KOCAELİ TÜRKÜLERİNİN MÜZİKAL ANALİZİ
Abstract
Kocaeli gerek
coğrafi konumu, gerekse toplumsal, ekonomik ve kültürel yaşantıları ile öne
çıkan bir ildir. Kocaeli’nin yerli yerleşik halkı manavlardan derlenen yeni
derlenen türküleri ortaya koyan bu çalışma, Kocaeli’nin müzik kültürü açısından
oldukça önemlidir. Buna yönelik olarak Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ve Kocaeli
Üniversitesi paydaşlığında “Kocaeli Türkülerini Derleme Çalışması”; Dr. Öğretim
Üyesi Gülşen Erdal başkanlığında ve koordinatörlüğünde gerçekleştirildi. Bu
çalışma sonucunda yöreye ait derlenen türkülerden notasyon işlemleri bitenler
29.11.2017 tarihi 382910 sayılı başvuru ile TRT kurumuna incelenmesi ve kayıt
altına alınması için teslim edildi. Bu çalışma kapsamında 2017 yılı içinde
Kocaeli ilinin çeşitli ilçelerinden yeni derlenen 12 türküye yer verildi.
Yapılan derleme çalışmasında Kocaeli’nin çeşitli ilçelerinde daha önce
derlenmeyen türkülerle beraber, Türkiye’nin farklı illerinde seslendirilen
türkülerin sözleri farklı olmakla beraber ezgi benzerliği ya da söz
benzerliğine rağmen ezgi farklılığına sahip olan varyantlarına da rastlandı.
Derlenen türkülerin söz dizilerinde yöredeki sosyo- kültürel ve ekonomik
değerlere ilişkin göndermeler, yöre coğrafyasının belirlediği meslekler ve
ekonomik koşullarla ilgili anlatımlar yer almaktadır. Çalışmada, daha çok Kocaeli’nin
yerli halkının gündelik yaşantılarına ilişkin sözlerin yer aldığı, “kadın
ağızlı türküler” derlendi. Ezgilerin ritmik yapıları TRT repertuvarında yer
alan mevcut Kocaeli türküleriyle benzerlikler taşımakla beraber, farklı ritmik
yapılara da sahip oldukları görüldü. Kadınların çalgı olarak türkülere genelde
vurmalı çalgı olarak kullandıkları darbuka ile eşlik ettikleri, melodik
yapıları ritim ile güçlendirerek ezgileri seslendirdikleri belirlendi. Bu
minvalde derlenip kayıt altına alınan ve geçmişten geleceğe kültürel bir köprü
niteliği taşıyan bu yeni türküler, Kocaeli’nin kültürel mirasına ve TRT
repertuvarına kazandırıldı. Bu amaca yönelik olarak, Kocaeli türküleri müzikal
açıdan analiz edilerek, türkülerin müzik biçimsel yapıları ortaya konarak, müzikal
analizler yapıldı.
Keywords
References
- Batur, S.(1998). Açıklamalı, Örnekli Türk Halk Edebiyatı Bilgileri. İstanbul: Altın Kitaplar Yayınevi.
- Bulgan, M. (2016). Müzik Etnolojisi. Derleyen: Murat Bulgan. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
- Dökmetaş, K. (2017). TRT Müzik Dairesi Türk Halk Müziği Müdürlüğü. Sözlü Görüşme: 21.11.2017
- Dönmez, M. B. (2014). Müziğin Kökeni Üzerine. Ankara: Gece Kitaplığı.
- Elçi, A. C. (1997). Muzaffer Sarısözen (Hayatı, Eserleri ve Çalışmaları. Ankara : Kültür Bakanlığı Yayını.
- Gazimihal, M.R. .(2006). Anadolu Türkülerimiz ve Musiki İstikbalimiz. Haz. Metin Özaslan. İstanbul : Doğu Kütüphanesi.
- Şenel, S. (2011). İstanbul Çevresi Alan Araştırmaları.I.Cilt.(Genişletilmiş 2. Baskı). İstanbul: Kayhan Matbaacılık.
- Tan, N. (2003). Folklor Halk Bilimi Genel Bilgiler. İstanbul.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Review
Authors
Gülşen Erdal
Türkiye
Publication Date
December 29, 2018
Submission Date
November 25, 2018
Acceptance Date
December 25, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 3 Number: 3