BAHA TAHİR'İN ''DÜN GECE RÜYAMDA SENİ GÖRDÜM'' ADLI ÖYKÜSÜ ÜZERİNE
Öz
1935’te Kahire’de dünyaya gelen Bahâ Tâhir, günümüz Arap edebiyatının yaşayan önemli simalarından biridir. Cemâl Abdunnâsır’ın “Mısır’ı kalkındırma projesi”nin önemli bir taraftarı olan Tâhir, Abdunnâsır’ın 1970’teki ölümünün ardından cumhurbaşkanı olan Enver Sedat’ın uygulamaya koyduğu “açık kapı politikası”nın aydın kesim içerisindeki muhalif isimlerinden biri olur. Siyasi yönetime olan memnuniyetsizliğini, devlet kuruluşlarındaki işini bırakarak gösterir ve 1972 yılında yurt dışına çıkarak Birleşmiş Milletlerin kimi alt kuruluşlarında serbest çevirmen olarak görev alır. 1995 yılında emekli oluncaya dek yurt dışında kalan ve aynı yıl ülkesine dönmeye karar veren Tâhir için bu yıllar, bir nevi gönüllü sürgünlük yıllarıdır. Kendisinin 1983 yılında kaleme aldığı ve 1984’te aynı adı taşıyan koleksiyonunda yayınladığı öyküsü “bi’l-Ems Ḥalimtu bike” (Dün Gece Rüyamda Seni Gördüm) ise Mısır Altmışlılar Kuşağı öykücülüğünün tipik örneklerinden biridir. Dönemin anlatı üslubunu içinde barındırması yanı sıra yazarının hayatından kesitler sunması, olayların tasavvufi bir çerçeve içinde tutulması ve senfonik bir dil üzerinden kurgulanması, öyküyü diğer örneklerin arasından öne çıkartır. Öyküdeki olaylar dizini, klasik Batı müziğindeki eserler gibi kimi zaman yükselerek, kimi zamansa alçalarak senfonik bir bütünlük oluşturur. Ayrıca ana karakterler arasındaki mekânsal birliktelik ile zamansal farklılığın sürekli bir çatışma içinde olması; realist, sembolist ve egzistansiyalist unsurların tek bir öyküde iç içe yer alması, eserin edebi değerini artıran diğer unsurlardır. Çalışmamızda, Tâhir’in dil, üslup ve içerik yönünden eleştiriye tabi tuttuğumuz bu eseri, Arap öykücülüğü hususunda, edebiyat eleştirmenlerinin üzerinde en çok durduğu öykülerin başında gelir.
Anahtar Kelimeler
References
- Bedevî, M. (1992) “el-Kitâbe ve’l-Ḥanîn - Ḳırâ’a fî Rivâye Hâletî Ṣafiyye ve’d-Deyr”, Fuṣûl, (S.11/2).
- ———, (2007) “Bahâ’ Ṭâhir”, Ḳâmûsu’l-edebi’l-‘Arabî el-ḥadîs, (Der. Ḥamdî es-Sekkût), Kahire: Dâru’ş-Şurûḳ.
- Er, R. (2012) Çağdaş Arap edebiyatı seçkisi, Ankara: Vadi Yayınları.
- ‘Iyd, Ḥ. (2009) el-Ḳıṣṣatu’l-‘Arabiyye el-kaṣîra, , Kahire: el-Meclisu’l-A‘lâ li’s-Seḳâfe.
- Tahir, B. (2017) Bilmezdim tavus kuşlarının uçabildiğini, (Z. Ceylan, Çev.) İstanbul: Kırmızı Yayınları.
- Ṭâhir, B. (2007) Hâletî Ṣafiyye ve’d-deyr. (Yazarın önsözü), Kahire: Dâru’ş-Şurûḳ.
- Yılmaz, K. ve Çetin, K. (2007) “Rüyalar ve Niyazî Mısrî’nin Ta‘bîrâtu’l-Vâkı‘ât adlı eserinde rüyaların dili”, Turkish Studies, (S.2/4).
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Zafer Ceylan
*
0000-0003-2131-6787
Türkiye
Publication Date
December 28, 2018
Submission Date
November 3, 2018
Acceptance Date
November 19, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 18 Number: 47