Abstract
This study aims to examine how traditional carpet art is transformed and re-signified within contemporary art practices within the framework of Jacques Derrida's theory of deconstruction. While traditional carpets historically functioned as carriers of cultural memory and established aesthetic norms, artists of the digital age generate new ontological discussions by disrupting these forms. In this study, utilizing qualitative research methods, specifically document review and visual analysis techniques, selected works of Faig Ahmed, Jan Kath, Rudolf Stingel, and Şakir Gökçebağ were analyzed through purposive sampling. The data were interpreted based on Panofsky’s iconographic analysis method and Derrida’s concept of différance. The findings indicated that these artists employed strategies of "motif deformation," "material contrasts," and "spatial intervention" to eradicate the functional value of the carpet. It was determined that Faig Ahmed liquefied tradition through digital "glitch" aesthetics, Jan Kath erased memory via industrial interventions, Rudolf Stingel transformed the carpet into a spatial surface, and Şakir Gökçebağ reconstructed the form through a ready-made approach. In conclusion, deconstruction in carpet art does not merely create a formal distortion but produces a pluralistic and critical field of meaning that transcends the binaries of East-West, craft-art, and digital-analog.
References
- Ahmed, F. (n.d.). Faig Ahmed Studio. Accessed September 14, 2025. https://faigahmed.com/
- Baydemir, E. (2022). Azerbaycan'ın çağdaş sanatçısı Faig Ahmed'in sanat anlayışı ve eserlerinin dokuma sanatındaki yeri. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 9(3), 726–747.
- Can, E. (2016). Anlam arayışında Derrida'nın yinelenebilirlik ve différance söylemi. Kaygı: Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 27, 15–28. https://doi.org/-10.20981/kaygi.283332
- Derrida, J. (1981). Dissemination (B. Johnson, Trans.). The Athlone Press. (Original work published 1972)
- Derrida, J. (1985). Letter to a Japanese Friend. In D. Wood & R. Bernasconi (Eds.), Derrida and différance (pp. 1–5). Parousia Press.
- Donelan, C. (2022, April 12). Review: “Faig Ahmed: Collision” at San Luis Obispo Museum of Art. The Santa Barbara Independent. https://www.independent.com/2022/04/12/review-faig-ahmed-collision-at-san-luis-obispo-museum-of-art/
- Geczy, A., & Karaminas, V. (2020). Time, cruelty and destruction in deconstructivist fashion: Kawakubo, Margiela and Vetements. ZoneModa Journal, 10(1), 65–77. https://doi.org/10.6092/issn.2611-0563/11088
- Gökçebağ, Ş. (n.d.). Şakir Gökçebağ Official Website. Accessed October 9, 2025. https://sakirgokcebag.com/
- Güney, B. (2021, October 10). “Aşina” olduklarımız… ArtDog Istanbul, 8(Autumn 2021), 50. https://artdogistanbul.com/wp-content/uploads/2021/12/ArtDog_Istanbul_8.pdf
- İlhan, S. (2023). Yapıbozum ve sanatta postmodern pratikler. Journal of Humanities and Tourism Research, 13(2), 382–395.
- Jan Kath Design. (n.d.). Jan Kath. Accessed September 2, 2025. https://jan-kath.com/
- Liu, Y., & Ye, J. (2022). Frank Gehry, Zaha Hadid and the value of deconstructivism. Highlights in Science, Engineering and Technology, 10, 204–208.
- Museum of Contemporary Art Chicago. (2007). Rudolf Stingel (Archived October 29, 2007). Accessed September 18, 2025. https://web.archive.org/-web/20071029000000*/mcachicago.org
- Paula Cooper Gallery. (2008, May 3). Rudolf Stingel: Works on Paper. Accessed October 4, 2025. https://www.paulacoopergallery.com/
- Richards, K. M. (2020). Yeni bir bakışla Derrida (Z. Talay, Ed.). Kolektif Kitap.
- Sağlam, R. (2012). Derrida ve Dworkin arasında: Yapıbozum ve Yargıç Herkül. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 61(1), 275–320.
- Şahiner, R. (2008). Postmodern kırılmalar ya da modernin yapıbozumu. Yeni İnsan Yayınları.
- Thomas, K. (2017, January 30). Jan Kath launches Erased Heritage. Sleeper Magazine. https://www.sleepermagazine.com/stories/products/jan-kath-launches-erased-heritage/
- Uzunoğlu, M. (2019). Yapıbozumcu çağdaş sanat pratikleri. Yedi: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi, 22, 21–36.
- Wheeler, K. M. (2011). Romantizm, pragmatizm ve dekonstrüksiyon (H. Arslan, Ed.). Paradigma Yayınları.
- Whitney Museum of American Art. (n.d.). Rudolf Stingel. Accessed September 21, 2025. https://whitney.org/ Yıldız, E. (2025). Yapısöküm. TÜBİTAK Bilim Ansiklopedisi.
- Image References
- Image 1. Anothermag Magazine (1997). Comme des Garçons. https://www.anothermag.com/fashion-beauty/8174/lumps-and-bumps-at-comme-des-garcons-s-s97 (February 25, 2025).
