Research Article

Gıda Güvencesine Gıda Çölleri ve Gıda Millerinin Etkisi

Volume: 5 Number: 2 November 13, 2025
Deniz Demir , Mustafa Evren *
TR EN

Gıda Güvencesine Gıda Çölleri ve Gıda Millerinin Etkisi

Abstract

Çoğu kişi, modern çağda taze ve besleyici gıdaya ulaşmanın basit bir iş olduğunu düşünmektedir. Ancak, dünyada insanların büyük bir çoğunluğu sofralarına her gün taze ve besleyici gıda koymakta zorlanmaktadır. Buna bağlı olarak insanlık tüm dünyada nesillerdir görülen en büyük açlık kriziyle karşı karşıyadır. Bir yandan gıdaya daha ucuz ulaşılabilen satış noktalarında uzun kuyruklar oluşurken, diğer yandan milyonlarca çocuk her gece aç yatmakta ve çok sayıda aile market alışverişi ile diğer harcamaları arasında seçim yapmak zorunda kalmaktadır. Bu sorunun giderilmesinde, gıda güvencesi, gıda çölleri ve gıda milleri kavramlarının anlaşılması büyük yarar sağlayacaktır. Gıda güvencesizliği mesafe veya uygun fiyat nedeniyle yeterli gıdaya erişim eksikliği olarak tanımlanmaktadır. Gıda çölü, genellikle kentsel alanlarda gıda satış noktalarından 1.6 km’den (1 mil), kırsal bölgelerde ise 16 km’den (10 mil) fazla uzakta ikamet edilen coğrafi bir alan olarak tanımlanmaktadır. Gıda milleri, birçok insan için, gıdanın çiftlikten tabağa kadar kat ettiği mesafe ve gıdanın bu süreçteki iklim değişikliği üzerindeki etkisi olarak tanımlanmaktadır. Gıda taşımacılığının çevresel etkileri konusundaki endişeler arttıkça, gıda milleri ve bunlarla ilişkili karbon ayak izi kavramları giderek daha fazla ilgi görmektedir. Özellikle bu açıdan yerel gıda üretimi sorunların giderilmesi açısından büyük katkı sağlayabilecektir. Yerel gıda genellikle ulusal güvenlik, sürdürülebilirlik ve yerel ekonominin desteklenmesi ile ilişkilendirilmekte, katma değerli üretime, istihdama, kırsal kalkınmaya ve yerel gıda kültürünün korunmasına katkıda bulunmaktadır. Çevresel baskıları gidermek ve modern gıda sistemlerinin sürdürülebilirliğini artırmak için, yoğun nüfuslu kentsel alanlara yakın yerlerde bile daha yüksek verimlilik ve daha fazla yerel üretim gıdaya olan talep artmaktadır. Bu derlemede günümüzde büyük bir sorun olarak görülen gıda güvencesi üzerine gıda çölleri ve gıda millerinin etkisi açıklanmaya çalışılacaktır.

