Research Article

ÖĞRETMENLERİN MEDENİ DURUMLARININ İŞ DOYUMU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: META-ANALİTİK BİR İNCELEME

Volume: 9 Number: 15 June 30, 2025

ÖĞRETMENLERİN MEDENİ DURUMLARININ İŞ DOYUMU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: META-ANALİTİK BİR İNCELEME

Abstract

Bu çalışma, meta-analiz yöntemi kullanarak öğretmenlerin medeni durumlarının iş doyumlarına etkisini incelemektedir. Türkiye’de 2007-2023 yılları arasında yayımlanan yüksek lisans ve doktora tezleri sistematik bir şekilde analiz edilerek toplam 110 çalışma meta-analize dâhil edilmiştir. Çalışmada bağımsız değişken olarak medeni durum (evli veya bekâr) ele alınırken, bağımlı değişken iş doyumu olarak belirlenmiştir. Verilerin analizi Comprehensive Meta-Analysis (CMA) 2.0 yazılımı ile gerçekleştirilmiş ve rastgele etkiler modeli kullanılmıştır. Bulgular, medeni durumun öğretmenlerin iş doyumu üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığını göstermektedir (d = -0.012, p > .05). Çalışmalar arasında yüksek heterojenlik bulunmuş (I² = %81.35), bu nedenle rastgele etkiler modeli tercih edilmiştir. Ayrıca, yayın yanlılığı testleri (Egger testi, Duval & Tweedie kırp-doldur yöntemi ve Orwin’in Korumalı Sayısı) sonucunda yayın yanlılığının bulunmadığı belirlenmiştir. Çalışmada medeni durum ile iş doyumu arasındaki ilişkinin farklı değişkenlere göre değişip değişmediği moderasyon analizi ile incelenmiştir. Çalışmanın türü (yüksek lisans veya doktora), ve örneklem sayısı gibi değişkenlerin medeni durum ile iş doyumu arasındaki ilişkiyi anlamlı bir şekilde etkilemediği görülmüştür (p > .05). Çalışmanın gerçekleştirildiği coğrafi bölgenin iş doyumu üzerindeki etkisi anlamlı bulunmuştur (p = 0.001). Akdeniz bölgesinde evli olan öğretmenlerin iş doyumu fazla iken, Marmara bölgesinde, bekâr öğretmenlerin iş doyumu daha fazladır. Anaokul+İlkokul+Ortaokul+Lise (A+İ+O+L) türündeki okullar için p değeri 0.023 olup, bu değer 0.05’in altında olduğundan istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermektedir. Bu çalışma, öğretmenlerin iş doyumu ve medeni durum ilişkisini inceleyen ilk meta-analiz olması bakımından literatüre önemli bir katkı sağlamaktadır. Bulgular, eğitim politikaları açısından öğretmenlerin mesleki memnuniyetini artırmaya yönelik stratejilerin sadece medeni durum gibi bireysel faktörlere dayanarak değil, daha geniş kapsamlı değişkenler göz önüne alınarak geliştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Gelecek araştırmalarda, bölgesel farklılıkları ve diğer örgütsel faktörleri içeren çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Keywords

