Research Article

İSTİHBARATIN DENETİMİ: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ

Volume: 4 Number: 1 June 27, 2022
TR EN

İSTİHBARATIN DENETİMİ: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ

Abstract

İstihbarat örgütlerinin denetimi tehdit parametreleri ve içinde bulundukları kurumsal kültürün yanı sıra ülkelerinin rejim türüne göre de şekillenmektedir. Bu bağlamda, bu makalede, kapsamlı bir literatür taraması ve ilgili açık kaynak istihbarat dokümanlarının incelenmesi gerçekleştirilerek demokrasiler ve otoriter rejimlerde gerçekleştirilen istihbaratın denetimi karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda demokratik ve otoriter rejimlerde istihbaratın denetiminin temel olarak iki noktada farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Bunlar amaç farklılığı ve denetim mekanizması farklılığıdır. Amaç farklılığı noktasında demokratik ve otoriter rejimler arasındaki en temel ayrımı yasalara uygunluk denetimi ve toplum/rejim güvenliği amacı oluşturduğu sonucuna varılmıştır. Demokratik ülkelerde istihbarat denetimi, gerçekleştirilen faaliyetlerin kişisel haklar, ulusal ve uluslararası hukuka uygunluğunun incelenmesini içermekteyken, bu durumun otoriter rejimlerde sembolik bir süreci ifade ettiği tespit edilmiştir. Demokratik ve otoriter rejimlerdeki amaç farklılığından kaynaklanan pratiklerin kurumsallaşması sonucu denetim mekanizmalarının etkinliğinin de farklılaştığı sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda, günümüzde demokrasilerin daha etkin ve kurumsal istihbarat denetim mekanizmalarına sahip olduğu tespit edilmiştir. Aradaki farkı oluşturan unsurların ise etkin denetim yetkisi ve sivil kontrol ile uzmanlaşma olduğu belirlenmiştir.

Keywords

References

  1. Andregg, M. M., & Gill, P. (2014). Comparing the democratization of intelligence. Intelligence and National Security, 29(4), 487-497.
  2. Ateş, A. (2020). Understanding the Change in Intelligence: An Institutional Framework. (Yayımlanmamış doktora tezi). University of Delaware, Newark, DE, ABD.
  3. Bruneau, T. C., & Dombroski, K. R. (2014). Reforming intelligence: The challenge of control in new democracies. https://core.ac.uk/download/pdf/36734213.pdf (Erişim Tarihi: 15/11/2021)
  4. Buchanan, P. G. (5 Mayis 2014). Democratic oversight of intelligence agencies: A primer. The Interpreter. https://www.lowyinstitute.org/the-interpreter/democratic-oversight-intelligence-agencies-primer (Erişim Tarihi: 15/11/2021)
  5. Caparini, M. (2016). Democratic control of intelligence services: containing rogue elephants. Routledge.
  6. Cepik, M. (2017). Bosses and gatekeepers: a network analysis of South America’s intelligence systems. International Journal of Intelligence and CounterIntelligence, 30(4), 701-722.
  7. Cepik, M., & Antunes, P. (2003). Brazil's New Intelligence System: An Institutional Assessment. International Journal of Intelligence and Counterintelligence, 16(3), 349-373.
  8. Chopin, O. (2017). Intelligence reform and the transformation of the state: the end of a French exception. Journal of Strategic Studies, 40(4), 532-553.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Publication Date

June 27, 2022

Submission Date

May 10, 2022

Acceptance Date

June 21, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 4 Number: 1

APA
Ateş, A. (2022). İSTİHBARATIN DENETİMİ: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. Oğuzhan Sosyal Bilimler Dergisi, 4(1), 42-51. https://doi.org/10.55580/oguzhan.1114951
AMA
1.Ateş A. İSTİHBARATIN DENETİMİ: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. OGUZHAN. 2022;4(1):42-51. doi:10.55580/oguzhan.1114951
Chicago
Ateş, Ahmet. 2022. “İSTİHBARATIN DENETİMİ: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ”. Oğuzhan Sosyal Bilimler Dergisi 4 (1): 42-51. https://doi.org/10.55580/oguzhan.1114951.
EndNote
Ateş A (June 1, 2022) İSTİHBARATIN DENETİMİ: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. Oğuzhan Sosyal Bilimler Dergisi 4 1 42–51.
IEEE
[1]A. Ateş, “İSTİHBARATIN DENETİMİ: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ”, OGUZHAN, vol. 4, no. 1, pp. 42–51, June 2022, doi: 10.55580/oguzhan.1114951.
ISNAD
Ateş, Ahmet. “İSTİHBARATIN DENETİMİ: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ”. Oğuzhan Sosyal Bilimler Dergisi 4/1 (June 1, 2022): 42-51. https://doi.org/10.55580/oguzhan.1114951.
JAMA
1.Ateş A. İSTİHBARATIN DENETİMİ: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. OGUZHAN. 2022;4:42–51.
MLA
Ateş, Ahmet. “İSTİHBARATIN DENETİMİ: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ”. Oğuzhan Sosyal Bilimler Dergisi, vol. 4, no. 1, June 2022, pp. 42-51, doi:10.55580/oguzhan.1114951.
Vancouver
1.Ahmet Ateş. İSTİHBARATIN DENETİMİ: KARŞILAŞTIRMALI BİR ANALİZ. OGUZHAN. 2022 Jun. 1;4(1):42-51. doi:10.55580/oguzhan.1114951