Çalışan Kadınların Değerlendirmesiyle Kadınların Eviçi Emeği

Abstract

Bu araştırma, görünmeyen emek olarak tanımlanan ev içi ücretsiz emeğin çalışan kadınlar tarafından nasıl algılandığını incelemektedir. Geleneksel olarak kadınlara atfedilen ev işleri ücret karşılığı yapılmadığından görünmez kalmakta; bu durum kadınların sosyal güvenlik ve sağlık hizmetlerinden doğrudan faydalanamamalarına yol açmaktadır. Araştırma, hizmet sektörünün farklı alanlarında çalışan 109 kadından anket aracılığıyla elde edilen verilerle yürütülmüştür. Bulgular, katılımcıların büyük çoğunluğunun genç, eğitimli ve çalışma yaşamında aktif olduğunu göstermektedir. Kadınların yarısı evli, %56,9’u çocuk sahibi değildir; çocuk sahibi olanların çoğunluğu tek çocuğa sahiptir. Çalışan kadınların %67,9’u tam zamanlı, %27,5’i yarı zamanlı çalışmaktadır. Ev içi emeğe ilişkin görüşlerde, katılımcıların %62,3’ü ev işlerinin ücretlendirilmesi gerektiğini, %82,5’i ev işleri için dışarıdan ücretli destek alınmasını uygun bulduğunu ifade etmiştir. Ayrıca %61,4 ev işlerinin iş yaşamını olumsuz etkilediğini, %54,1 ise bu nedenle tam zamanlı çalışamadığını belirtmiştir. Çocuk sahibi kadınların önemli bir kısmı (%72,3) ev işi ve çocuk bakımında kadın-erkek iş bölümü yapılması gerektiğini savunmaktadır. Bununla birlikte, %65,9’u iş yaşamı ile çocuk bakımı arasında denge kurmanın zor olduğunu, %87,2’si ise kreş ve bakım desteği sağlanması halinde iş yaşamının kolaylaşacağını dile getirmiştir. Bulgular, toplumsal cinsiyet rollerinin kadınların iş ve özel yaşam dengesi üzerindeki etkilerini ortaya koymaktadır.

Keywords

• Görünmez emek
• kadın emeği
• eviçi emek
• bakım
• sorumluluk

Women's Domestic Labor as Evaluated by Working Women

Abstract

This study examines how working women perceive unpaid domestic labor, defined as invisible labor. Traditionally attributed to women, domestic work remains invisible because it is not paid; this situation prevents women from directly benefiting from social security and health services. The study was conducted using data obtained through a survey of 109 women working in different areas of the service sector. The findings show that the vast majority of participants are young, educated, and active in the workforce. Half of the women are married, 56.9% do not have children; the majority of those who do have children have only one child. 67.9% of working women work full-time, 27.5% work part-time. Regarding views on domestic labor, 62.3% of participants stated that housework should be paid, and 82.5% found it appropriate to hire paid outside help for housework. In addition, 61.4% stated that housework negatively affected their working life, and 54.1% stated that they were unable to work full-time for this reason. A significant proportion of women with children (72.3%) argued that there should be a division of labor between women and men in housework and childcare. However, 65.9% stated that it was difficult to balance work life and childcare, while 87.2% said that work life would be easier if daycare and childcare support were provided. The findings reveal the impact of gender roles on women's work-life bala

