KORKU ÜTOPYALARINDA DİN ALGISI

Öz

Anahtar Kelimeler

• -

-

Abstract

for stability and identity of society, are equitable, and are closed to the change. More, who uses the term "utopia" first, uses "utopia" for expressing a place which doesn’t ex- ist in reality. More’s utopia also includes critics to political systems of his time. The fear-utopias are literary and political critical works that are written as a response to leaving the individual freedom for the sake of the stability and identity of society and to political state systems the Western Thought as the result of evolving of utopias in a dialectical opposition. Perception of Religion in communist, socialist and fascist politi- cal systems, which is criticized in fear-utopias, is exactly analyzed in these works and the part of the religion in these systems is mentioned. In the fear-utopias, the term of “God” is eliminated and placed with the idea of “being power” and “the only state” and the power is accepted as absolute. After the elimination of the God, new atheistic value judgments and forms are constructed instead of the manifests of the religion in life as worship, sanctuary and morality which make religion institutional, so the idea of being power is aimed to strengthen

Keywords

• dystopia, religion, ethics, freedom

KORKU ÜTOPYALARINDA DİN ALGISI

Öz

Ütopyalar; toplumsal düzene eleştiri olarak yazılmış, toplumun istikrarını ve özdeşliğini hedefleyen; eşitlikçi, değişime kapalı statik devlet sistemleridir. Ütopya kavramını ilk kez kullanan More, ütopyayı gerçeklikte olmayan yeri ifade anlamında kullanmış, More’un ütopyası kendi zamanındaki siyasal düzene eleştiriyi de içerisine katmıştır. Korku ütopyaları, ütopyaların diyalektik bir karşıtlık içerisinde evrilmeleri sonucu Batı düşüncesinde, siyasal devlet sistemlerine, bireyin özgürlüğünün devlet istikrar ve özdeşliği uğruna terk edilmesine tepki olarak yazılmış; edebi, politik ve siyasal eleştiri eserleridir. Korku ütopyalarında eleştirisi yapılan komünist, faşist, sosyalist siyasal sitemlerdeki din algısı aynen bu eserlerde de tahlil edilerek dinin bu sistemlerde edindiği yer dile getirilmiştir. Korku ütopyalarında “Tanrı” kavramı öncelikle yok edilerek yerine “iktidar olma”, “tek devlet” fikri ikame edilmiş ve iktidarın kendisi mutlak hale getirilmiştir. Tanrı yok edildikten sonra dinin yaşamdaki tezahürleri olan; ibadet, mabet, ahlak vb. dini kurumsallaştıran şeylerin yerine ise kurgulanan ateist yapıda yeni yapılar ve değer yargıları getirilmiş iktidar olma fikri sağlamlaştırılmak istenmiştir

Anahtar Kelimeler

• Korku ütopyası, din, ahlak, özgürlük

Kaynakça

1. ADORNO, Thedor W., Edebiyat Yazıları, Çev. Sabir Yücesoy, Orhan Ko- çak, İstanbul, 2008.
2. AKDEMİR, Abamüslim, Toplum Felsefesi Açısından Ütopyalar, Erzu- rum, 1988.
3. ARİSTOTELES, Metafizik, Çev. Ahmet Arslan, İsatanbul,1996.
4. AYDIN, Mehmet S., Din Felsefesi, İzmir, 2002.
5. BEZEL, Nail, Yeryüzü Cennetlerinin Sonu, Ters Ütopyalar, İstanbul, 1984.
6. BRADBURY, Ray, Fahrenheit 451, Çev. Zerrin Kayalıoğlu, Korkut Kayalıoğlu, İstanbul, 2012.
7. BURNS, Mcnaill, Çağdaş Siyasal Düşünceler, Çev. A Şenel, Ankara, 1984.
8. CEVHERİ, Sıhah, c.V, Beyrut, 1984.

