İnsanlarda Yenilik N2 Yanıtı Hedef Uyaranların Zamansal Sınıflamasını Yansıtır

Abstract

Yeni, beklenmedik veya tahmin edilemeyen uyaranlar dikkati istem dışı olarak üzerlerine çekerek bir oriyantasyon yanıtı oluştururlar. Yenilik paradigması; klasik oddball paradigmasındaki sık gelen standart ve nadir gelen hedef uyaranlar arasına beklenmedik ve sürekli değişen özellikte hedef olmayan, yeni uyaranların eklenmesiyle oluşturulmuş bir deneysel tasarımdır. Yenilik paradigması sırasında elde edilen tipik olaya ilişkin potansiyel (OİP) bileşeni hedef olmayan yeni uyaranlara karşı ortaya çıkan bir N2b-P3a kompleksidir. Bu çalışmada, hedef-yeni uyaran interval değişikliklerinin işitsel N2b-P3a kompleksi üzerine olan etkilerini araştırmayı amaçladık. Çalışmamıza 21 sağlıklı gönüllü (yaşları 19 ile 24 arasında) katıldı. OİP’ler, işitsel yenilik paradigması kullanılarak 30 elektrot bölgesinden kaydedildi. Hedef ile yeni uyaranlar arasındaki intervaller rastlantısal bir sırayla 4, 6, 10 ve 14 s olarak değişiyordu. Her bir interval grubunda, yeni uyaranlara yanıt olarak elde edilen EEG dilimlerinin ayrı ayrı ortalamaları alındı. Ortalama yanıtlardaki N2b ve P3a potansiyellerinin genlik ve latansları ölçüldü ve ardından tekrarlanan ölçümler için ANOVA testi ile analiz edildi. İstatistiksel analizler; tüm elektrot bölgelerinde, daha kısa hedef-yeni uyaran intervalleri içeren OİP dilimlerindeki N2b genliklerinin daha büyük
olduğunu gösterdi (p<0,05). Buna karşılık, P3a yanıtlarının genlik ve latansları, interval grupları arasında farklı bulunmadı (p>0,05). Sonuçlarımız yenilik N2 dalga genliklerini hedef-yeni uyaran intervallerinin modüle ettiğini göstermektedir. Bu bağlamda; yenilik N2 yanıtlarının analizlerinde hedef-yeni uyaran intervallerinin göz önüne alınması, OİP bulgularına daha fazla özgüllük kazandırabilecektir.

Keywords

• Olaya ilişkin potansiyeller
• Yenilik
• İnterval
• N2b
• P3a
• N2 yanıtı

References

1. Barry, R.J., 1996. Preliminary process theory: towards an integrated account of the psychophysiology of cognitive processes. Acta. Neurobiol. Exp. 56, 469–484.
2. Bastiaansen, M.C.M., Böcker, K.B.E., Brunia, C.H.M., 2002. ERD as an index of anticipatory attention? Effects of stimulus degradation. Psy- chophysiology. 39, 16–28.
3. Brandeis, D., Lehmann, D., 1986. Event-related potentials of the brain and cognitive processes: approaches and applications. Neuropsycholo-gia. 24, 151–168.
4. Campbell, K.B., Colrain, I.M., 2002. Event-related potential measures of the inhibition of information processing: II. The sleep onset period. Int. J. Psychophysiol. 46, 197–214.
5. Carretie, L.J., Hinojosa, A., Martin-Loeches, M., Mercado, F., Tapia, M., 2004. Automatic attention to emotional stimuli: neural correlates. Hum. Brain Mapp. 22, 290–299.
6. Celesia, G.G., Brigell, M.G., 2005. Auditory evoked potentials. In: Electroencephalography: Basic Principles, Clinical Applications, and Re- lated Fields. Eds, Niedermeyer E, Lopes da Silva FH, 5th Ed. Baltimore, Williams & Wilkins, pp.1045–1065.
7. Comerchero, M.D., Polich, J., 1999. P3a and P3b from typical auditory and visual stimuli. Clin. Neurophysiol. 110, 24–30.
8. Coull, J.T., 1998. Neural correlates of attention and arousal : insights from electrophysiology, functional neuroimaging and psychopharma- cology. Prog. Neurobiol. 5, 343–361.

