Research Article

The Effect of Parents' Childhood Life Experiences on Their Motivation and Interest in Buying Toys for Their Children

Volume: 22 Number: 1 February 12, 2025
TR EN

Ebeveynlerin Çocukluk Dönemi Yaşam Deneyimlerinin Çocuklarına Oyuncak Satın Alma Motivasyonlarına ve İlgilenimlerine Etkisi

Öz

Sosyal bağlam perspektifi, sosyopsikolojik, sosyokültürel ve karşılaştırmalı olarak birçok farklı yaklaşımda, insanların mevcut yaşam deneyimlerinin daha önceki yaşam deneyimlerinden etkilenebileceğini ileri sürmektedir. Sosyal psikoloji ve kültürel bağlamda ele alındığında, ebeveynlerin kendi çocukluklarına ilişkin yaşam deneyimlerinin, aile yapıları ve aile içi iletişim tarzlarının, sosyal çevrelerinin, o döneme ait sosyodemografik özelliklerin, bugünün ebeveynleri olarak çocuklarına yönelik oyuncak satın alma motivasyonları ve oyuncak satın almaya yönelik ilgilenimleri üzerinde yarattığı farklılaşmayı anlamlandırmak mümkün olabilecektir. Ebeveynlerin çocuklarına yönelik ürün satın alma davranışları incelendiğinde, kendi tercihlerine göre alışveriş yaptıkları gözlemlenmiş; bu nedenle tüketici davranış modeli çerçevesinde, ebeveynlerin oyuncağa yönelik algı ve tutumlarını etkileyen satın alma motivasyonlarında farklılık gösteren kendi çocukluk dönemi yaşam deneyimlerinin açıklanması, oyuncağa yönelik ilgilenimlerinin değişimini inceleyebilmeyi sağlayacaktır. Bu nedenle; karma bir araştırma modeli tasarlanmış olup, ilk aşamada, 60 ebeveyn ile yapılandırılmış sorular çerçevesinde derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Teorik model çerçevesinde, 221 ebeveyn ile anket yapılarak ebeveynlerinin ebeveynlik tarzının oyuncak satın alma motivasyonlarıyla ilişkisi ortaya koyulmuştur. Derinlemesine görüşmelerde, oyun, oyuncak ve aile içi iletişim odaklı konularda öne çıkan kavramlar, tüketici davranış modellerinin psikolojik alt boyutlarının ele alınmasına işaret etmektedir. Diğer yandan, ebeveynlerinin ebeveynlik tarzlarının, çocuklarına oyuncak satın alma motivasyonlarını anlamlı yönde etkilediği görülmüştür. Araştırma, ebeveynlerin demografik farklılıklarının yanı sıra, psikoloji temelli konular özelinde, nörobilmsel yaklaşımlar çerçevesinde ve farklı kültürler üzerinde daha geniş örneklem gruplarıyla gerek nitel gerekse nicel çalışmalarla geliştirilmelidir

Anahtar Kelimeler

Ebeveynlik tarzları , oyuncak , yaşam deneyimleri , satın alma motivasyonları

References

  1. Acock, A. C., Bengtson, V. L. (1980). Socialization and attribution: Actual versus Perceived Similarity among Parents and Youth. Journal of Marriage and the Family, 42, 501-515.
  2. Al Kurdi, B. (2017). Investigating the factors influencing parent toy purchase decisions: Reasoning and consequences. International Business Research, 10(4), 104-116.
  3. Altan- Aytun, O., Yağmurlu, B., Yavuz, H. M. (2013). Turkish mothers' coping with children's negative emotions: A brief report. Journal of Child and Family Studies, 22, 437-443.
  4. Anagün, Ş.S. (2013). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Vize Publishing.
  5. Aygun, Z.K., İmamoğlu, E.O. (2002). Value Domains of Turkish Adults and University Students. The Journal of Social Psychology, Vol. 142 (3).
  6. Ayvalıoğlu, N. (1987). Cultural Revolution of Atatürk. Istanbul Experiential Psychological Studies, Vol.15, 49-60.
  7. Baumrind, D. (1966). Effects of authoritative parental control on child behavior. Child Development, 37, 887-907.
  8. Barbopoulos, I., and Johansson, L. O. (2017). The Consumer Motivation Scale: A detailed review of item generation, exploration, confirmation, and validation procedures. Data in brief, 13, 88-107.
  9. Becker, Gary S. (1992), The Economic Way of Looking at Life. Nobel Lecture, December.
  10. Bedford, R. (2021). Family dynamics and toy preferences: A study of parent-child interactions. Family Psychology Quarterly, 18(4), 240-258.
APA
Komitoğlu Yaman, Ö., & Yüksel, C. A. (2025). The Effect of Parents’ Childhood Life Experiences on Their Motivation and Interest in Buying Toys for Their Children. OPUS Journal of Society Research, 22(1), 104-125. https://doi.org/10.26466/opusjsr.1590793