9. CIORAN, E. M., Tarih ve Ütopya, Çev. Haldun Bayrı, İstanbul, 1999.
10. DEMİRALP, Oğuz, “Yok Böyle Bir Ülke”, Ütopya, İstanbul, 2004.
11. FLEW, Antony, Platon, Batı Düşüncesinde Siyaset Felsefeleri, Çev. Ne- jat Muallimoğlu, İstanbul, 1995.
12. GÖKTÜRK, Akşit, Ada, Edebiyatta Ada, İstanbul, 1973
13. GÜÇLÜ, Abdülbaki, Uzun, Serkan, Ümit, Hüsrev Yoksal, Felsefe Sözlü- ğü, Ankara, 2003.
14. GÜLDEN, Ertuğrul, Aldous Huxley’in Ütopik Dünyası, Erzurum, 1977.
15. HUXLEY, Aldous , Cesur Yeni Dünya, Çev. Ümit Tosun, İstanbul, 2000.
16. -------------, Algı Kapıları, Çev. Mehmet Fehmi İmre, Ankara, 2012.
17. İBN MANZUR, Lisanü’l- Arab, I-XV, Beyrut, ts.
18. JAMES, Fredric, Ütopya Denen Arzu, Ferit Burak Ayder, İstanbul, 2009.
19. KARACA, Birsen, “Yevgeni Zamyatin Ütopya Algılarını Yeniden Kurar- ken”, Edebiyat Dünyası, Ankara, 2010.
20. KUMAR, Krishan, Modern Zamanlarda Ütopya ve Karşı Ütopya, Çev. Ali Galip, İstanbul, 2006.
21. ---------------, Ütopyacılık, Çev. Ali Somel, İstanbul, 2005.
22. LONDON, Jack, Demir Ökçe, Çev. Mehmet Can Yeşil, Mersin, 2005.
23. LYMANN, Tower Sargent, “Ütopya Gelenekleri: İzlekler ve Varyasyon- lar”, Ütopya, Çev. H. Mehmet Doğan, İstanbul, 2004.
24. MEVDUDİ, Ebu’l Ala, Kuran’a Göre Dört Terim, Çev. Osman Cilacı, İs- mail Kaya, İstanbul, 1986.
25. MOSCA, Gaetano, Siyasi Doktrinler Tarihi, Çev. Samih Tiryakioğlu, İs- tanbul, 1968.
26. MUMFORD, Lewis, Makine Efsanesi, Çev. Fırat Oruç, İstanbul, 1996.
27. NOZICK, Robert, Anarşi, Devlet ve Ütopya, Çev. Alişan Oktay, İstanbul, 2006.
