebilmeleridir. Onlar hep bir endişe kaynağı olan bu kopukluğu aşmayı amaçlamazlar. Geleneğe dönülemeyeceğinin farkındadırlar. Modern olanı tereddütsüz benimsemenin getireceği yüzeyselliği ve yarattığı kimlik kaybını ise reddeder-ler. Tam da bu yüzden bu mütereddit hali yeni bir kararlılık haline getirip bu konuda yeni bir hesaplaşma biçimi önerirler. O güne kadar sentez fikriyle aşılmaya çalışılan Doğu-Batı meselesi artık onların roman-larında çözüm getirilmesi gereken bir mesele değil; edebiyatlarına hakiki bir ses kazandıran bir güce dönüşür. Makale hazırlanırken, Ahmet Hamdi Tanpınar ve Oğuz Atay'ın Doğu-Batı ilişkisini ele alışları incelenmiş ve her iki yazarın kimlik ve medeniyet anlayışı saptanmıştır. Bu saptamadan sonra, bu yazar-ların kimlik ve medeniyet anlayışlarındaki benzerlikleri ve farklılıkları makalede gösterilmiştir.