Keywords

• Invisible labor
• women
• domestic labor
• care
• responsibility

References

1. Alter, C. (2015, April 27). U.N. report: Women may need ‘different treatment’ to achieve economic equality. Time. Erişim adresi: https://time.com/3837530/un-report-women-may-need-different-treatment-to-achieve-economic-equality/
2. Beauvoir de S. (2019). İkinci Cinsiyet (1.bs). (G. Savran, Çev.). İstanbul: Koç Üniversitesi Yay.
3. Bilir, Z. E. (2020). Hizmet sektöründe kadın istihdamı. Kadın İşçi. Erişim adresi: https://www.kadinisci.org/hizmet-sektorunde-kadin-istihdami/
4. Coltrane, S. (2000). Research on household labor: Modeling and measuring the social constructions of gender. Journal of Marriage and Family, 62(4), 1208–1233. Published by: National Council on Family Relations Stable URL: http://www.jstor.org/stable/1566732
5. Donovan, J. (1997). Feminist teoriler. İstanbul: İletişim Yayınları. ISBN: 9789750512209
6. Folbre, N. (1994). Who pays for the kids? Gender and the structures of constraint. Routledge. ISBN 9780415075657
7. Barigozzia, F., P. Biroli,, C. Monfardini , N. Montinari, E. Pisanellia, S. Vitellozzia. (2025). Beyond time: Unveiling the invisible burden of mental load. January 2025, SSRN Electronic Journal DOI:10.2139/ssrn.5262808
8. Greenhaus, J.H., Collins, K.M. and Shaw, J.D. (2003) The Relation between Work-Family Balance and Quality of Life. Journal of Vocational Behavior, 63, 510-531. http://dx.doi.org/10.1016/S0001-8791(02)00042-8.

9. Hinsliff, G. (2025, Şubat 7). Women, “It infuriates me”: Why the 'Wages for Housework' movement is still controversial 40 years on. The Guardian. Erişim adresi: https://www.theguardian.com/society/2025/feb/07/wages-for-housework-movement-still-controversial-40-years-on Hochschild, A. R. (1989). The second shift: Working parents and the revolution at home. Viking.
10. Hochschild, A. R., & Machung, A. (2012). The second shift: Working families and the revolution at home (Rev. ed.). Penguin Books. ISBN:978-0-14-3120339.
11. Kalaycıoğlu, S. ve H. Rittersberger-Tılıç, 2001, Cömert Ablaların Sadık Hanımları, Evlerimizdeki Gündelikçi Kadınlar, Su Yayınları, 9789756709085, ISBN: İstanbul.
12. Kaplan, M. (2011). “Kaplumbağa’nın Özgürlüğü”: Kadınlar Ve Ev İçi Emek. Folklor/Edebiyat, 17(65), 163-172.
13. Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi (24. baskı). Ankara: Nobel Yayıncılık.
14. Kırcaali-İftar, G. (1999). Tek-Denekli Araştırma Yöntemleri. 4. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi Bildirileri, Eskişehir, Anadolu Üniversitesi Basımevi, Cilt 3, 418-427.
15. Oakley, A. (2018). The sociology of housework. Martin Robertson. Policy Press, ISBN 978-1-4473-4941-9 ePdf
16. Ozteke Kozan, H. İ., Baloğlu, M., Kesici, Ş., Kamer, Z. (2019). Genç Kızların Evliliğe İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi: Neden Evlenirim? Neden Evlenmem? Mehmet Akif Ersoy University Journal of Education Faculty(50), 303-323. https://doi.org/10.21764/maeuefd.520263
17. Özkaplan, N. (2015). HİZMET SEKTÖRÜNDE DUYGUSAL EMEK VE TOPLUMSAL CİNSİYET. TTB Mesleki Sağlık Ve Güvenlik Dergisi, 15(56), 15-21.
18. Öztürk, M., & Türk, A. (2025). Work-Family Life Conflict and Job Satisfaction Among Female Academics: The Moderating Role of Marital Status. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 8(1), 264-284. https://doi.org/10.33708/ktc.1612778
19. Shelton, B. A., & John, D. (1996). The division of household labor. Annual Review of Sociology, 22(1), 299–322. https://doi.org/10.1146/annurev.soc.22.1.299
20. Soyseçkin, İdil Safiye. “Balance between work and family life: Middle class working mothers in Turkey”. Fe Dergi 8, sy. 1 (Haziran 2016): 130-43. https://doi.org/10.1501/Fe0001_0000000157.
21. Toksöz, G. (2011). Kalkınmada kadın emeği. İstanbul: Varlık Yayınları.
22. Yıldırım, A. ve Şimşek H. (2008). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (7. Baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
23. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Turkiye-Aile-Yapisi-Arastirmasi-2021-45813 (E.T.:10.11.2025).
24. https://fs.hacettepe.edu.tr/hips/dosyalar/Ara%C5%9Ft%C4%B1rmalar%20-%20raporlar/2018%20TNSA/TNSA2018_ana_Rapor_compressed.pdf (E.T.:01.09.2025)