Somut Olmayan Kültür Mirası (SOKÜM) ve Kadın

Son zamanlarda, somut olmayan kültür mirasının (SOKÜM) üretilmesinde, korunmasında ve gelecek nesillere aktarılmasında toplulukların ana aktörlerinden kadının, rolü ve katkısına ilişkin uluslar- arası platformda önemli çalışmalar gerçekleşmektedir. Özellikle, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilatı (UNESCO)’nın gündeminde, somut olmayan kültür mirası ve kadının birlikte ele alındığını ve gerçekleştirilen toplantılarla bu alandaki gelişmelere yön verildiği bilinmektedir. Bugün dünyada kadına SOKÜM’ün korunmasında ve yaşatılmasında biçilen rolün anlaşılması açısından bu toplantılarda gerçek- leştirilen tartışmaların ve varılan sonuçların eşsiz kaynaklar olduğu ortadadır. Bu çerçevede yazı, SOKÜM ve kadın konusunda uluslararası platformdaki gelişmelere ilişkin süreci UNESCO tarafından gerçekleştirilen çalışmaları temel alarak anlamayı amaçlamaktadır. Yazıda özellikle, bu konunun tarihsel gelişimini göstermesi bakımından önemli olduğu düşünülen 1999 Tahran ‘Somut Olmayan Kültür Mirası’nın Aktarılmasında Kadının Rolü’ başlıklı Uluslararası Sempozyum, 2001 Tahran’ ‘Kadın, Somut Olmayan Kültür Mirası ve Kalkınma’ başlıklı uzmanlar toplantısı ve 2003 Paris ‘Cinsiyet ve Somut Olmayan Kültür’ başlıklı uzmanlar toplantısı belgeleri ve Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi (UNESCO, 2003) üzerine yoğunlaşılacaktır. Bugün, UNESCO’nun 2012-2013 programında geliştirdiği stratejide, kültür alanında SOKÜM ve kadının birlikte toplumsal cinsiyet eşitliği bağlamında vurgulandığı düşünülürse, bu alanda yapılan çalışmaların insanlığın daha iyi bir gelecek kurmasında ve mutluluğunda önemli katkılar yaptığı vurgulanmalıdır.