Review

Doğrusal Olmayan Dinamik Sistemler Karşısında Fraktal Örgüt Teorisi: Fraktal Kavramı Üzerinden Bir Literatür Araştırması/ Fractal Organization Theory in the Face of Nonlinear Dynamic Systems: A Literature Review on the Concept of Fractal

Volume: 7 Number: 2 December 27, 2025
TR EN

Doğrusal Olmayan Dinamik Sistemler Karşısında Fraktal Örgüt Teorisi: Fraktal Kavramı Üzerinden Bir Literatür Araştırması/ Fractal Organization Theory in the Face of Nonlinear Dynamic Systems: A Literature Review on the Concept of Fractal

Öz

Bu çalışmada, örgütlerin doğrusal olmayan dinamik sistemler karşısında Fraktal Örgüt Teorisi’nin teorik temellerinin oluşturulmasına odaklanılmıştır. Gerek Türkiye, gerekse de yabancı literatürde fraktal kavramına farklı disiplinlerde sıkça atıf yapılmasına karşın, kavramın yönetim ve örgüt bilimine atıf yapılacak kadar yeterince araştırılmadığı görülmektedir. Diğer bir deyişle, literatürden ulaşılabildiği kadarıyla fraktal kavram üzerinden düşünülen Fraktal Örgüt Teorisi’nin tanımı dışında, bütünlük içerinde ayrıntılı bir şekilde çalışmalara konu edilmemiştir. Bu gerekçeler doğrultusunda çalışmada, özgünlük (açıklayıcı) ve yarar (uygulama) gibi boyutlara atıf yapılarak, fraktal kavramının örgüt bilimine evrilme sürecinin teorik dayanaklarını göstermek ve örgütlerin yaşamlarını sürekli kılmak için doğrusal olmayan sistemlere uyum sağlamada kullanılabilecek Fraktal Örgüt Teorisi’ni tanıtmak amaçlanmıştır. Çalışmanın odak kavramları olan fraktal, Fraktal Örgüt Teorisi Google Scholar elektronik veri tabanında aranmıştır. Literatürün genişliği bir sınır oluşturmuştur. Bundan dolayı teorik örnekleme yoluna gidilmiş, 65 kaynak çalışma kapsamında değerlendirilmiştir. Elde olunan bulgular, teorik arka plan, doğrusal olmayan dinamik bir sistem olarak fraktal kavramının çözümlenmesi ve doğrusal olmayan sistemler karşısında Fraktal Örgüt Teorisi gibi başlıkları altında sistematize edilerek çözümlemiştir. Öte yandan, gelecekte teorinin somut uygulamaları olabilecek fraktal girişim, fraktal şirket, fraktal fabrika, fraktal üretim gibi kavramlara şimdiden atıfta bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Supporting Institution

Araştırma kapsamında herhangi bir destekten yararlanılmamıştır. / This research received no specific grant from any funding agency in the public, commercial, or not-for-profit sectors.

Ethical Statement

Etik kurul onayı gerekmemektedir. / Ethical approval is not required for this study

References

  1. Ahmed, N. S., & Yasin, N. M. (2010). Inspiring a fractal approach in distributed healthcare information systems: A review. International Journal of the Physical Sciences, 5(11), 1626-1640.
  2. Aon, M. A., O’Rourke, B., & Cortassa, S. (2004). The fractal architecture of cytoplasmic organization: Scaling, kinetics and emergence in metabolic networks. Molecular and Cellular Biochemistry, 256, 169-184.
  3. Asnina, E., Osis, J., & Kirikova, M. (2008). Design of fractal-based systems within MDA: Platform independent modelling. Proceedings of the Third AIS SIGSAND European Symposium on Analysis, Design, Use and Societal Impact of Information Systems (ss. 39-53).
  4. Baas, A. C. (2002). Chaos, fractals and self-organization in coastal geomorphology: Simulating dune landscapes in vegetated environments. Geomorphology, 48(1-3), 309-328.
  5. Berberoğlugil, B. M., & Şatır, S. (2012). Fractal organization management: University as a model. 15th International Conference on Interactive Collaborative Learning (ICL) (ss. 1-7).
  6. Bider, I., Perjons, E., & Elias, M. (2012). Untangling the dynamic structure of an enterprise by applying a fractal approach to business processes. K. Sandkuhl, U. Seigerroth, & J. Stirna (Ed.), The Practice of Enterprise Modeling: 5th IFIP WG 8.1 Working Conference, PoEM içinde (ss. 61-75). Springer Berlin Heidelberg.
  7. Bider, I., Perjons, E., Elias, M., & Johannesson, P. (2017). A fractal enterprise model and its application for business development. Software & Systems Modeling, 16, 663-689.
  8. Black, J. A., Hinrichs, K. T., & Fabian, F. H. (2007). Fractals of strategic coherence in a successful nonprofit organization. Nonprofit Management and Leadership, 17(4), 421-441.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Organisation and Management Theory

Journal Section

Review

Publication Date

December 27, 2025

Submission Date

January 22, 2025

Acceptance Date

September 1, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 7 Number: 2

APA
Kara, H. (2025). Doğrusal Olmayan Dinamik Sistemler Karşısında Fraktal Örgüt Teorisi: Fraktal Kavramı Üzerinden Bir Literatür Araştırması/ Fractal Organization Theory in the Face of Nonlinear Dynamic Systems: A Literature Review on the Concept of Fractal. Nitel Sosyal Bilimler, 7(2), 175-190. https://doi.org/10.47105/nsb.1625147