Lise Öğrencilerinin Sigara içme Davranışı ile ilgili Risk Algılamaları

Abstract

Bu araştırmanın amacı Ankara'da Keçiören Bölgesi'nde bulunan bir Anadolu Lisesi'nde okuyan öğrencilerin (Hazırlık, Lise I ve II. sınıf) sigara içme davranışı ile ilgili "risk" kavramını algılama durumlarının değerlendirilmesidir. Kesitsel tipteki bu araştırmaya 497 öğrenci katılmıştır (Katılım Yüzdesi = 90.5). Bulgular: Araştırmaya katılan 497 öğrencinin %50.7'si erkek (n=252); %45.3'ü 16 yaşından küçüktür (n=225). Öğrencilerin yaş ortalaması 15.88(±0.93)'dir. Erkekler arasında sigara içme sıklığı %4.4 (n=11); kızlar arasında ise %0.4 (n=1) olarak bulunmuştur. Öğrencilerin sigara içmeyenler, sigara içenler ve sigara dumanından pasif olarak etkilenenler ile ilgili bazı öngörüleri olmuştur. Öğrenciler sigara içen kişilerin sigara içmeyenlere göre ortalama 15 yıl daha az yaşayacağını; sigara dumanından pasif olarak etkilenenlerin ise sigara içmeyen kişilere göre ortalama 10 yıl daha az yaşayacağını ifade etmişlerdir. Sigara içen öğrencilerin sigaranın neden olduğu kısa ve uzun süreli sağlık etkileri ile ilgili algılarında farklılıklar olmuştur. Öğrencilerin bazıları solunum sistemi hastalıkları gibi kısa süreli etkilerin kendilerinde olabileceğini düşünmektedirler. Ancak bu durum uzun süreli ve kronik etkiler için farklılaşmıştır. Yaklaşık her üç öğrenciden birisi (%27.3) kendi bedenleri için akciğer kanserini bir tehlike olarak algılamamaktadırlar. Öğrencilerin sigara içme ile ilgili risk algıları yetersiz bulunmuştur. Okulda çalışan personel ile işbirliği içinde eğitim çalışmalarının rutin eğitim programları içine yerleştirilmesi önerilmektedir. Risk Perception of High School Students About Smoking The objective of this study was to evaluate the smoking status and the perception of smoking of an Anatolian High School students (Prep, phase I and II) located in the area of Keçiören Primary Health Care Center, Ankara. Four hundred and ninety seven students participated in this cross-sectional study (Participation frequency=90.5). Fifty point seven percent of the 497 students were males (n=252), and 45.3% of them were younger than 16 years of age (n=225). The mean age of the students was 15.88(±0.93). The frequency of smoking was 4.4% among males (n=11), and 0.4% among females (n=1). Students were asked to predict about life expectancy of smokers, non smokers and passive smokers. Results revelaed that smokers were expected to live on the avarage 15 years less as compared to the non-smokers. Similarly, the ones who were exposed to passive smoking were expected to live on the avarage 10 years less compared to the non-smokers. Perceptions of the smoker students about short and long term of health effects of smoking differed. Some of them thought that they were personally at risk for short-term effects of smoking such as respiratory diseases. The picture changed for the long-term and chronic hazardous effects of smoking. Almost one out of three students (27.3%) did not perceive lung cancer as a hazard for her/his body. The perception of the students about risks of smoking was found to be insufficient. Training programs for the students in collaboration with the school staff are recommended to be implemented to the routine curriculum.

Keywords

• -

References

1. Örsel O. Dünyada kullanılan tütün ürünleri. www.toraks.org.tr (Erişim tarihi: 21 Haziran 2005).
2. Nakajima H. Massage from the director–general of the World Health Organization for World No Tobacco Day 1997 WHO Tobacco Alert. Internet addition–Advisory Kit. 1996; 4: 50–51.
3. Warren CW, Riley L, Asma S, et al. Tobacco use by youth: a surveillance report from the Global Youth Tobacco Survey Project. Bulletin of the World Health Organization 2000; 78: 868–876.
4. Malone RE, Yerger V, Pearson C. Cigar risk perceptions in focus groups of urban African–American youth. J Subst Abuse 2001; 13: 549–561.
5. Langford IH, McDonald AL. Risk perception, health and environmental change: A multidimensional model, CSERGE Working Paper GEC 97–14.
6. McKoy SB, Gibbon FX, Reis TJ, et al. Perceptions of smoking risk as a function of smoking status. Behav Med 1992 Oct; 15: 469–488.
7. Bilir N, Doğan BG, Yıldız AN. Smoking behavior and attitudes–Ankara, Turkey. Hacettepe Public Health Foundation and International Development Research Center. Ankara; 1997.
8. Alikasifoglu M, Erginoz E, Ercan O, et al. Cigarette smoking among Turkish high school students (Letter to the Editor) Journal of Adolescent Health 2002; 307–308.

9. Emri S, Başoğlu A, Turnagöl H, et al. Epidemiology of smoking among Turkish adults: A national household survey, 2002. The Second International Symposium on Medical Geology, Nutrition, and Cancer. Abstract Book, March 31–April 03, 2003; 33–36.
10. Corrao MA, Guindon GE, Cokkinides V, et al. Building the evidence base for Global Tobacco Control. Bulletin of the WHO 2000; 78: 884–890.
11. Helman CG. Culture and pharmacology In: Helman CG (Ed.) Culture, Health and Illness (4th edition), London, 2001; 149–151.
12. Kathleen Hall Jamieson, Berenice Saxon, Study of teen risk perception of smoking, www.rwjf.org/ reports/grr/037045.htm (Erişim tarihi: 22 Haziran 2005).