Dış Ticaret Hadlerinin Dış Ticaret Dengesine Etkisi: Harberger- Laursen-Metzler Hipotezinin Türkiye Uygulaması
Abstract
Harberger-Laursen-Metzler (HLM) Hipotezi dış ticaret hadlerindeki şokların dış ticaret dengesini aynı yönde etkilemesi olarak bilinmektedir. Bu çalışma 2003:01 ve 2014:04 arasındaki yıllar için aylık veriler kullanılarak Türkiye için HLM Hipotezin geçerliliğini test etmeyi amaçlamaktadır. Aynı zamanda söz konusu hipoteze benzer bir etki de literatürde “S Eğrisi” olarak bilinmektedir. Değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde kullanılan yöntemler Johansen koentegrasyon testi, Granger nedensellik testi ve VAR modelidir. Elde edilen bulgular şöyle sıralanabilir: a) Johansen koentegrasyon yöntemine göre değişkenler arasında uzun dönemli bir koentegre ilişki söz konusudur; b) Granger nedensellik testi sonuçlarına göre dış ticaret dengesi dış ticaret hadlerinin nedenidir; c)VAR modeli sonuçlarına göre, dış ticaret hadlerinde meydana gelen bir şoka karşılık dış ticaret dengesi başlangıçta kötüleşirken dokuz dönem (ay) sonra iyileşmeler görülmekte olup, bu durum Türkiye için HLM Hipotezinin ve S Eğrisi Hipotezinin geçerliliğini ispatlamaktadır.
Keywords
References
- Akkay, R. C. (2012). Reel Kur Değişmelerinin Dış Ticaret Dengesine Olan Etkisinin Değerlendirmede Güncel Bir Yaklaşım: S Eğrisi Hipotezi, İktisat Fakültesi Mecmuası, 62/1, 173-190.
- Backus, D. K. and Kehoe, P. J. and Kydland, F. E. (1994, March) Dynamics of Trade Balance and the Terms of Trade: The J-Curve? The American Economic Review,84/1, 84-103.
- Bahmani-Oskooee, M. and Ratha, A. (2009). S-Curve Dynamics of Trade: Evidence from US-Canada Commodity Trade. Economic issues,14/1, [ http://www.economicissues.org.uk/Files/109Bahmani-Oskooee.pdf ], Erişim tarihi: 02014.
- Bektaş, V. (2007). Cari İşlemler Dengesi Ve Cari Açıkların Sürdürülebilirliği: Türkiye Uygulaması, ÇU Sosyal bilimler enstitüsü yüksek lisans tezi, Adana.
- Broda, C. ve Tille, C. (2003, 11 November). Coping with Terms-of-Trade Shocks in Developing Countries. Federal Reserve Bank of New York Current Issues in Economics and Finance, 11/9, [ http://www.newyorkfed.org/research/current_issues/ci9-11.pdf ], Erişim tarihi: 10.03.2014.
- Brown, R. L. and Durbin, J. and Evans, J. M. (1975, 4th December). Techniques for Testing the Constancy of Regression Relationships over Time. Journal of the Royal Statistical Society, 37/2, 149-1 [ ftp://ftp.uic.edu/pub/depts/econ/hhstokes/e535/Brown_Durbin_evans_1975.pdf ], Erişim tarihi: 04.07.2014.
- Cashin, P. ve McDermott, C. J. (1998, 1 December). Terms of Trade Shocks and Current Account. IMF Working Paper, WP/98/177, [ http://www.imf.org/external/pubs/ft/wp/wp98177.pdf ], Erişim tarihi: 12.03.2014.
- Duncan, R. (2003). The Harberger-Laursen-Metzler Effect Revisited: An Indirect-Utility-Function Approach. Central Bank of Chile Working Papers. 250, [ http://www.bcentral.cl/eng/studies/working-papers/pdf/dtbc250.pdf ], Erişim tarihi: 10.03.2014.
- Ekinci, R. ve Tüzün, O. Ve Kahyaoğlu, H. (2012). Dış Ticaret Hadleri Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Üzerine Bir Uygulama, Türkiye Ekonomi Kurumu III. Uluslararası İktisat Kongresinde Sunulan Bildiri, İzmir, 1-3 Kasım.
- Gökalp, M. F. (2000). Liberalizasyon Sürecinde Türkiye’de Dış Ticaret Hadleri Trendi ve Dış Ticaret Hadlerindeki Değişmelerin Gelir Etkisi. D.E.Ü. İ.İ.B.F. Dergisi, 15/1, 49-65.