SPOR KULÜPLERİNDE DİJİTAL EŞİTSİZLİK TEKNOLOJİYE ERİŞİM VE TARAFTAR KATILIMI

Öz

Bu araştırmanın amacı, spor kulüplerinde dijital eşitsizlik kavramını teknolojiye erişim ve taraftar katılımı bağlamında incelemek; altyapısal, sosyo-demografik ve ekonomik farklılıkların taraftar deneyimine etkilerini ortaya koymaktır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır. Bu kapsamda, dijitalleşme, taraftar katılımı ve spor yönetiminde stratejik yaklaşımlar konularında yayımlanmış ulusal ve uluslararası akademik makaleler, kitap bölümleri, resmî belgeler ve pazar analizleri sistematik olarak incelenmiştir. Veriler, içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş; benzerlikler, farklılıklar ve tekrar eden temalar bütüncül bir yaklaşımla değerlendirilmiştir. Araştırmada, taraftarların dijital katılım düzeylerinin çok boyutlu faktörlerden etkilendiği belirlenmiştir. Öncelikle altyapısal ve bölgesel farklılıkların, kent–kırsal ayrımında keskin eşitsizlikler yarattığı tespit edilmiştir. Gelir, yaş ve eğitim gibi sosyo-demografik değişkenlerin dijital erişim ve katılım üzerinde kritik bir rol oynadığı; yüksek gelirli, genç ve eğitimli taraftarların dijital içeriklere daha aktif biçimde katılım gösterdiği saptanmıştır. Taraftar katılım biçimleri açısından ise, canlı yayın takibi, e-bilet kullanımı, sosyal medya etkileşimi, sanal etkinliklere katılım ve premium içerik erişiminde önemli uçurumlar bulunduğu görülmüştür. Ayrıca kulüplerin stratejik yaklaşımlarının dijital eşitsizlik üzerinde belirleyici olduğu; düşük veri tüketimli uygulamalar, ücretsiz içerik sunumu ve mobil uyumlu çözümler kapsayıcı bir etki yaratırken, yalnızca gelir odaklı stratejilerin eşitsizliği derinleştirdiği tespit edilmiştir. Dijital eşitsizliği azaltmak için yüksek hızlı internetin yaygınlaştırılması, kırsal bölgelerde altyapı yatırımlarının artırılması, taraftarların sosyo-demografik özelliklerine uygun içeriklerin geliştirilmesi ve dijital okuryazarlığın güçlendirilmesi gerekmektedir. Böylece spor kulüpleri, hem taraftar katılımını artırabilecek hem de sporun toplumsal işlevini güçlendirerek kapsayıcı bir dijital dönüşüm gerçekleştirebilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Dijital Eşitsizlik
• Spor Kulüpleri
• Dijital Dönüşüm
• Teknolojiye Erişim
• Taraftar Katılımı

DIGITAL INEQUALITY IN SPORTS CLUBS: ACCESS TO TECHNOLOGY AND FAN ENGAGEMENT

Öz

The purpose of this research is to examine the concept of digital inequality in sports clubs in the context of access to technology and fan participation; to reveal the effects of infrastructural, socio-demographic and economic differences on the fan experience. Document analysis, one of the qualitative research methods, was used in the study. Within this scope, national and international academic articles, book chapters, official documents, and market analyses published on the topics of digitalisation, fan participation, and strategic approaches in sports management were systematically examined. The data were analysed using content analysis; similarities, differences, and recurring themes were evaluated using a holistic approach. The study determined that supporters' levels of digital participation are influenced by multidimensional factors. Firstly, it was found that infrastructural and regional differences create sharp inequalities between urban and rural areas. Socio-demographic variables such as income, age and education were found to play a critical role in digital access and participation; high-income, young and educated fans were found to participate more actively in digital content. In terms of fan participation forms, significant gaps were observed in live broadcast viewing, e-ticket usage, social media interaction, participation in virtual events and access to premium content. Furthermore, it was found that clubs' strategic approaches are decisive in shaping digital inequality; while low-data-consumption applications, free content provision, and mobile-friendly solutions create an inclusive effect, strategies focused solely on revenue deepen inequality. To reduce digital inequality, it is necessary to expand high-speed internet access, increase infrastructure investments in rural areas, develop content tailored to the socio-demographic characteristics of supporters, and strengthen digital literacy. In this way, sports clubs will be able to increase supporter participation and achieve an inclusive digital transformation by strengthening the social function of sport.