Keywords

Gıda, Gıda güvencesi, Gıda çölü, Gıda milleri

References

  1. M. Evren, Gıda Güvencesi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Gıda Mühendisliği Bölümü, Ders Notu (Basılmamış), 2024.
  2. Anonymus. Gıda Coğrafyası T.C. Anadolu Üniversitesi Yayını, No: 3274, Editör; Semra Günay Aktaş, 2016.
  3. TL. Barnes, N. Colabianchi, JD. Hibbert, DE. Porter, AB. Lawson, AD. Liese, “Scale effects in food environ - ment research: Implications from assessing socioeconomic dimensions of supermarket accessibility in an eight-county region of South Carolina”, Applied Geography, 68, ss. 20-27, 2016.
  4. K. Budzynska, P. West, RT. Savoy-Moore, D. Lindsey, M. Winter, PK. Newby P, “A food desert in Detroit: associations with food shopping and eating behaviours, dietary intakes and obesity”, Public Health Nut- rition, 16 (12), ss. 2114-2123, 2013.
  5. SSG. Suresh, MA. Stephanie, A. Schauder, “Income segregation and access to healthy food”, American Journal of Preventive Medicine, Vol: 59, No: 2, ss. 31-38, 2020.
  6. İ. Kılınç, “Gıda çölü ya da bataklığı”. https:/ /sendika.org/2024/03/gida-colu-ya-da-batakligi-701808, ss. 1-4, 2024.
  7. https:/ /www.worldobesity.org/resources/resource-library/world-obesity-atlas-2025
  8. https:/ /www.researchgate.net/figure/Percentage-of-children-5years-old-who-are-underweight-produ- ced- by-the-Center-of_fig4_314088274
  9. S. Aydın. Gıda Egemenliği. Yerel Yönetimler, Kent ve Çevre Politikaları Ansiklopedisi, ss. 242-246, 2024.
  10. K. Boratav, “Gıda Egemenliğinin Sosyo Politik ve Ekonomik Görünümleri”. Dünya Gıda Günü 2009 Gıda Egemenliği 21. Yüzyılın Ayıbı Açlık Sempozyumu. 16 Ekim 2008 Ankara, ss: 45-48, TMMOB Ziraat Mühen - disleri Odası, 2009.
APA
Demir, D., & Evren, M. (2025). Gıda Güvencesine Gıda Çölleri ve Gıda Millerinin Etkisi. OMÜ Mühendislik Bilimleri Ve Teknolojisi Dergisi, 5(2), 35-50. https://izlik.org/JA29MA88ZP
AMA
1.Demir D, Evren M. Gıda Güvencesine Gıda Çölleri ve Gıda Millerinin Etkisi. OMUJEST. 2025;5(2):35-50. https://izlik.org/JA29MA88ZP
Chicago
Demir, Deniz, and Mustafa Evren. 2025. “Gıda Güvencesine Gıda Çölleri Ve Gıda Millerinin Etkisi”. OMÜ Mühendislik Bilimleri Ve Teknolojisi Dergisi 5 (2): 35-50. https://izlik.org/JA29MA88ZP.
EndNote
Demir D, Evren M (November 1, 2025) Gıda Güvencesine Gıda Çölleri ve Gıda Millerinin Etkisi. OMÜ Mühendislik Bilimleri ve Teknolojisi Dergisi 5 2 35–50.
IEEE
[1]D. Demir and M. Evren, “Gıda Güvencesine Gıda Çölleri ve Gıda Millerinin Etkisi”, OMUJEST, vol. 5, no. 2, pp. 35–50, Nov. 2025, [Online]. Available: https://izlik.org/JA29MA88ZP
ISNAD
Demir, Deniz - Evren, Mustafa. “Gıda Güvencesine Gıda Çölleri Ve Gıda Millerinin Etkisi”. OMÜ Mühendislik Bilimleri ve Teknolojisi Dergisi 5/2 (November 1, 2025): 35-50. https://izlik.org/JA29MA88ZP.
JAMA
1.Demir D, Evren M. Gıda Güvencesine Gıda Çölleri ve Gıda Millerinin Etkisi. OMUJEST. 2025;5:35–50.
MLA
Demir, Deniz, and Mustafa Evren. “Gıda Güvencesine Gıda Çölleri Ve Gıda Millerinin Etkisi”. OMÜ Mühendislik Bilimleri Ve Teknolojisi Dergisi, vol. 5, no. 2, Nov. 2025, pp. 35-50, https://izlik.org/JA29MA88ZP.
Vancouver
1.Deniz Demir, Mustafa Evren. Gıda Güvencesine Gıda Çölleri ve Gıda Millerinin Etkisi. OMUJEST [Internet]. 2025 Nov. 1;5(2):35-50. Available from: https://izlik.org/JA29MA88ZP