Abstract

In the Paris Conference for Peace gathered at the end of the World War I, the winners planning to form a new world order lay the foundations of many problems of the present day as well. The winners in disagreement to found the new world order take the Paris Conference as an opportunity in order to reach their secret ambitions. This paper studies how the Armenian and Kurdish questions are handled at the Conference and how the then super powers exploit the related questions for their own interests. Again this paper reveals via documents that the super powers pursue activities for their own benefit on the way to Sevres Treaty. The paper also refers briefly to the efforts to divide or terminate the Ottoman State as well as the countermeasures taken by the pioneers executing the Turkish National Struggle.

Keywords

• Paris Conference for Peace, Armenians, Kurds, England, the USA

PARİS BARIŞ KONFERANSINDA ERMENİLER VE KÜRTLER

Öz

Birinci Dünya Savaşı sonunda toplanan Paris Barış Konferansında; savaşın galibi ve o zamanın güçlü devletleri yenidünya düzeni kurma düşüncesi içinde bugünün dünyasındaki pek çok problemin de temelini atmışlardır. Yenidünya düzeni kurmada; fikir ayrılıkları olan bu ülkeler, Paris Barış Konferansı ile gizledikleri düşüncelerini gerçekleştirmeye çalışmışlardır. Bu makalede, Konferansta ve konferans sırasında Ermeni ve Kürt Sorununu nasıl ele alınmış, kendi çıkarları için bu sorunu dönemin dominant güçleri nasıl kullanmışlar bunlar incelenmiştir. Sevr’e giden yolda; devrin güçlü devletleri çıkarlarını korumak için ne gibi faaliyet göstermişler, belgelerle ortaya konulmuştur. Osmanlı Devleti’ni bölme hatta yok etme gayretleri ve bu faaliyetler karşısında Türk Milli Mücadelesini yürüten devrin önderleri ne gibi tedbirler almışlardır, bunlara da kısaca değinilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Paris Barış Konferansı, Ermeniler, Kürtler, İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri

References

1. Arşiv Belgeleri
2. ATASE Arşivi, Kls.,71, Dos.,238, Fih.,5-8
3. ATASE Arşivi, Kls.62, Dos.107–242, Fih.19–5,6
4. ATASE Arşivi, Kls.75, Dos.282, Fih.33–23
5. ATASE Arşivi, Kls.75, Dos.282, Fih.33–32
6. ATASE Arşivi, Kls.78, Dos.290, Fih.6–4
7. ATASE Arşivi, Kls.89, Dos.327, Fih.11–1
8. Tetkik Eserler, Hatıratlar ve Makaleler

9. Akgün, Seçil, General Harbord’un Anadolu Gezisi ve (Ermeni Meselesine Dair) Raporu, İstanbul 1981
10. Akyüz, Yahya, Türk Kurtuluş Savaşı ve Fransız Kamuoyu (1919–1922), Ankara 1975
11. Atatürk, M. Kemal, Nutuk Belgeler III, Ankara 1984
12. Mc. Dowall, David, Modern Kürt Tarihi, Ankara 2004, s. 240
13. Bayur, Yusuf Hikmet, Türk İnkılâbı Tarihi III/1, Ankara 1983
14. Belgelerle Ermeni Sorunu, Gnkur. ATASE Başkanlığı Yayınları, Ankara 1982
15. Chester, Arthur Tremaine, “Angora And The Turks”, The New York Times Current History, 17 Februarry 1923
16. Erendil, Muzaffer, İlginç olaylar ve Anekdotlarla Atatürk, Gnkur. Basımevi, Ankara 1988
17. Erol, Mine, Türkiye’de Amerikan Mandası, Giresun 1972
18. Gökbilgin, Tayyip, “1919’da Anadolu’da Yabancı İşgal ve Tahriklerinin Doğurduğu
19. Problemler”, VII. Türk Tarih Kongresi, Ankara 1973
20. Kasalak, Kadir, Milli Mücadele Manda ve Himaye Meselesi, Genelkurmay Basımevi, Ankara 1993
21. Kürkçüoğlu, Ömer, Türk İngiliz İlişkileri (1919–1926), Ankara 1978
22. McDowall, David, Modern Kürt Tarihi, Ankara 2004
23. Öke, M.Kemal, İngiltere’nin Güneydoğu Anadolu Siyaseti ve Binbaşı E.W.C. Noel’in
24. Faaliyetleri (1919), Ankara 1988
25. Sonyel, Salahi, Türk Kurtuluş Savaşı ve Dış Politika I, Ankara 1973.
26. Şimşir, Bilal, İngiliz Belgelerinde Atatürk (1919–1920) I, Ankara 1973
27. Tr.wikipedia.org/wiki/ Edward_William_Charles_Noel
28. Tunaya, Tarık Zafer, Türkiye’de Siyasal Partiler II, İstanbul 1986
29. Uras, Esat, Tarihte Ermeniler ve Ermeni Meselesi, İstanbul 1987