Güzel sanatlar liseleri 12. sınıf çalgı eğitimi (bağlama) dersi içeriklerinin, kazandırılması hedeflenen beceriler doğrultusunda incelenmesi

Abstract

Bu araştırma, güzel sanatlar liseleri 12. sınıf bağlama kitabında yer alan kazanımların içerisindeki etkinliklerin, bağlama eğitimi ve öğretimi sürecinde kazandırılması hedeflenen becerilere ne düzeyde katkı sağladığını tespit etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, var olan durumu ortaya koyma amacı taşıdığından betimsel araştırmalara yönelik boyutlar içermektedir. Bu bağlamda öncelikli olarak güzel sanatlar liseleri 12. sınıf bağlama kitabında yer alan kazanımlar ve kazanımlar içerisindeki etkinlikler incelenmiştir. Sonrasında kazanımlar içerisindeki etkinliklerin ne düzeyde etkili olduğunu ve içeriği olmayan kazanımlar için öğretmenlerin ne tür etkinliklere yer verdiğini belirlemek adına güzel sanatlar liseleri bağlama öğretmenlerinin görüşlerine başvurulmuştur. Araştırmanın verileri, Türkiye’nin farklı illerindeki güzel sanatlar liselerinde görev yapmakta olan 21 bağlama öğretmenine yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanarak toplanmıştır. İçeriği olan kazanımlara yönelik elde edilen veriler yüzde ve frekans analizi yapılarak betimlenmeye çalışılmıştır. İçeriği olmayan kazanımlar için ise içerik analizi uygulanmış ve elde edilen kodlar, frekans ve yüzde değerleri göz önüne alınarak incelenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda genel olarak, 12. sınıf çalgı eğitimi (Bağlama) kitabının bazı temel müzikal becerileri kazandırmada yetersiz kaldığı, öğretmenlerin eksiklikleri bireysel çabalarla gidermeye çalıştığı ve eğitim sürecinde daha fazla uygulamalı, dijital ve interaktif içeriğe ihtiyaç duyulduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda, eğitim materyallerinin güncellenmesi ve öğrenci merkezli, uygulamalı, teknoloji destekli bir öğretim modeli benimsenmesi önerilmektedir.

Keywords

• çalgı eğitimi
• bağlama eğitimi
• güzel sanatlar liseleri

An analysis of the content of the ınstrumental training (baglama) course for 12th grade students in fine arts high schools in accordance with the targeted skills to be acquired

Abstract

This study aims to determine how the activities included in the achievements of the 12th-grade baglama textbook used in fine arts high schools contribute to the skills targeted in the baglama education and training process. Since the study seeks to reveal the current state of affairs, it incorporates dimensions of descriptive research. In this context, the achievements and activities within the 12th-grade baglama textbook of fine arts high schools were first examined. Subsequently, the perspectives of baglama instructors at fine arts high schools were gathered to assess the effectiveness of these activities and identify the types of activities employed by teachers for achievements without predefined content. The data were collected through semi-structured interviews with 21 baglama instructors working in fine arts high schools across different provinces of Turkey. The data related to achievements with existing content were analyzed using percentage and frequency analysis to provide a descriptive overview. For achievements lacking content, content analysis was conducted, and the identified codes were examined based on frequency and percentage values. The findings indicate that the 12th-grade instrumental education (Baglama) textbook is insufficient in fostering certain fundamental musical skills. Teachers attempt to compensate for these deficiencies through individual efforts. Furthermore, the study highlights the need for more practical, digital, and interactive content in education. In light of these findings, it is recommended that educational materials be updated and a student-centered, practice-based, and technology-supported instructional model be adopted.

Keywords

• instrument education
• baglama education
• fine arts high schools

References

1. Açar, Y. (2019). Bağlama eğitiminde kullanılan notasyonların öğrencilerin deşifre başarısına etkisi (Tez No. 550242). [Doktora tezi, İnönü Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi.
2. Açıkalın, G. (2018). Güzel sanatlarda bağlama eğitiminin incelenmesi (Tez No. 491483) [Yüksek lisans tezi, haliç Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi.
3. Akbaş, B. Z., Kaleli, Y. S. ve Özdek, A. (2021). Güzel sanatlar liselerinde kullanılan bağlama ders kitaplarındaki alıştırma ve ilgili türkülerin hedef davranış bakımından incelenmesi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 10(4), 3853-3867. https://doi.org/10.15869/itobiad.983442
4. Akgül, D. (1997). Anadolu güzel sanatlar liseleri keman eğitimi sürecinin değişkenlerinin analizi yorumlanması ve öneriler (Tez No. 64114) [Yüksek lisans tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi.
5. Apaydın, A. K. ve Algı, S. (2024). Türkiye’deki güzel sanatlar liseleri bağlama derslerinde zeybek tezene tekniğinin öğretilme durumu üzerine tespitler. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 13(1), 427-436.
6. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E., Akgün Ö., Karadeniz, Ş. ve Demirel F. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi.
7. Karakaya, İ. (2014). Bilimsel araştırma yöntemleri. A. Tanrıöğen (Ed.), Bilimsel araştırma yöntemleri içinde (s. 57- 83). Anı Yayıncılık.
8. Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.

9. Karataş, Z. (2015). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Manevi Temelli Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1(1), 62-80.
10. Millî Eğitim Bakanlığı. (2022, Aralık). Bağlama dersi öğretim programı. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı, Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğü. https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/202411810252396-2022%20BA%C4%9ELAMA.pdf
11. Millî Eğitim Bakanlığı Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri Yönetmeliği. (1999, 20 Ağustos). Resmi Gazete (Sayı: 23792). Erişim adresi: https://mevzuat.meb.gov.tr/dosyalar/65.pdf
12. Özgün, Ö. (2006). Türkiye’deki Anadolu güzel sanatlar liseleri müzik bölümlerinde viyolonsel eğitimine yönelik öğretmen ve öğrenci görüşleri (Tez No. 191141) [Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi.
13. Öztürk, A. (2003). Anadolu güzel sanatlar lisesindeki öğrencilerin eğitim programlarını değerlendirmeleri ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları (Tez No. 124936) [Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi.
14. Şen, S. (2019). Güzel sanatlar liselerinde bağlama eğitimi ve öğretiminde karşılaşılan problemler ve çözüm önerileri (Tez No. 543719) [Yüksek lisans tezi, Cumhuriyet Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi.
15. Uçan, A. (1997). Müzik eğitimi. Müzik Ansiklopedisi Yayınları.
16. Yaymak, U. (2022). Güzel sanatlar liselerinde 11 ve 12 sınıf öğrencilerinin bağlama eğitim öğretim programının incelenmesi (Tez No. 715728) [Doktora tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurumu Ulusal Tez Merkezi.