Al-5Ti-0,2B ve Al-5Ti-1B Tane İncelticilerin AA 1050 Alüminyum Alaşımının Mekanik Özellikleri Üzerine Etkileri
Abstract
Bu kapsamlı çalışma, tane incelticilerin alüminyum alaşımlarının üzerindeki etkisini araştırmakta ve çeşitli endüstriyel uygulamalar için önemli çıkarımlar ortaya koymaktadır. Araştırmada, alüminyum levhalar üretmede hassasiyeti ve verimliliği ile tanınan ikiz merdaneli döküm metodundan yararlanılmıştır. Araştırma daha sonra Al-5Ti-0,2B ve Al-5Ti-1B olan iki farklı tane incelticili 1050 alüminyum alaşımının mikroyapı ve mekanik incelemesine girmektedir. Alaşımların mikroyapısal ve mekanik özelliklerini karşılaştırmak amacıyla optik mikroskop, SEM, çekme testleri ve sertlik ölçümleri yapılmıştır. Sonuçlar, Al-5Ti-1B alaşımında daha fazla bulunan borun belirgin etkisini ortaya çıkarmıştır. Bu alaşımı SEM analizinde incelediğimizde intermetalik yapıların azaldığını ve daha homojen bir yapının ortaya çıktığı net bir şekilde görülmüştür. Bunun ile birlikte optik mikroskop görüntülerinde tane boyutlarının küçüldüğü ve daha tanecikli bir yapı oluşmasına sebebiyet vermesinin yanında akma , çekme ve makro-mikro sertlik değerleri sırasıyla ortalama 75MPa, 97MPa, 27HB ve 32,9 HV ‘den 84MPa, 102MPa, 30HB ve 38,2HV ‘ye yükselmesi Al-5Ti-1B alaşımının mikroyapı ve mekanik özelliklerindeki iyileşmelerin net bir göstergesi haline gelmiştir. Mikroyapıda elde edilen bu gelişmeler ile özellikle ikiz merdane döküm tekniği ile üretilen malzemelerde eloksallama yüzey işleminin uygulanabilirliğini ortaya koymuştur.
Keywords
References
- [1] E. Bayseçkin, “Sürekli döküm yöntemiyle alüminyum levhalarda döküm ve homojenleştirme sürecinde mikro yapısal değişimin incelenmesi.,” 2002.
- [2] M. B. YAMAN, E. KOCAMAN, and B. AVAR, “Al7075 Alaşımına İlave Edilen Al-5Ti-1B Tane İncelticinin Yaşlanma, Mikroyapı, Sertlik ve Korozif Özellikleri Üzerindeki Etkisi,” Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Part C: Tasarım ve Teknoloji, vol. 10, no. 4, pp. 870–883, Dec. 2022, doi: 10.29109/GUJSC.1165103.
- [3] M. Çolak et al., “ALÜMİNYUM DÖKÜMLERİNDE TANE İNCELTME,” Sakarya University Journal of Science, vol. 13, no. 1, pp. 11–17, Jun. 2009, doi: 10.16984/SAUFBED.70075.
- [4] F. XIAO et al., “Effect of trace boron on grain refinement of commercially pure aluminum by Al–5Ti–1B,” Transactions of Nonferrous Metals Society of China (English Edition), vol. 32, no. 4, pp. 1061–1069, Apr. 2022, doi: 10.1016/S1003-6326(22)65855-2.
- [5] A. Paşa Hekimoğlu, Y. E. Turan, İ. İ. İsmailoğlu, E. Akyol, and E. Şen, “Effect of grain refinement with boron on the microstructure and mechanical properties of Al-30Zn alloy,” Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, vol. 34, pp. 523–534, 2019, doi: 10.17341/gazimmfd.416512.
- [6] E. Kocaman and S. Şirin, “Effect of Al5Ti1B Grain Refiner and Al10Sr Modifier on Mechanical Properties and Corrosion Behavior of A360 Alloy,” International Journal of Automotive Science And Technology, vol. 7, no. 1, pp. 30–36, Apr. 2023, doi: 10.30939/IJASTECH..1237345.
- [7] L. Lu, M. O. Lai, and H. Y. Wang, “Synthesis of titanium diboride TiB2 and Ti-Al-B metal matrix composites,” J Mater Sci, vol. 35, no. 1, pp. 241–248, 2000, doi: 10.1023/A:1004789910279/METRICS.
- [8] © Metallurgical and M. Industry, “Twin-roll Casting of High-strength Age-hardened Aluminium Alloys,” vol. 3, no. 7, 2011. [9] F. Karakoyun, “THE EFFECTS OF ALLOYING ELEMENTS ON THE MICROSTRUCTURE AND ANNEALING BEHAVIOR OF THE TWIN-ROLL CAST AA1050 STRIP,” 2004.
- [10] O. Mutlu, “AA1050 ALÜMİNYUMUN HACİMSEL VE YÜZEYSEL AŞIRI PLASTİK DEFORMASYON YÖNTEMLERİ İLE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ 2019 YÜKSEK LİSANS TEZİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ”.
- [11] A. Kadri Can, “The Effects of Solıdıfıcatıon Condıtıons on The Formabılıty of The Twın-Roll Cast AA1050 Strıp “ ,” Mechanical Engineering Thesis , Boğaziçi University , Istanbul , Turkey, 2007.
