BibTex RIS Cite

-

Year 2015, Volume: 39 Issue: 2, 247 - 272, 20.06.2015

Abstract

Foucault’s analysis of power and understanding of resistance were criticized both when he was alive and after his death. The main framework of the criticisms is built upon Foucault’s nihilism and the assertion that he offered no alternatives to the existing order. Without seeking to come up with answers to such criticisms, what needs to be done is to analyse the notion of “resistance” in Foucault’s theory and the sphere of interpretation produced by him in relation with oppositionary political and ethical practices, which is inevitably tied to the philosophy of Nietzsche.symmetrical plane with forces of power? And if yes, how is such resistance possible?” must be analysed on the basis of current examples of resistance and their common points. The narration analysed by Adorno and Horkheimer as a type of legal contract through the example of Odysseus will be analysed under the light of the tendency/capacity of resistance to transform into a counter-power.There are multiple and varied movements of resistance today, which cannot simply be reduced to class struggles or national liberation movements: Feminists, LGBT movements, struggles against the discriminations against children or the handicapped, environmentalist movements, struggles for the cultural and collective rights of ethnic, religious and sectarian groups, movements fundamentally questioning the education, health and justice systems, transfrontier struggle agencies and many others. What are the common points of these struggles rendering them different from the traditional struggles? The new relationship established by such movements in the game of demanding from the power; their character lacking any center and moving beyond borders; their targeting of the nearest agency of power; their questioning of the impacts of power and integration of knowledge and power; their approaches to the issues of governing and being governed; the questioning of the position of their lives and individuals within the resistances... These will be the main aspects which will be analysed in the article.Such features of the new types of struggles and resistances will be evaluated in relation with movements including Gezi, Tahrir and Rojava and within the framework of community

References

  • Adorno T ve Horkheimer M (2010). Aydınlanmanın Diyalektiği. Çev. N Ülner ve E Ö Karadoğan, İstanbul: Kabalcı Yayınları.
  • Afary J ve Anderson K (2012). Foucault ve İran Devrimi. Çev. M Doğan, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
  • Akal C B (2012). İktidarın Üç Yüzü. Ankara: Dost Yayınları.
  • Badiou A (2011). Bir İdea Olarak Komünizm. İçinde: A Badiou, S Zizek vd., Bir İdea Olarak Komünizm. Çev. A Ergenç ve E Kılınç. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Cevizci A (2010). Paradigma Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları.
  • Deveci C (1999). Foucault’nun İktidar Kavramsallaştırmasında Siyasal Boyutun Ayrıştırılamazlığı. Doğu Batı Düşünce Dergisi, 9, 25-43.
  • Falzon C (2011). Foucault ve Sosyal Diyalog. Çev. H Arslan, İstanbul: Paradigma Yayınları.
  • Fontana A ve Bertani M (2003). Dersin Konumu. İçinde: M Foucault, Toplumu Savunmak Gerekir, Çev. Ş Aktaş, İstanbul: YKY.
  • Foucault M (2003). Toplumu Savunmak Gerekir. Çev. Ş Aktaş, İstanbul: YKY.
  • Foucault M (2004). Felsefe Sahnesi. Çev. I Ergüden, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Foucault M (2005). Entelektüelin Siyasi İşlevi. Çev. I Ergüden ve O Akınhay, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Foucault M (2006). Hapishanenin Doğuşu. Çev. M. A Kılıçbay, Ankara: İmge Yayınları.
  • Foucault M (2007a). İktidarın Gözü. Çev. I Ergüden, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Foucault M (2007b). Cinselliğin Tarihi. Çev. Hülya Uğur Tanrıöver, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Foucault M (2007c). 19. Yüzyılda Bir Aile Cinayeti - Annemi, Kızkardeşimi, Erkek Kardeşimi Katleden Ben Pierre Riviére. Çev. E Yıldırım ve A Özgüner, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Foucault M (2011). Özne ve İktidar. Çev. I Ergüden ve O Akınhay, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Foucault M (2012). İranlılar Ne Düşlüyor?. İçinde: J Afary ve K Anderson (der), Foucault ve İran Devrimi, Çev. M Doğan, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, 258-266.
  • Gündoğdu H (2010). Aydınlanma ve Foucault. İçinde: V Urhan (der), Foucault, İstanbul: Say Yayınları, 425-459.
  • Hekman S (2012). Bilgi Sosyolojisi ve Hermeneutik, Çev. H Arslan ve B Balkız, İstanbul: Paradigma Yayınları.
  • Mcnay L (2012). Foucaultcu Beden ve Deneyimin Dışlanması. Çev. Ş Öztürk, Cogito, 70-71, 315-332.
  • Megill A (2012). Aşırılığın Peygamberleri. Çev T Birkan, İstanbul: Say Yayınları.
  • Mitchell W İ T vd. (2012). İşgal Et: İtaatsizlik Üzerine Üç Tez. Çev. E Ersavcı, İstanbul: Kolektif Yayınları.
  • Nehamas A (2002). Yaşama Sanatı Felsefesi. Çev. C Soydemir, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Newman S (2006). Bakunin’den Lacan’a: Anti-otoriteryanizm ve İktidarın Altüst Oluşu. Çev. K Kızıltuğ, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Nietzsche F (2010). Güç İstenci. Çev. N Epçeli, İstanbul: Say Yayınları.
  • Revel J (2006). Michel Foucault: Güncelliğin Bir Ontolojisi. Çev. K Atakay, İstanbul: Otonom Yayınları.
  • Revel J (2012). Foucault Sözlüğü. Çev. V Urhan, İstanbul: Say Yayınları.
  • Rodinson M (2012). İran Konusunda Foucault Eleştirisi. İçinde: J Afary ve K Anderson (der), Foucault ve İran Devrimi, Çev. M Doğan, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.