9. Czigler, I., Balazs, L., 2005. Age-related effects of novel visual stimuli in a letter-matching task: Anevent-related potential study. Biol. Psychol. 69, 229–242.
10. Daffner, K.R., Mesulam, M.M., Calvo, V., Faust, R., Scinto, L.F.M., 2000. Holcomb PJ. An electrophysiological index of stimulus unfamiliar- ity. Psychophysiology. 37, 737–747.
11. Demiralp, T., Ademoglu, A., Comerchero, M., Polich, J., 2001.Wavelet analysis of P3a and P3b. Brain Topogr. 13, 251–267.
12. Duncan, C.C., Barry, R.J., Connolly, J.F., Fischer, C., Michie, P.T., Naatanen, R., Polich, J., Reinvang, I., Van Petten, C., 2009. Event-related potentials in clinical research: guidelines for eliciting, recording, and quantifying mismatch negativity, P300, and N400. Clin. Neurophysi-ol. 120, 1883–1908.
13. Ergenoglu, T., Uslu, A., Ergen, M., Reşitoğlu, B., Beydagi, H., Demiralp, T., 2006. Olaya ilişkin potansiyellerin N2 dalgası uyaranların yeniliğini yansıtmaktadır. Erciyes Tıp Derg. 28, 49–56.
14. Fjell, A.M., Kristine, B., Walhovd, K.B., Fischl, B., Reinvang, I., 2007. Cognitive Function, P3a/P3b Brain Potentials, and Cortical Thickness- in Aging. Hum. Brain Mapp. 28, 1098–1116.
15. Folstein, J.R., Van Petten, C., 2008.Influence of cognitive control and mismatch on the N2 component of the ERP: A review. Psychophysiol-ogy. 45, 152–170.
16. Friedman, D., Cycowicz, Y.M., Gaeta, H., 2001.The novelty P3: An event-related brain potential (ERP) sign of the brain's evaluation of nov- elty. Neurosci Biobehav R. 25, 355–373.
17. Goodin, D.S., 2005. Event-Related Potentials. In: Electrodiagnosis in Clinical Neurology. Ed, Aminoff MJ, 5th Ed. Philadelphia, Churchill Livingstone, pp. 609–626.
18. Katayama, J., Polich, J., 1999. Auditory and visual P300 topography from a 3stimulus paradigm. Clin. Neurophysiol. 110, 463–468.
19. Knight, R.T., 1996. Contribution of human hippocampal region to novelty detection. Nature. 383, 256–259.
20. Linden, D.E.J., 2005. The P300: Where in the brain is it produced and what does it tell us? Neuroscientist. 11, 563–576.
21. Lopes da Silva, F.H., 1991. Neural mechanisms underlying brain waves: from neural membranes to networks. Electroen. Clin. Neuro. 79, 81–93.
22. Muller-Gass, A., Campbell, K., 2002. Event-related measures of the inhibition of information processing: I. Selective attention in the waking state. Int. J. Psychophysiol. 46, 177–195.
23. Nieuwenhuis, S., De Geus, E.J., Aston-Jones, G., 2010. The anatomical and functional relationship between the P3 and autonomic components of the orienting response. Psychophysiology in press. DOI: 10.1111/j.1469-8986.2010.01057.x.
24. Öniz, A., Güdücü, Ç., Aydın, B., Özgören, M., 2008. Dokunsal uyaranlara karşı olay-ilişkili delta ve teta yanıtları. J. Neurol. Sci. Turk. 25, 117–127.
25. Patel, S.H., Azzam, P.N., 2005. Characterization of N200 and P300: selected studies of the event-related potential. Int. J. Med. Sci. 2, 147–154.
26. Polich, J., Comerchero, M.D., 2003. P3a from visual stimuli: typicality, task, and topography. Brain Topogr. 15, 141–152.
27. Polich, J., Criado, J.R., 2006. Neuropsychology and neuropharmacology of P3a and P3b. Int. J. Psychophysiol. 60, 172–185.
28. Polich, J., Herbst, K.L., 2000. P300 as a clinical assay: rationale, evaluation, and findings. Int. J. Psychophysiol. 38, 3–19.
29. Polich, J., Kok, A., 1995. Cognitive and biological determinants of P300: an integrative review. Biol. Psychol. 41. 103–146.
30. Polich, J., 2003. Theoretical overview of P3a and P3b. In: Detection of Change: Event-related potential and fMRI findings. Ed, Polich, J. New York: Kluwer Academic Publishers, pp.83–98.
31. Polich, J., 2007. Updating P300: An integrative theory of P3a and P3b. Clin. Neurophysiol. 118, 2128–2148.
32. Potts, G.F., Liotti, M., Tucker, D.M., Posner, M.I., 1996. Frontal and inferior temporal cortical activity in visual target detection: evidence from high spatially sampled event-related potentials. Brain Topogr. 9, 3–14.
33. Rushby, J.A., Barry, R.J., 2007. Event-related potential correlates of phasic and tonic measures of the orienting reflex. Biol. Psychol. 75, 248–259.
34. Rushby, J.A., Barry, R.J., 2009 Single-trial event-related potentials to significant stimuli. Int. J. Psychophysiol. 74, 120–131.
35. Sokolov, E.N., Spinks, J.A., Naatanen, R., Lyytinen, H., 2002. The Orienting Response in İnformation Processing. London, Lawrence Erlbaum Associates Publishers, pp. 241–321.
36. Sokolov, E.N., 1963. Perception and the Conditioned Reflex. New York, Pergamon Press, pp. 309-313.
37. Soltani, M., Knight, R.T., 2000. Neural origins of the P300. Crit. Rev. Neurobiol. 14, 199–224.
38. Suwazono, S., Machado. L., Knight, R.T., 2000. Predictive value of novel stimuli modifies visual event-related potentials and behavior. Clin. Neurophysiol. 111, 29–39.
39. Wang, Y., Tian, S., Wang, H., Cui, L., Zhang, Y., Zhang, X., 2003. Event-related potentials evoked bymulti-feature conflict under different atten tive conditions. Exp. Brain Res. 148, 451–457.
40. Zheng, Y., Xu, J., Jin, Y., Sheng, W., Ma, Y., Zhang, X., Shen, H., 2010. The time course of novelty processing in sensation seeking: An ERP study. Int. J. Psychophysiol. 76, 57–63.