Kişilik Bozukluklarında İlaç Tedavisi

Volume: 2 Number: 1 January 1, 2012
  • Demet Güleç Öyekçin
  • Deniz Yıldız
EN TR

Kişilik Bozukluklarında İlaç Tedavisi

Öz

Giriş: Kişilik bozukluğunun genel toplumda yaygınlığı %10-13, psikiyatrik tanı alan hastalarda %30-50, psikiyatri kliniğine başvuranlarda ise %15 olarak bildirilmektedir. En sık görülen kişilik bozuklukları sırasıyla; borderline kişilik bozukluğu (BKB), antisosyal kişilik bozukluğu (ASKB), şizotipal kişilik bozukluğu (SKB)ve kaçıngan kişilik bozukluğu (KKB) olarak tanımlanmaktadır. Klinikte farklı belirtiler ve çeşitli ruhsal bozukluklarla karşımıza çıkan kişilik bozukluklarının özgül bir farmakoterapisi bulunmamaktadır. Bu yazında kişilik bozukluğu tedavisinde kullanılan psikotrop ilaçların ekinliğinin gözden geçirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Pubmed arama motorunda borderline, antisosyal, şizotipik, narsisistik, şizoid, obsesif kompulsif, kaçıngan kişilik bozukluğu ve farmakoterapi anahtar kelimeleri kullanılarak 1980 ve 2011 yılları arasında ingilizce dilde yayınlanmış olan öncelikle çift–kör, randomize, plasebo kontrollü çalışmalar araştırılmıştır, konuyla ilişkili açık uçlu çalışmaların bir kısmına yer verilmiştir. Bulgular: Yapılan tarama sonucunda bu konuda yapılan araştrımaların çoğunun borderline kişilik bozukluğu (BKB) tedavisiyle ilişkili olduğu görülmüştür. BKB’de yaygın olarak kullanılan çoklu ilaç kullanımının tedavide etkin olmadığı belirtilmektedir. Antidepresan tedavinin yerini mizaç düzenleyiciler almaktadır. Antidepresan ve mizaç dengeleyecilerin öfke, depresyon, disfori gibi ‘mizaç’ belirtilerini azalttığı ve psikoterapi uygulamalarını kolaylaştırdığı belirtilmektedir. Mizaç düzenleyicilerden özellikle divalproik asitin daha etkili olduğu bildirilmektedir. Antipsikotik tedavilerin psikotik belirtilerin ve davranış bozukluklarının ortaya çıktığı durumlarda kullanılması önerilmektedir. Antisosyal kişilik bozukluğunun temel tedavisi Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) olarak tanımlanmaktadır ve farmakoterapisine yönelik kanıta dayalı veriler oldukça sınırlıdır. Şizotipal kişilik bozukluğu tedavisinde ise antipsikotik ilaçların yararlı olduğu bildirilmekte ve bu hastalarda sıklıkla izlenen bilişsel bozuklukların tedavisinde pergolid ve guanfasinin gibi ilaçların yararlı olabildiği belirtilmektedir. Kaçıngan kişilik bozukluğu tedavisinde ise ilk seçenek olarak venlafaksin ve serotonin geri alım inhibitörlerinin yaralı olduğu bildirilmektedir. Sonuç: Literatürde araştırmaların büyük çoğunluğu klinik uygulamada da sıklıkla zorluk yaşandığı bilinen borderline kişilik bozukluğunun tedavisine odaklanmıştır. Tedavi klavuzlarında kişilik bozukluklarının psikoterapiyle tedavisi önerilmektedir. Özellikle farklı psikiyatrik belirtilerle karşımıza çıkabilen BKB’ye özgü olan mizaç, davranış, bilişsel bozuklukların tedavisinde farmakoterapinin psikoterapiden yararlanımı arttırdığı belirtilmektedir. Çoklu psikotrop kullanımının bu hasta grubunda sanıldığının aksine yararının olmadığı saptanmıştır. Diğer kişilik bozukluklarıyla yapılan araştırmalar ise sınırlı sayıdadır. Kişilik bozukluklarının etiyopatogenizinin daha iyi anlaşılması bu konuda daha etkin farmakoterapi seçeneklerinin gelişmesini sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Spitzer RL, Gibbon M, W, Skodol AE, Williams JBW, Michael B, First MB. Case Book. A Learning Companian to the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders Fourth Edition Text Version. American Psychiatric Publishing Inc.2002
  2. American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders 4th ed. Washington, DC 1994.
  3. Widiger TA, Weissman MM. Epidemiology of borderline personality disorder. Hosp Community Psychiatry 1991; 42:1015-1021.
  4. Rinne T, Van den Brink W, Wouters L, van Dyck R. SSRI treatment of borderline personality disorder: a randomized, placebo- controlled clinical trial for female patients with borderline personality disorder. Am J Psychiatry 2002;159:2048-2054.
  5. Gross R, Olfson M, Gameroff M, Shea S, Feder A, Fuentes M, Lantigua R, Weissman MM. Borderline personality disorder in primary care. Arch Intern Med 2002; 14: 162:53-60.
  6. Vedat Ş. DSM-5 Taslak tanı ölçütlerine genel bir bakış: “Batı cephesinde yeni bir şey yok”mu? Klinik Psikiyatri Dergisi 2010; 13:196-208.
  7. American Psychiatric Association DSM-V development (2010) http://www.dsm5.org Proposed Revisions/Pages/Personality and PersonalityDisorders.aspx.
  8. Cloninger C.R, Svrakic DM, Przybeck TR. A psychological model of temperament and character. Arch Gen Psychiatry 1993;50: 975-990.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

