TÜRKİYE’DE İL VE İLÇE GELİŞMİŞLİK DÜZEYLERİNİN MÜLKİ İDARE AMİRLERİNİN GÖREV SÜRESİNE ETKİSİ
Yıl 2025,
Cilt: 20 Sayı: 45, 311 - 340, 22.12.2025
Ümit Şimşek
,
Yeliz Çokyaşar
Öz
Çalışma, Türkiye’de il ve ilçe gelişmişlik düzeylerinin mülki idare amirlerinin görev sürelerine etkisini araştırmaktadır. Bunu gerçekleştirmek için 78 il ve 564 ilçenin valilik ve kaymakamlıkların web sitelerinden 1994-2024 yılları arasında görev yapan vali ve kaymakamlarının görev süreleri edinilmiştir. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının iller ve ilçeler için gerçekleştirdiği Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması (SEGE)’nın gelişmişlik endeksi verileri ile il ve ilçelerde mülki idare amirlerinin görev sürelerinin ortalamaları SPSS programı ile basit (doğrusal) regresyon analizine tabi tutulmuştur. Analiz sonucunda il ve ilçelerin gelişmişlik düzeylerinin mülki idare amirlerinin görev sürelerine etkisi olduğu, illerde bu etkinin sınırlı ilçelerde ise daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Kaynakça
-
Ankara Valiliği (2025), Hukuk İşleri Şube Müdürlüğü, http://www.ankara.gov.tr/hukuk-isleri-sube-mudurlugu (01.08.2025)
-
Babahanoğlu, Nesim (2020), “Kamu Mali Yönetiminde Reform Bağlamında Kamu Harcama Prosedürü ve Mülki İdare Amirlerinin Değişen Rolleri”, Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(1), s. 114-130.
-
Başa, Şafak ve Mete Yıldız (2011), “Birinci Sınıf Mülki İdare Amirliği Düzenlemesi Üzerine Eleştirel Bir Değerlendirme”, YDÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), s. 34-64.
-
Bozkurt, Ömer; Turgay Ergun ve Seriye Sezen (1998), Kamu Yönetimi Sözlüğü, (Ankara: TODAİE Yayını).
-
Boztepe, Mehmet (2013), Türkiye’nin Yönetim Yapısında Mülki İdare Amirliği Mesleği (Dan. Prof. Dr. Turan Yıldırım), Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı, Doktora Tezi.
-
Çiner, Can Umut ve Onur Karakaya (2024), “Merkeziyetçiliğin Yeni Biçimi: Yetki Genişliği İlkesinin Değişen Uygulaması”, Memleket Siyaset Yönetim, 19(42), s. 215-242.
-
Çolak, Çağrı (2024), “Ak Parti Dönemindeki Mülki İdare Düzenlemeleri”, Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 7(3), s. 844-854.
-
Demirdaş, Doğan (2019), Mülki İdare Amirlerinin Kamu Performans Yönetimine İlişkin Tutumlarının Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma (Prof. Dr. Abdulkadir Bilen), Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Doktora Tezi.
-
Doğan, Demet (2003), Türkiye’de “Mülki İdare Amirliği” Mesleği (Dan. Yrd. Doç. Dr. Yusuf Karakılçıl), İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi.
-
Eke, Ali Erkan ve Şinaşi AKSOY (1976), “Mülki İdare Amirlerinin Rol Anlayışları Açısından Mülki Amirlik Sisteminin İşlev ve Sorunları”, Toplumsal Yapıyla İlişkileri Açısından Türkiye’de Mülki İdare Amirliği: Sistem ve Sorunlar (Ed. Kurthan Fişek), (Ankara: TİD Yayını): 93-117.
-
Emre, Cahit (2002a), “Mülki İdare Amirliği Mesleğine Giriş ve Adaylık Eğitimi”, İyi Yönetim Arayışında Mülki İdare Amirliğinin Geleceği (Ed. Cahit Emre), (Ankara: Türk İdari Araştırmalar Vakfı): 81-114.
-
Emre, Cahit (2002b), “Mülki Yönetim Sisteminde İlişkiler ve Sorunlar”, İyi Yönetim Arayışında Mülki İdare Amirliğinin Geleceği (Ed. Cahit Emre), (Ankara: Türk İdari Araştırmalar Vakfı): 270-283.