Anahtar Kelimeler

• Digital Inequality
• Sports Clubs
• Digital Transformation
• Access to Technology
• Fan Participation

Kaynakça

1. Akkaya, C. (2023). Dijitalleşen toplumda dijital kültür ve espor. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(3), 719-735.
2. Ante, L., Henninger, L., Bauers, S. B., & Schellinger, B. (2025). Blockchain-based fan tokens as a strategic resource for sports clubs: Opportunities, challenges, and a stakeholder-oriented model. Digital Business, 100137. https://doi.org/10.1016/j.digbus.2025.100137
3. Ay, S., & Kılıç, T. (2023). Coğrafi dijital uçurum: Türkiye’de dijital dönüşümün kentsel-kırsal, bölgesel ve cinsiyet eşitsizlikleri. Coğrafya Dergisi, (46), 111-122. Çınar, D. (2025). Digitalization in Sports: Innovations and Future Perspectives. Spor ve Bilim Dergisi, 3(1), 149-160.
4. Dertli, M. E., & Dertli, Ş. (2024). Spor yönetiminde dijital dönüşüm: Metaverse ve teknolojinin gücü. In V. Alaeddinoğlu, B. S. Aktaş, & E. Siner (Ed.), Beden eğitimi ve sporda akademik araştırmalar (ss. 83–109). Ankara: Akademisyen Kitabevi.
5. Doehler, S. (2024). ‘Your Analysis Is as Useless as Your Ovaries’: Women football fans’ experiences on social media. Communication & Sport, https://doi.org/10.1177/21674795241292718
6. Durand, A., Zijlstra, T., van Oort, N., Hoogendoorn-Lanser, S., & Hoogendoorn, S. (2022). Access denied? Digital inequality in transport services. Transport Reviews, 42(1), 32-57. https://doi.org/10.1080/01441647.2021.1923584
7. Ehnold, P., Steinbach, D., & Schlesinger, T. (2023). Categorisation of digitalisation practises in voluntary sports clubs. Managing Sport and Leisure, 1-18. https://doi.org/10.1080/23750472.2023.2224343
8. Filonenko, N., & Ushakova, N. (2024). Factors influencing the digital divide in the field of physical education and sports in the context of comparing large cities and remote sparsely populated areas. Scientific notes of the Russian academy of entrepreneurship. https://doi.org/10.24182/2073-6258-2024-23-1-107-115.

