TR
EN
TÜRKİYE’NİN GSYH DEĞERLERİNİN YAPAY SİNİR AĞLARI İLE TAHMİNİ ÜZERİNE BİR İNCELEME
Öz
Makroekonominin en önemli konularından birisi milli gelir analizleri ve bu analizlerin yorumlanmasıdır. Bu analizlerin iyi yorumlanması ekonomilerin gidişatı hakkında fikir sahibi olmamızı sağlar. Milli gelirin en önemli araçlarından biri olan Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYH) kavramı ülkelerin ekonomisi hakkında genel bir görünüm vermektedir. GSYH ülkelerin ekonomik büyüme ve ekonomik kalkınma düzeyleri hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlayan bir ölçüttür. Bu değerler ülke içindeki yerli ve yabancı vatandaşlar tarafından üretilen tüm mal ve hizmetleri kapsadığı için önem arz etmektedir. Gelişmekte olan Türkiye ekonomisi için de bu hasıla değerlerinin yüksek olması ekonomisinin gelişmesine katkıda bulunacaktır.
Bu çalışmanın amacı Türkiye’nin GSYH değerlerini tahmin etmektir. Teknolojinin ivme kazanması ile son zamanlarda önemi daha çok artan yapay sinir ağı teknolojileri sayesinde birçok öngörü modellemesi yapılabilmektedir. Öngörü modellemesi ekonomik etkinlik ve milli gelir düzeyinin ölçülmesinde de kullanılabilmektedir. Bu bağlamda bu çalışmada GSYH’ ye etki edebilecek değişkenler seçilerek GSYH değerlerinin öngörülmesi amaçlanmıştır. Veriler 1998-2017 yıllarını kapsamaktadır. Bu çalışmada literatürde yer alan çalışmalar da göz önünde bulundurularak GSYH’ yi etkileyebileceği düşünülen hanehalkı tüketim harcaması-devlet nihai tüketim harcaması, ithalat-ihracat, sabit sermaye yatırımı-toplam yurtiçi tasarruf, brüt dış borç stoku-sanayi-üretim ve döviz alış-döviz satış kurları bağımsız değişken olarak belirlenmiştir. Modelin bağımlı değişkeni ise GSYH’ dir. Yapay sinir ağları (YSA) modellerinin geliştirilmesinde MATLAB R2013a programından faydalanılmıştır. 240 tane yıllık verinin %70’lik bölümü eğitim, %15’lik bölümü geçerlilik, kalan %15’lik bölümü ise test için rastgele ayrılmıştır. Öğrenme algoritması olarak Levenberg-Marquardt algoritması seçilmiştir. 2 ile 5 arasında gizli katman sayısı denenerek oluşturulan modelde en iyi sonuca gizli katman sayısı 5 olarak seçildiğinde ulaşılmıştır. 5 gizli katmanda R2=0,996140651, RMSE=19444911,6, MAE=15845918,2 ve MAPE=32,29791086 değerleri elde edilerek kurulan modelin kabul edilebilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca istatistiksel olarak gizli katman sayısı arttıkça modelin daha iyi sonuç verdiği görülmüştür. GSYH’ nin gerçek değerleri ile tahmin değerleri birbirine çok yakın çıkmıştır. Buradan Yapay Sinir Ağının tahmin gücünün yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
References
- Aiken, M. (2000), Forecasting the United States Gross Domestic Product with a Neural Network, Journal of International Information Management, 9(1), 67-75.
- Amınıan, F., Suarez, D., Amınıan, M. and Walz, D. T. (2006), Forecasting Economic Data with Neural Networks, Computational Economics, 28, 71-88.
- Aşkın, D., İskender, İ. ve Mamızadeh, A. (2011), Farklı Yapay Sinir Ağları Yöntemlerini Kullanarak Kuru Tip Transformatör Sargısının Termal Analizi, Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 26(4), 905-913.
- Chamzını-Yazdani, A., Yakhchali, S. H., Volungevıčıenė, D. and Zavadskas, E. K. (2012), Forecasting Gold Price Changes by Using Adaptive Network Fuzzy Inference System. Journal of Business Economics and Management, 13(5), 994-1010.
- Chuku, C., Oduor, J. and Simpasa, A. (2017), Intelligent Forecasting of Economic Growth for African Economies: Artificial Neural Networks Versus Time Series and Structural Econometric Models, Washington Research Program on Forecasting, 1-28.
- Düzgün, R. (2008), A Comparison of Artificial Neural Networks and ARIMA Models Success in GDP Forecast, Marmara Üniversitesi İ İ. B. F. Dergisi, XXV(2), 165-176.
- http://databank.worldbank.org, Erişim Tarihi: 29.09.2018.
- https://evds2.tcmb.gov.tr/, Erişim Tarihi: 27.09.2018.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Statistics
Journal Section
Dissertation
Publication Date
June 30, 2020
Submission Date
March 7, 2020
Acceptance Date
June 9, 2020
Published in Issue
Year 2020 Volume: 2 Number: 1