28. ORWELL, George, Bin Dokuz Yüz Seksen Dört, Çev. Nuran Akgören, İs- tanbul,2006.
29. POPPER, Karl, Tarihsiciliğin Sefaleti, Sabri Orman, İstanbul, 2008.
30. RIOT-SARCEY, Michele, Bouchet, Thomas, Antoine, Picon, Ütopyalar Sözlüğü, Çev. Turhan Ilgaz, İstanbul, 2003.
31. RUSSELL, Bertrand, Bilim ve Din, Çev. Hilmi Yavuz, İstanbul, 1997.
32. SEVİNÇ, Akın, Keşke Takımadaları, Ütopya, Kitaplık, İstanbul, 2004.
33. SOMAY, Bülent, Önsöz, Zamyatin, Yevgeni, Biz, Çev. Fusun Tülek, İs- tanbul, 2011.
34. URGAN, Mina, Edebiyatta Ütopya Kavramı ve Thomas More, İstanbul, 1984.
35. VURAL, Mehmet, “Aydınlanma Felsefesine Dini ve Muhafazakâr Mu- halefet”, AÜİFD, c. XLIII, Sayı: II, Ankara, 2002.
36. WILLIAMS, Raymond, Orwell, Çev. Nejat Bayramoğlu, İstanbul, 1985.
37. YARAN, Cafer Sadık, Din Felsefesine Giriş, İstanbul, 2010.
38. ﺔﻴﻛاﱰﺷ ﺔﺳﺎﻴﺴﻟا ﺔﻤﻄﻧﻷا ﰲ ﻦﻳﺪﻟا ﻢﻬﻓ ﱃإ
39. ﻑﻮﳋا ﺎﻴﺑﻮﺗﻮﻳ ﯽﻓ ﻕﺮﻄﺗ ﲈﻛﺔﻟﻭﺪﻟا راﺮﻘﺘﺳا ﻞﺟأ ﻦﻣ دﺮﻔﻟا ﺔﻳﺮﺣ حاﴎ
40. ﻻا ﺔﺳﺎﻴﺴﻟا ﺔﻤﻄﻧﻷا ﰲ ﻦﻳﺪﻟا ﻢﻬﻓ ﱃإ ﻢﻴﻗأﻭ ﻪﻟﻹا حﻼﻄﺻﻲﳏ ةرﻮﻛﺬﳌا رﺎﺛﻵا ﻩﺬﻫ ﰲﻭ ﹸأﻭ ﻪﻟﻹا حﻼﻄﺻﻲﳏ ةرﻮﻛﺬﳌا رﺎﺛﻵا ﻩﺬﻫ ﰲﻭ ﻲﻨﻳﺪﻟا ﻊﺑﺎﻄﻟا اﻮﺤﺴﻣﻭ ﻢﻬﺳﻮﻣﺎﻗ ﻦﻣ ﻪﻟﻹا حﻼﻄﺻا اﻮﳏأ ﺎﻣ ﺪﻌﺑﺔﻘﻠﻄﳌا ﺔﻴﻤﻛﺎﳊاﻭ ةﺪﺣاﻮﻟا ﺔﻟﻭﺪﻟا حﻼﻄﺻا ﻪﻧﺎﻜﻣ ﻟا ﻦﻋ ﺔﲡﺎﻧ
41. ﲈﻴﻗ ﺪﺑﺎﻌﳌاﻭ تادﺎﺒﻌﻟا ﻞﺜﻣ ﺔﻴﻨﻳﺪﻟا ﺮﻫﺎﻈﳌا ﻥﺎﻜﻣ اﻮﻟﺪﺑأ
42. ﺢﻟﺎﺼﻣ ﻲﺒﻠﺗﻭ ﻡﺪﲣ ﻲﺘﻟا ﻴﻨﻳدﻼﻟﻭ دﺎﳊﻹا ﲑﻜﻔﺘ ﻦﻋ ﺔﲡﺎﻧ
43. اﻱدﺎﳊﻹا ﲑﻜﻔﺘ ﻦﻋ ﺔﲡﺎﻧ
44. ﺔﻴﻨﻳدﻼﻟﻭ دﺎﳊﻹا ﲑﻜﻔﺘ ﻦﻋ ﺔﲡﺎﻧ
45. ـ ةﺮﻣ ﻝﻭﻷ حﻼﻄﺻﻹا اﺬﻫ ﻞﻤﻌﺘﺳا
46. ﺔﻟﻭﺪﻟا راﺮﻘﺘﺳا ﻞﺟأ ﻦﻣ دﺮﻔﻟا ﺔﻳﺮﺣ حاﴎ ,ﺔﻴﺷﺎﻔﻟاﻭ . ﺔﻘﻠﻄﳌا ﺔﻴﻤﻛﺎﳊا : ﺔﺴﻴﺋﺮﻟا تﲈﻠﻜﻟا
47. ﻦﻳﺪﻟا ,ﻕﻼﺧﻷا ,ﻪﻟﻹا ,ﻑﻮﳋا ﺎﻴﺑﻮﺗﻮﻳﺔﺴﻴﺋﺮﻟا تﲈﻠﻜﻟا