Dikotomiden Simbiyotiğe: Nasıl Direnilmektedir?

Year 2015, Volume: 39 Issue: 2, 247 - 272, 20.06.2015

Abstract

Foucault’un iktidar analitiği ve direnme anlayışı o hayattayken de, sonrasında da birçok eleştiriye muhatap olur. Eleştirilerin ana izleği Foucault’un nihilizmi ve mevcut düzene alternatif getirmediği üzerinde yoğunlaşır. Bu eleştirilere yanıt geliştirme çabasına girişmeksizin, ilkin Foucault teorisinde “direnme” nosyonunu ve muhalif politik-etik pratikler açısından ürettiği yorum alanını incelemek gerekir. Ki bu da kaçınılmaz olarak Nietzsche felsefesine bağlanmaktadır.

 

 Foucault’da iktidarı yönetim modeli bağlamındaki tanımıyla düşünürsek, iktidar eylemi, başkalarının eylemleri üzerinde eylemde bulunma kipi ise; direnme eylemi de o “başkalarının” özeylemlilikteki ısrar ve yaratıcılık gücü, bazı durumlarda yönetme kipliğine karşı durma, yönetilemezlik bölgeleri oluşturma ya da bazı durumlarda o eylemi dönüştürme ya da devralma adına geliştirilmiş her tür dinamizmdir diyebiliriz.

 

 Biraz daha ötede, Foucault’a göre direniş, iktidar ilişkisi dinamiğinin anahtar kavramıdır, eğer direniş olmasa iktidar ilişkileri de olmazdı. Bundan, direnmelerin, Foucault teorisindeki kurucu rolü dolayısıyla iktidarın türevi ya da eklentisine dönüştürülemeyeceği anlamı çıkar.

 

Direnmelerin iktidara dışsal olmayışından, yani iktidar-direniş iç içeliğinden bazı kuramsal sonuçlara ulaşılır. Bu sonuçlardan en önemlisi, iktidar ve direnme güçlerinin iç içe geçmişliğinin, iktidar ve direnme arasında simbiyotik bir ilişki inşa ettiğidir ve bu ilişkide karşılıklı etkileşim, birbirini dönüştürme, sürece aktif müdahale her zaman mümkündür.