-
Fişek, Kurthan (1976), “Türkiye’de Mülki İdare Amirliği Sisteminin ve Taşra Yöneticilerinin Sorunları Üstüne Araştırma”, Toplumsal Yapıyla İlişkileri Açısından Türkiye’de Mülki İdare Amirliği: Sistem ve Sorunlar (Ed. Kurthan Fişek), (Ankara: TİD Yayını): 179-328.
-
Girgin, Murat (2016), Sosyotropi – Otonomi Kişilik Özelliklerine Göre Tükenmişlik Düzeyleri ve Başa Çıkma Yolları Üzerine Bir Araştırma: Mülki İdare Amirleri Örneği (Dan. Prof. Dr. Said Kıngır), Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Doktora Tezi.
-
Gözler, Kemal (2018), Türkiye’nin Yönetim Yapısı (T.C. İdari Teşkilatı) (1. Baskı), (Bursa: Ekin Basın Yayın Dağıtım).
-
Güven, Ahmet ve Ümit Şimşek (2024), “Tokat Şehrinin Yüzyıllık İdari, Siyasi ve Mülki Yapısı”, Cumhuriyetin Yüzüncü Yılında Tokat (Ed. Prof. Dr. Alparslan Demir, Prof. Dr. Rüştü Yayar ve Prof. Dr. Yücel Erol) (Konya:Kömen Yayınları): 10-36.
-
İçişleri Bakanlığı (2022), https://www.icisleri.gov.tr/bakanligimiz-bunyesinde-kadin-personel-sayisi-katlanarak-artiyor (01.08.2025)
-
Karakaya, Onur (2025), “Türkiye’de Mülki İdarenin Siyaset-Yönetim Dikotomisi Çerçevesinde Değerlendirilmesi”, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 27(48), s. 320.340.
-
Karasu, Koray (2002a), “Mülki İdare Amirliği Mesleğinin Sayısal Görünümü”, İyi Yönetim Arayışında Mülki İdare Amirliğinin Geleceği (Ed. Cahit Emre), (Ankara: Türk İdari Araştırmalar Vakfı): 35-45.
-
Karasu, Koray (2002b), “Mülki İdare Amirliği Mesleği”, İyi Yönetim Arayışında Mülki İdare Amirliğinin Geleceği (Ed. Cahit Emre), (Ankara: Türk İdari Araştırmalar Vakfı): 115-215.
-
Özdemiray, Sema Müge ve Önder Kutlu (2020), “Sosyolojik Kurumsalcılık Ekseninde Mülki İdare Amirlerinin Mesleki Rol Algıları”, TESAM Akademi Dergisi, 7(1), s. 165-196.
-
Sarı, Gülhani Ozan (2015), Bireysel Özelliklerin Örgütsel Adalet, İş Tatmini ve Örgütsel Bağlılık İle İlişkisi: Mülki İdare Amirleri Üzerine Bir İnceleme (Dan. Prof. Dr. Ünal Ay), Çağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Yönetimi Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi.
-
Sezer Becel, İnci (2009), Türkiye’de Bayan Mülki İdare Amirliği Uygulaması: 1991-2008 Arasında Görev Yapan Bayan kaymakamlar Üzerinde Bir Araştırma (Dan. Prof. Dr. S. Kemal Kartal), İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi.
-
Taşdan, Nevzat (2012), Kaymakamlık Mesleği Özelinde Türk Kamu Yönetiminde Liderlik Sorunları (Dan. Prof. Dr. Hüseyin Gül), Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, Doktora Tezi.
-
Tunalı, Alper (2006), Kadın Kamu Yöneticilerinin Liderlik Özellikleri (Türkiye’deki Kadın Kaymakamlar Örneği) (Dan. Yrd. Doç. Dr. Berkan Demiral), Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetimi Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi.
-
Türk İdari Araştırmalar Vakfı (TİAV) (2014), Toplumda İçişleri Bakanlığı ve Mülki İdare Amirleri Algısı – Rapor IV: Mülki İdare Amirlerinin Algısı, (Ankara: Pozitif Matbaa).
-
Yılmaz, Abdullah; Tahsin Güler ve Yakup Güven (2020), “Parlamenter Sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine Geçiş Sürecinde Türkiye’de Mülki İdare Sisteminin Dönüşümü”, Çağdaş Yerel Yönetimler, 29(4), s. 45-71.