Book Review

Classical Islamic Scholars, Editors: Ahmet Koç – Mustafa Köylü, (Istanbul: Rağbet Publications, 1st Edition, 2023, 662 Pages)

Number: 6 March 30, 2026
TR EN

Klasik İslâm Eğitimcileri, Editörler: Ahmet Koç – Mustafa Köylü, (İstanbul: Rağbet Yayınları, 1. Basım, 2023, 662 Sayfa)

Öz

Mustafa Köylü ve Ahmet Koç editörlüğünde hazırlanan Klasik İslâm Eğitimcileri (Rağbet Yayınları, 2016), İslâm düşünce geleneğinin pedagojik birikimini tarihsel süreklilik ve sistematik bir analitik derinlik içinde ele alan, alanının en kapsamlı ve özgün akademik antolojilerinden biri olarak öne çıkmaktadır. Dokuzuncu yüzyıldan Osmanlı döneminin sonlarına uzanan geniş bir tarihsel perspektifte, felsefe, kelâm, tasavvuf, fıkıh ve tarih yazımı gibi farklı entelektüel geleneklere mensup yirmi bir büyük düşünürün pedagojik görüşlerini tek bir çatı altında buluşturan bu eser, Türkçe akademik literatürde derin ve kalıcı bir iz bırakmaktadır. Eserin en güçlü yanlarından birini, sunduğu kavramsal çerçevenin tutarlılığı ve teorik özgünlüğü oluşturmaktadır. Editörler, modern Müslüman toplumların eğitim alanında yaşadığı değer erozyonunu klasik mirasın ihmaline bağlayan cesur ve ikna edici bir tez öne sürmektedir. Bu tez doğrultusunda klasik pedagojinin yeniden keşfi, salt tarihsel bir merak olarak değil, çağdaş eğitim bilimine sunulabilecek epistemolojik bir kaynak olarak konumlandırılmaktadır. Söz konusu yaklaşım, esere hem bilimsel bir derinlik hem de güncel bir anlam yüklemektedir. Her bölüm; eğitimin amacı, insan tasavvuru, ideal öğretmen profili, öğrenci anlayışı ve öğretim yöntemleri gibi temel başlıklar etrafında titizlikle yapılandırılmıştır. Bu analitik tutarlılık, Fârâbî, İbn Sînâ, Gazzâlî, Zernûcî, İbn Haldûn, Mevlânâ Celâleddin Rûmî ve Taşköprüzâde gibi İslâm düşünce tarihinin en parlak simalarını karşılaştırmalı biçimde okuma imkânı sunmaktadır. Fârâbî'de erdemli toplumun inşasına hizmet eden eğitim anlayışından Gazzâlî'nin kalbin arındırılmasını merkeze alan derin ahlâk pedagojisine, İbn Haldûn'un medeniyetin dinamikleriyle ilişkilendirdiği eğitim teorisinden Mevlânâ'nın sevgi ve ruhî uyanışı öne çıkaran özgün pedagojik vizyonuna uzanan bu geniş yelpaze, eserin entelektüel zenginliğini açıkça ortaya koymaktadır. Klasik İslâm Eğitimcileri, aynı zamanda son derece değerli bir tarih yazımı katkısı sunmaktadır. Eser, bireysel farklılıklara saygı, öğrenci merkezli öğretim ve bilginin aşamalı aktarımı gibi ilkelerin İslâm pedagoji geleneğinde asırlarca önce sistematik biçimde ele alındığını, birincil kaynaklara dayanan güçlü filolojik kanıtlarla belgelemektedir. İbn Sahnun'un Âdâbu'l-Muallimîn'inden Gazzâlî'nin İhyâu Ulûmi'd-Dîn'ine, İbn Sînâ'nın Kitâbu'ş-Şifâ'sından İbn Haldûn'un Mukaddime'sine uzanan bu kaynak tabanı, eserin bilimsel güvenilirliğini sağlam temeller üzerine oturtmaktadır. Bu sayede Batı merkezli eğitim tarihi anlatısı sorgulanmakta; küresel pedagoji tarihinin daha adil ve kapsayıcı bir perspektifle yeniden yazılmasına zemin hazırlanmaktadır. Sonuç olarak Klasik İslâm Eğitimcileri, dağınık kaynaklarda saklı kalan zengin pedagoji birikimini akademik bir sistematik içinde bir araya getiren, İslâm eğitim düşüncesinin kavramsal derinliğini görünür kılan ve araştırmacılara güvenilir bir karşılaştırmalı referans zemini sunan olağanüstü bir eserdir. Eğitim tarihi, İslâm düşüncesi ve eğitim felsefesi alanlarının kesişiminde çalışan akademisyenler, araştırmacılar ve eğitim uygulayıcıları için vazgeçilmez bir başvuru kaynağı niteliği taşıyan bu çalışma, Türk akademik yayıncılığına son derece değerli ve kalıcı bir kazanım olarak katılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

İslâm Eğitimi , Eğitim Felsefesi , Klasik Düşünürler , Öğretim Yöntemleri , Eğitim Tarihi

References

  1. Koç, Ahmet – Köylü, Mustafa (ed). Klasik İslâm Eğitimcileri. Rağbet Yayınları, İstanbul, 2020.
ISNAD
Sancak, Yunus. “Klasik İslâm Eğitimcileri, Editörler: Ahmet Koç – Mustafa Köylü, (İstanbul: Rağbet Yayınları, 1. Basım, 2023, 662 Sayfa)”. Ordu İlahiyat. 6 (March 1, 2026): 57-64. https://izlik.org/JA79FD26ZC.