-

Authors

Demet Güleç Öyekçin This is me

Deniz Yıldız This is me

Publication Date

January 1, 2012

Submission Date

October 8, 2014

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2012 Volume: 2 Number: 1

APA
Öyekçin, D. G., & Yıldız, D. (2012). Kişilik Bozukluklarında İlaç Tedavisi. Journal of Mood Disorders, 2(1), 34-46. https://doi.org/10.5455/jmood.20120328094704
AMA
1.Öyekçin DG, Yıldız D. Kişilik Bozukluklarında İlaç Tedavisi. Journal of Mood Disorders. 2012;2(1):34-46. doi:10.5455/jmood.20120328094704
Chicago
Öyekçin, Demet Güleç, and Deniz Yıldız. 2012. “Kişilik Bozukluklarında İlaç Tedavisi”. Journal of Mood Disorders 2 (1): 34-46. https://doi.org/10.5455/jmood.20120328094704.
EndNote
Öyekçin DG, Yıldız D (January 1, 2012) Kişilik Bozukluklarında İlaç Tedavisi. Journal of Mood Disorders 2 1 34–46.
IEEE
[1]D. G. Öyekçin and D. Yıldız, “Kişilik Bozukluklarında İlaç Tedavisi”, Journal of Mood Disorders, vol. 2, no. 1, pp. 34–46, Jan. 2012, doi: 10.5455/jmood.20120328094704.
ISNAD
Öyekçin, Demet Güleç - Yıldız, Deniz. “Kişilik Bozukluklarında İlaç Tedavisi”. Journal of Mood Disorders 2/1 (January 1, 2012): 34-46. https://doi.org/10.5455/jmood.20120328094704.
JAMA
1.Öyekçin DG, Yıldız D. Kişilik Bozukluklarında İlaç Tedavisi. Journal of Mood Disorders. 2012;2:34–46.
MLA
Öyekçin, Demet Güleç, and Deniz Yıldız. “Kişilik Bozukluklarında İlaç Tedavisi”. Journal of Mood Disorders, vol. 2, no. 1, Jan. 2012, pp. 34-46, doi:10.5455/jmood.20120328094704.
Vancouver
1.Demet Güleç Öyekçin, Deniz Yıldız. Kişilik Bozukluklarında İlaç Tedavisi. Journal of Mood Disorders. 2012 Jan. 1;2(1):34-46. doi:10.5455/jmood.20120328094704