 

İktidar-direniş içiçeliğine dair kuramsal tespitler kaçınılmaz olarak “Nasıl Direnilmektedir?” sorusuna bağlanacaktır. “İktidar-karşı-iktidar döngüselliğine düşmeyecek, iktidar güçleri ile simetrik bir düzleme yerleştirilemeyecek, asimetrik bir direnme mümkün müdür ya da nasıl mümkündür” sorusunun olası yanıtları direnmelerin güncel örnekleri ve ortaklaşan özellikleri üzerinden irdelenmelidir. Adorno ve Horkheimer’ın Odysseus örneğinde hukuki sözleşme tipi olarak analiz ettiği anlatı, bir kez de direnmenin karşı-iktidara dönüşme eğilimi/kapasitesi açısından incelenecektir.

 

Günümüzde sınıf mücadelesine ya da ulusal kurtuluş mücadelelerinin yekpareliğine indirgenemeyecek çokluk ve yaygınlıkta direnme hareketlerinin varoluşu söz konusu: Feministler, LGBT hareketleri, çocuklar ya da engellilerin maruz kaldıkları türden ayrımcılık tiplerine karşı mücadeleler, ekoloji hareketleri, etnik-dinsel-mezhepsel yapıların kültürel ve kolektif hak mücadeleleri, eğitim, sağlık ve adalet sistemini kökten sorgulayan düşünce hareketleri, sınır-ötesi mücadele kuruluşları ve daha pek çoğu. Bu mücadelelerin eski tip savaşımlardan farklılaşan ortak özellikleri nelerdir? Bu mücadelelerin iktidardan talep etme oyunuyla kurdukları yeni ilişki; merkezsiz ve sınır-aşırı karakterleri; en yakın iktidar odağını hedef almaları; iktidar etkilerini ve bilgi iktidar eklemlenmesini sorgulamaları; yönetme ve yönetilme meselesine yaklaşımları; direnişler içerisinde yaşam ve birey konumlarının sorgulanması… Yazı içerisinde analiz edilen temel özellikler bunlardır.

 

Yeni mücadele ve isyan tiplerinin bu ve benzeri özellikleri Gezi, Tahrir, Rojava gibi örnekler dâhilinde ve toplumsallık içerisinde değerlendirilecektir.

References

  • Adorno T ve Horkheimer M (2010). Aydınlanmanın Diyalektiği. Çev. N Ülner ve E Ö Karadoğan, İstanbul: Kabalcı Yayınları.
  • Afary J ve Anderson K (2012). Foucault ve İran Devrimi. Çev. M Doğan, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
  • Akal C B (2012). İktidarın Üç Yüzü. Ankara: Dost Yayınları.
  • Badiou A (2011). Bir İdea Olarak Komünizm. İçinde: A Badiou, S Zizek vd., Bir İdea Olarak Komünizm. Çev. A Ergenç ve E Kılınç. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Cevizci A (2010). Paradigma Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları.
  • Deveci C (1999). Foucault’nun İktidar Kavramsallaştırmasında Siyasal Boyutun Ayrıştırılamazlığı. Doğu Batı Düşünce Dergisi, 9, 25-43.
  • Falzon C (2011). Foucault ve Sosyal Diyalog. Çev. H Arslan, İstanbul: Paradigma Yayınları.
  • Fontana A ve Bertani M (2003). Dersin Konumu. İçinde: M Foucault, Toplumu Savunmak Gerekir, Çev. Ş Aktaş, İstanbul: YKY.
  • Foucault M (2003). Toplumu Savunmak Gerekir. Çev. Ş Aktaş, İstanbul: YKY.
  • Foucault M (2004). Felsefe Sahnesi. Çev. I Ergüden, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Foucault M (2005). Entelektüelin Siyasi İşlevi. Çev. I Ergüden ve O Akınhay, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Foucault M (2006). Hapishanenin Doğuşu. Çev. M. A Kılıçbay, Ankara: İmge Yayınları.
  • Foucault M (2007a). İktidarın Gözü. Çev. I Ergüden, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Foucault M (2007b). Cinselliğin Tarihi. Çev. Hülya Uğur Tanrıöver, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Foucault M (2007c). 19. Yüzyılda Bir Aile Cinayeti - Annemi, Kızkardeşimi, Erkek Kardeşimi Katleden Ben Pierre Riviére. Çev. E Yıldırım ve A Özgüner, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Foucault M (2011). Özne ve İktidar. Çev. I Ergüden ve O Akınhay, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Foucault M (2012). İranlılar Ne Düşlüyor?. İçinde: J Afary ve K Anderson (der), Foucault ve İran Devrimi, Çev. M Doğan, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, 258-266.
  • Gündoğdu H (2010). Aydınlanma ve Foucault. İçinde: V Urhan (der), Foucault, İstanbul: Say Yayınları, 425-459.
  • Hekman S (2012). Bilgi Sosyolojisi ve Hermeneutik, Çev. H Arslan ve B Balkız, İstanbul: Paradigma Yayınları.
  • Mcnay L (2012). Foucaultcu Beden ve Deneyimin Dışlanması. Çev. Ş Öztürk, Cogito, 70-71, 315-332.
  • Megill A (2012). Aşırılığın Peygamberleri. Çev T Birkan, İstanbul: Say Yayınları.
  • Mitchell W İ T vd. (2012). İşgal Et: İtaatsizlik Üzerine Üç Tez. Çev. E Ersavcı, İstanbul: Kolektif Yayınları.
  • Nehamas A (2002). Yaşama Sanatı Felsefesi. Çev. C Soydemir, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Newman S (2006). Bakunin’den Lacan’a: Anti-otoriteryanizm ve İktidarın Altüst Oluşu. Çev. K Kızıltuğ, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Nietzsche F (2010). Güç İstenci. Çev. N Epçeli, İstanbul: Say Yayınları.
  • Revel J (2006). Michel Foucault: Güncelliğin Bir Ontolojisi. Çev. K Atakay, İstanbul: Otonom Yayınları.
  • Revel J (2012). Foucault Sözlüğü. Çev. V Urhan, İstanbul: Say Yayınları.
  • Rodinson M (2012). İran Konusunda Foucault Eleştirisi. İçinde: J Afary ve K Anderson (der), Foucault ve İran Devrimi, Çev. M Doğan, İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
There are 28 citations in total.