9. Gültekin, G. Ş., & Kaçay, Z. (2024). Dijital Çağda Spor Taraftarlığı: Dijital Dönüşümün Etkileri. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 7(3), 34-52.
10. Heeks, R. (2022). Digital inequality beyond the digital divide: conceptualizing adverse digital incorporation in the global South. Information Technology for Development, 28(4), 688-704. https://doi.org/10.1080/02681102.2022.2068492
11. Hoekman, R., Grubben, M., & Kraaykamp, G. (2023). Sport club dropout under COVID-19 in the Netherlands: do characteristics of the neighbourhood matter?. Frontiers in Sports and Active Living, 5, 1168608. https://doi.org/10.3389/fspor.2023.1168608
12. Hutchins, B., & Rowe, D. (2012). Sport beyond television: The ınternet, digital media and the rise of networked media sport (1st ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203120415
13. IBM. (2024). Fan engagement and consumption of sports shifting, reveals new opportunities for technology integrations including AI. IBM Newsroom. https://newsroom.ibm.com/2024-06-26-IBM-Study-Fan-Engagement-and-Consumption-of-Sports-Shifting,-Reveals-New-Opportunities-for-Technology-Integrations-including-AI (Erişim tarihi: 21.09.2025)
14. Karakaya, Y., & Gürbüz, B. (2021). Spor endüstrisinde dijitalleşmenin taraftar davranışlarına etkisi. Spor Bilimleri Dergisi, 32(2), 145-158.
15. Külcü, A. V. (2024). Yeni medya kanallarının spor pazarlamasındaki yeri: Sosyal medya ve dijital spor yayınlarının spor sponsorluğuna etkisi. Journal Of Socıal, Humanıtıes And Admınıstratıve Scıences (JOSHAS), 8(58), 1727-1732.
16. Lebedintsev, L., Deriugin, P., Hailun, Z., Kadyrov, A., & Fasakhudinov, V. (2024). Digital ınequality: Current trends in formation and research. Discourse. https://doi.org/10.32603/2412-8562-2024-10-6-94-107.
17. Njeri, M., & Taym, A. (2024). Analysing the power of socioeconomic status on access to technology-enhanced learning in secondary schools. Research Studies in English Language Teaching and Learning, 2(4), 223-250. https://doi.org/10.62583/rseltl.v2i4.55
18. Norris, P. (2003). Digital divide: Civic engagement, information poverty, and the Internet worldwide. Canadian Journal of Communication, 28(1). https://doi.org/10.22230/cjc.2003v28n1a135
19. Popoola, F. F., Adeyemi, A. T., & Akin, D. I. (2025). The digital divide in the field of physical education and sports: A comparison of large cities and remote sparsely populated areas in Nigeria. Open Access Research Journal of Engineering and Technology, 8(01), 057-065. https://doi.org/10.53022/oarjet.2025.8.1.0027
20. Öner, İ., Karataş, Ö., & Karataş, E. Ö. (2024). Dijital gelir modellerinin futbol kulüplerine ekonomik etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(14), 137-148.
21. Romero-Jara, E., Solanellas, F., Muñoz, J., & López-Carril, S. (2023). Connecting with fans in the digital age: An exploratory and comparative analysis of social media management in top football clubs. Humanities and Social Sciences Communications, 10(1), 1-12. https://doi.org/10.1057/s41599-023-02357-8
22. Salemink, K., Strijker, D., & Bosworth, G. (2017). Rural development in the digital age: A systematic literature review on unequal ICT availability, adoption, and use in rural areas. Journal of Rural Studies, 54, 360-371. https://doi.org/10.1016/j.jrurstud.2015.09.001
23. Stoiciu, A. (2011). The role of e-governance in bridging the digital divide. UN Chronicle, 48(3), 37-39. https://doi.org/10.18356/d51f530b-en
24. Suiçmez, O. B. (2022). Türkiye’de spor kültürü: Tekelleşen medyanın spor endüstrisi ve taraftarlığa etkisi. Akademik Araştırmalar Dergisi, 10(2), 45-63. Türkeli, D., & Yenel, İ. F. (2023). Finansal Fair Play Kurallarının Dijital Ekonomi İle İlişkisi. Anatolia Sport Research, 4(1), 44-52.
25. Van Dijk, J. (2020). The digital divide. Cambridge: Polity Press.
26. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
27. Qi, Y., Sajadi, S. M., Baghaei, S., Rezaei, R., & Li, W. (2024). Digital technologies in sports: Opportunities, challenges, and strategies for safeguarding athlete wellbeing and competitive integrity in the digital era. Technology in Society, 77, 102496. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2024.102496
28. Wang, L., & Liu, C. (2024). The self-reinforcing effect of device and usage digital divides: A longitudinal panel study from China. Mobile Media & Communication, 12(3), 564-583. https://doi.org/10.1177/20501579241235744