Research Article

Yapay Zekâ Haberleri Aracılığıyla Medyada Distopyanın İnşası ve Hegemonik Etkileri: ChatGPT Özelinde Yaygınlaşan Korku Söylemi Üzerine Bir İnceleme / The Construction of Dystopia in the Media through Artificial Intelligence News and Hegemonic Effects: An Analysis on the Spreading Fear Discourse Specific to ChatGPT

Volume: 6 Number: 1 June 30, 2024
EN TR

Yapay Zekâ Haberleri Aracılığıyla Medyada Distopyanın İnşası ve Hegemonik Etkileri: ChatGPT Özelinde Yaygınlaşan Korku Söylemi Üzerine Bir İnceleme / The Construction of Dystopia in the Media through Artificial Intelligence News and Hegemonic Effects: An Analysis on the Spreading Fear Discourse Specific to ChatGPT

Öz

Son yıllarda yaygınlaşarak hayatımızın birçok alanında önemli rol oynamaya başlayan yapay zekâ teknolojisi, otomasyon, sesli asistanlar, veri analizi ve diğer birçok uygulama sayesinde insanlara yardımcı olan bir araç haline gelmiş olsa da özellikle ChatGPT’nin hızlı gelişimi ile mesleklerin geleceğine yönelik spekülasyonlar da artmaya başlamıştır. Yapay zekâ teknolojisinihaberlerde, özellikle iş kaybına yönelik risklerle ilgili endişe tonu yüksek söylem dili kullanıldığı gözlemlenmektedir. Yapay zekâ teknolojileri ile ilgili haberler genellikle insanların işlerini kaybetme, gizlilik endişeleri, etik sorunlar ve hatta potansiyel bir yapay zekâ isyanı gibi korku unsurlarını vurgulamakta ve bu korku söyleminin toplumda belirli bir görüşü kabul etmeye ve bu teknolojilere karşı duyulan korku ve güvensizlik hissini pekiştirmeye yönelik hegemonik bir etkiye yol açma ihtimali söz konusu olmaktadır. Bu çalışma, medyada yer alan yapay zekâ haberlerinin oluşturduğu korku söyleminin hegemonik etkilerini, bilgi aktarımından sosyal algılamaya ve egemenlik ilişkilerine kadar geniş bir perspektiften değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, yapay zekâ uzmanlarının medyada yer alan açıklamaları söylem analizi yöntemi çerçevesinde değerlendirilmekte ve ağırlıklı olarak yapay zekâ teknolojisinin potansiyel risklerini içeren korku söylemi yüksek haberlerin hegemonik etkileri ve olası sonuçları Gramsci’nin düşünsel yaklaşımı bağlamında tartışmaya açılmaktadır. Özellikle ChatGPT’nin teknoloji alanındaki büyük sıçramasıyla paralel olarak medyada yer alan yapay zekâ haberlerinin içeriklerinde yoğunlukla ‘Tehlike’ ve ‘Korku’ söylemlerinin yer alması neticesinde, toplumun yapay zekâ teknolojilerine karşı olumsuz bir tutum geliştirerek yapay zekânın potansiyel faydalarına karşı önyargı oluşması ihtimali değerlendirilmektedir. Çalışma, ancak bilinçli bir toplumun, medya içeriklerini ve haber analizlerini eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebileceği ve teknolojik gelişmelere daha objektif bir bakış açısıyla yaklaşabileceği noktasından hareketle, medyada yer alan yapay zekâ haberlerinin oluşturduğu korku söyleminin etkilerini azaltmaya yönelik toplumun daha yüksek bir bilinç düzeyine ve medya okuryazarlığına ihtiyacı olduğu konusuna dikkat çekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

Herhangi bir kurumdan destek alınmamıştır.

Ethical Statement

Bu çalışma etik kurul onayından muaftır.

Thanks

Bu makale tek yazarlıdır. Özel teşekkür gerektirecek kişi ya da kuruluş yoktur.

References

  1. Altheide, D. L. (2003). Mass media, crime, and the discourse of fear. The Hedgehog Review, Fall 03, 9-25.
  2. Altheide, D. L., & Michalowski, R. S. (1999). Fear in the news: A discourse of control. The Sociological Quarterly, 3(40), 475-503. https://doi.org/10.1111/j.1533-8525.1999.tb01730.x
  3. Artı Gerçek. (2023, Mayıs 4). Yapay zekânın babasından Cambridge Analytica uyarısı. https://artigercek.com/bilim-teknoloji/yapay-zekanin-babasindan-cambridge-analytica-uyarisi-248518h
  4. Atalay, M., ve Çelik, E. (2017). Büyük veri analizinde yapay zekâ ve makine öğrenmesi uygulamalari-artificial intelligence and machine learning applications in big data analysis. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(22), 155-172. https://doi.org/10.20875/makusobed.309727
  5. Baltacı, A. (2017). Nitel veri analizinde Miles-Huberman modeli. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3(1), 1-15.
  6. Bauman, Z. (2003). Modernlik ve müphemlik. (Çev: İsmail Türkmen), Ayrıntı Yayınları.
  7. Bauman, Z. (2016). Postmodern etik. (Çev: Alev Türker), Ayrıntı Yayınları.
  8. Bauman, Z., & Donuksa, L. (2020). Ahlâki körlük. (Çev: Akın Emre Pilgir), Ayrıntı Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Sociology and Social Studies of Science and Technology , Communication Sociology

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 30, 2024

Submission Date

November 16, 2023

Acceptance Date

May 14, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 6 Number: 1

APA
Kaprol, A. (2024). Yapay Zekâ Haberleri Aracılığıyla Medyada Distopyanın İnşası ve Hegemonik Etkileri: ChatGPT Özelinde Yaygınlaşan Korku Söylemi Üzerine Bir İnceleme / The Construction of Dystopia in the Media through Artificial Intelligence News and Hegemonic Effects: An Analysis on the Spreading Fear Discourse Specific to ChatGPT. Nitel Sosyal Bilimler, 6(1), 75-99. https://doi.org/10.47105/nsb.1392059