Research Article

Yapısal Eşitlik Modelinde Normallik İhlali: Bootstrap ML ve Bayesci İstatistik

Volume: 5 Number: 2 December 31, 2023
EN TR

Yapısal Eşitlik Modelinde Normallik İhlali: Bootstrap ML ve Bayesci İstatistik

Öz

Yapısal eşitlik modeli çalışmalarında çoğunlukla Klasik istatistik kullanımı söz konusudur ve bu nedenle de verilerin çok değişkenli normallik varsayımını sağlaması beklenir. Fakat ilgili literatüre bakıldığında çalışmaların birçoğunda bu varsayımın göz ardı edilerek çalışmaya devam edildiği ve hatta birçok çalışmanın ise bu varsayımdan habersiz olduğu tespit edilmiştir. Klasik istatistik kullanılarak gerçekleştirilen YEM çalışmalarında verilerin çok değişkenli normallik varsayımını sağlamaması, abartılmış ki kare değerleri nedeniyle aday modelin reddedilmesine ve model parametreleri testinde yanlış çıkarımlara sebebiyet verecek standart hataların hafife alınması gibi önemli sorunları ortaya çıkarmaktadır. Bu önemli sorunların üstesinden gelmek için Klasik istatistikte önerilen stratejilerden biri Bootstrapping yaklaşımıdır. Bu yaklaşıma ek olarak normalliğin ihlaline karşın günümüzde oldukça popüler olan Bayesci istatistiğin kullanımı önerilmektedir. Bu çalışmanın amacı, çok değişkenli normallik varsayımını ihlal eden bir YEM çalışmasında Bootstrap ML ve Bayesci yaklaşımları karşılaştırmaktır. Çalışmanın verileri Gelişmeleri Kaçırma Korkusu ölçeğine ait olup çok değişkenli normallik varsayımı Mardia’nın çok değişkenli basıklık ölçüsü ele alınarak değerlendirilmiştir. Verilerin çok değişkenli basıklık ölçüsü >5’den büyük olarak tespit edilmiştir. Bu tespit neticesinde çok değişkenli normalliğin ihlal edildiği saptanmıştır. Bootstrap ML ile tahminleme işlemi gerçekleştirildiğinde tüm faktör yüklerinin anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Model uyumu ise Bollen-Stine Bootstrap ile değerlendirildiğinde p değeri, 287 olarak elde edilmiştir. Bu sonuç, mevcut modelin verilere uygun olduğunu bildirmiştir. Aynı model ve veriler için Bayesci istatistikte tahminler elde edildiğinde Bootstrap ML ile yakın sonuçlar bulunmuş olup ppp değeri ise .40 olarak elde edilmiştir. Bu bulgulara göre her iki strateji de aynı sonuçlar vererek birbirlerini desteklemişlerdir. Elde edilen bu bulguları örneklem hacmi perspektifinde yeniden değerlendirmek önemli katkılar sağlatacaktır.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

Yok

Project Number

Yok

Thanks

Yok

References

  1. Byrne, B. M. (2010). Structural equation modeling with AMOS: Basic concepts, applications, and programming. 2nd Edition. Routledge Taylor & Francis Group.
  2. Byrne, B. M. (2016). Structural Equation Modeling With AMOS. New York: Routledge.
  3. Doğan, M. (2017). Bayesci Yapısal Eşitlik Modeli: Teknoloji Kabul Modeli Uygulaması. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstatistik Anabilim Dalı, Doktora Tezi.
  4. Dossey, L. (2014). FOMO, digital dementia, and our dangerous experiment. Explore: The Journal of Science and Healing, 10(2), 69-73.
  5. Durak, İ. (2021). Yapısal eşitlik modellemesinin işletme araştırmalarında kullanımı: Modele genel bakış ve yapılan uygulamaların sistematik incelemesi. Akay- Ünvan, Y.(Ed.), İşletme ve iktisadi bilimler araştırması (sy. 82- 111). Livre de Lyon.
  6. Efron, B. (1979). “Bootstrap Methods: Another Look at the Jackknife”. Annals of Statistics. 7(1): 1-26.
  7. Gökler, M. E., Aydın, R., Ünal, E., & Metintaş, S. (2016). Sosyal ortamlarda gelişmeleri kaçırma korkusu ölçeğinin Türkçe sürümünün geçerlilik ve güvenilirliğinin değerlendirilmesi. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 17(1), 52-59.
  8. Hair Joseph F., Black William C. & Babin Barry J. (2014). Multivariate Data Analysis (Seventh Edition). USA. Pearson Education.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Econometric and Statistical Methods

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2023

Submission Date

June 19, 2023

Acceptance Date

October 27, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 5 Number: 2

APA
Yıldırım, M. (2023). Yapısal Eşitlik Modelinde Normallik İhlali: Bootstrap ML ve Bayesci İstatistik. Necmettin Erbakan Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 5(2), 132-145. https://izlik.org/JA68JJ68YL

Journal of Necmettin Erbakan University Faculty of Political Sciences is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY NC).