References

  1. Ağırdaş, Y. (2014). Resmî liselerde dağıtımcı liderlik ile iş doyumu arasındaki ilişkinin öğretmen görüşlerine dayalı olarak incelenmesi (Çorum örneği). (Yüksek Lisans Tezi). Okan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  2. Ahrari, S., Roslan, S., Zaremohzzabieh, Z., Rasdi, R. M., & Abu Samah, A. (2021). Relationship between teacher empowerment and job satisfaction: A meta-analytic path analysis. Cogent Education, 8, 1898737. https://doi.org/10.1080/2331186X.2021.1898737
  3. Akbulut, B. (2015). Ortaöğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel imaj algıları ile iş doyumu düzeyleri arasındaki ilişki. (Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  4. Akgül, Ş. (2023). Din dersi öğretmenlerinin eğitime inanma düzeyleri ile iş doyum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Doktora Tezi). Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
  5. Akkaya, R. (2015). Öğretmenlerin kontrol odağı ile iş doyumu arasındaki ilişki. (Yüksek Lisans Tezi).Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
  6. Akkuş, O. (2010). Rehberlik araştırma merkezlerinde görevli rehber öğretmenlerin iş doyumu düzeylerinin değerlendirilmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  7. Aksay, O. (2021). Öğretmenlerin örgütsel adalet, örgütsel dürüstlük ve iş doyumu düzeylerine yönelik algıları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. (Doktora Tezi). Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bolu.
  8. Akyürek, M. İ. (2016). İlkokul müdürlerinin dağıtılmış liderlik özellikleri ile öğretmenlerin iş doyumu algıları arasındaki ilişki (Ankara ili örneği). (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Graphics, Augmented Reality and Games (Other)

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

June 28, 2025

Publication Date

June 30, 2025

Submission Date

April 18, 2025

Acceptance Date

June 28, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 9 Number: 15

APA
Toprakcı, E., & Yılmaz Çıldır, G. (2025). ÖĞRETMENLERİN MEDENİ DURUMLARININ İŞ DOYUMU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: META-ANALİTİK BİR İNCELEME. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(15), 59-86. https://doi.org/10.56677/mkuefder.1679513
AMA
1.Toprakcı E, Yılmaz Çıldır G. ÖĞRETMENLERİN MEDENİ DURUMLARININ İŞ DOYUMU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: META-ANALİTİK BİR İNCELEME. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2025;9(15):59-86. doi:10.56677/mkuefder.1679513
Chicago
Toprakcı, Erdal, and Gözde Yılmaz Çıldır. 2025. “ÖĞRETMENLERİN MEDENİ DURUMLARININ İŞ DOYUMU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: META-ANALİTİK BİR İNCELEME”. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 9 (15): 59-86. https://doi.org/10.56677/mkuefder.1679513.
EndNote
Toprakcı E, Yılmaz Çıldır G (June 1, 2025) ÖĞRETMENLERİN MEDENİ DURUMLARININ İŞ DOYUMU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: META-ANALİTİK BİR İNCELEME. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 9 15 59–86.
IEEE
[1]E. Toprakcı and G. Yılmaz Çıldır, “ÖĞRETMENLERİN MEDENİ DURUMLARININ İŞ DOYUMU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: META-ANALİTİK BİR İNCELEME”, Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 9, no. 15, pp. 59–86, June 2025, doi: 10.56677/mkuefder.1679513.
ISNAD
Toprakcı, Erdal - Yılmaz Çıldır, Gözde. “ÖĞRETMENLERİN MEDENİ DURUMLARININ İŞ DOYUMU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: META-ANALİTİK BİR İNCELEME”. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 9/15 (June 1, 2025): 59-86. https://doi.org/10.56677/mkuefder.1679513.
JAMA
1.Toprakcı E, Yılmaz Çıldır G. ÖĞRETMENLERİN MEDENİ DURUMLARININ İŞ DOYUMU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: META-ANALİTİK BİR İNCELEME. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2025;9:59–86.
MLA
Toprakcı, Erdal, and Gözde Yılmaz Çıldır. “ÖĞRETMENLERİN MEDENİ DURUMLARININ İŞ DOYUMU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: META-ANALİTİK BİR İNCELEME”. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 9, no. 15, June 2025, pp. 59-86, doi:10.56677/mkuefder.1679513.
Vancouver
1.Erdal Toprakcı, Gözde Yılmaz Çıldır. ÖĞRETMENLERİN MEDENİ DURUMLARININ İŞ DOYUMU ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: META-ANALİTİK BİR İNCELEME. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2025 Jun. 1;9(15):59-86. doi:10.56677/mkuefder.1679513

Cited By