Details

Primary Language Turkish
Journal Section Makale /Articles
Authors

Özgür Özel This is me

Publication Date June 20, 2015
Published in Issue Year 2015 Volume: 39 Issue: 2

Cite

APA Özel, Ö. (2015). Dikotomiden Simbiyotiğe: Nasıl Direnilmektedir?. Mülkiye Dergisi, 39(2), 247-272.
AMA Özel Ö. Dikotomiden Simbiyotiğe: Nasıl Direnilmektedir?. Mülkiye Dergisi. June 2015;39(2):247-272.
Chicago Özel, Özgür. “Dikotomiden Simbiyotiğe: Nasıl Direnilmektedir?”. Mülkiye Dergisi 39, no. 2 (June 2015): 247-72.
EndNote Özel Ö (June 1, 2015) Dikotomiden Simbiyotiğe: Nasıl Direnilmektedir?. Mülkiye Dergisi 39 2 247–272.
IEEE Ö. Özel, “Dikotomiden Simbiyotiğe: Nasıl Direnilmektedir?”, Mülkiye Dergisi, vol. 39, no. 2, pp. 247–272, 2015.
ISNAD Özel, Özgür. “Dikotomiden Simbiyotiğe: Nasıl Direnilmektedir?”. Mülkiye Dergisi 39/2 (June 2015), 247-272.
JAMA Özel Ö. Dikotomiden Simbiyotiğe: Nasıl Direnilmektedir?. Mülkiye Dergisi. 2015;39:247–272.
MLA Özel, Özgür. “Dikotomiden Simbiyotiğe: Nasıl Direnilmektedir?”. Mülkiye Dergisi, vol. 39, no. 2, 2015, pp. 247-72.
Vancouver Özel Ö. Dikotomiden Simbiyotiğe: Nasıl Direnilmektedir?. Mülkiye Dergisi. 2015;39(2):247-72.
Mülkiye Dergisi: Mülkiyeliler Birliği Konur Sokak No. 1, Kızılay - ANKARA, TÜRKİYE. Tel: +90 312 4185572; Faks: +90 312 4191373; mulkiyedergisi@mulkiye.org.tr / Mülkiye Dergisi, Mülkiyeliler Birliği Genel Merkezi Yayın Organı'dır.