- Image 2. The Way We Wore, n.d. Deconstructed jacket. https://thewaywewore.com/fr/products/margiela-black-jacket (February 25, 2025).
- Image 3. Vogue (2015). Couture – Runway. https://www.vogue.com/slideshow/maison-martin-margiela-fall-2015-couture-runway (February 12, 2025).
- Image 4. MoMA. T.y. The Museum of Modern Art Archives. https://www.moma.org/calendar/exhibitions/1813 (February 13, 2025).
- Image 5. SmartHistory (1997). The Guggenheim Museum. https://smarthistory.org/frank-gehry-guggenheim-bilbao/ (March 10, 2025).
- Image 6. Arkitektuel (2012). Heydar Aliyev Cultural Center. https://www.arkitektuel.com/haydar-aliyev-kultur-merkezi/ (March 10, 2025).
- Image 7. Kath, J. (2023). Erased Heritage. https://jan-kath.com/ (17. 02. 2025).
- Visual 8. Donelan, C. (2022, April 12). Review | ‘Faig Ahmed: Collision’ at San Luis Obispo Museum of Art. The Santa Barbara Independent. https://www.independent.com/2022/04/12/review-faig-ahmed-collision-at-san-luis-obispo-museum-of-art/
- Image 9. Designboom (2013). Palazzo grassi. https://www.designboom.com/art/rudolf-stingel-covers-palazzo-grassis-interior-in-carpet-10-02-2013/ (03.03.2025).
- Image 10. Artsy (1998). Untitled. https://www.artsy.net/artwork/rudolf-stingel-untitled-2038 (March 12, 2025).
- Image 11. Art News (2009). Magic Carpet Ride. https://www.artnews.com/gallery/art-in-america/aia-photos/rudolf-stingels-magic-carpet-ride/ (March 12, 2025).
- Image 12. Güney, B. (2021, October 10). What we are “familiar” with… ArtDog Istanbul, 8 (Fall 2021), 50. https://artdogistanbul.com/wp-content/uploads/2021/12/ArtDog_Istanbul_8.pdf
- Image 13. Bigumigu (2016). Germinating Carpet. https://bigumigu.com/haber/batinin-dogu-kulturunu-yok-etme-surecini-canlandiran-yerlestirme-cimlenen-iran-halisi/ (March 18, 2025).
- Image 14. Bigumigu (2017). Monster Garden Carpet. https://bigumigu.com/haber/canavar-bahcesi-hali/ (March 18, 2025).
- Image 15. Annalaudel Gallery (2019). Always Waited for Tomorrow. https://annalaudel.gallery/artists/ramazan-can/ (February 25, 2025).
Abstract
Bu çalışma, Jacques Derrida'nın yapıbozum (dekonstrüksiyon) kuramı çerçevesinde, geleneksel halı sanatının çağdaş sanat pratiklerinde nasıl dönüştürüldüğünü ve yeniden anlamlandırıldığını incelemeyi amaçlamaktadır. Geleneksel halılar, tarihsel süreçte kültürel belleğin ve yerleşik estetik normların taşıyıcısıyken, dijital çağın sanatçıları bu formları bozarak yeni ontolojik tartışmalar yaratmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ve görsel analiz tekniklerinin kullanıldığı bu çalışmada, amaçlı örneklem yöntemiyle seçilen Faig Ahmed, Jan Kath, Rudolf Stingel ve Şakir Gökçebağ’ın eserleri analiz edilmiştir. Veriler, Panofsky’nin ikonografik analiz yöntemi ve Derrida’nın différance (ayrım/erteleme) kavramı ekseninde yorumlanmıştır. Araştırma bulguları, sanatçıların "motif deformasyonu", "malzeme karşıtlığı" ve "mekânsal müdahale" stratejilerini kullanarak halının işlevsel değerini ortadan kaldırdıklarını göstermektedir. Faig Ahmed’in dijital "glitch" estetiği ile geleneği sıvılaştırdığı, Jan Kath’ın endüstriyel müdahalelerle belleği sildiği, Rudolf Stingel’in halıyı mekânsal bir yüzeye dönüştürdüğü ve Şakir Gökçebağ’ın hazır-nesne (ready-made) yaklaşımıyla formu yeniden kurguladığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak yapıbozumun halı sanatında yalnızca biçimsel bir bozulma yaratmadığı; aksine Doğu-Batı, zanaat-sanat ve dijital-analog ikiliklerini aşan çoğulcu ve eleştirel bir anlam alanı ürettiği ortaya konmuştur
References
- Ahmed, F. (n.d.). Faig Ahmed Studio. Accessed September 14, 2025. https://faigahmed.com/
- Baydemir, E. (2022). Azerbaycan'ın çağdaş sanatçısı Faig Ahmed'in sanat anlayışı ve eserlerinin dokuma sanatındaki yeri. Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, 9(3), 726–747.
- Can, E. (2016). Anlam arayışında Derrida'nın yinelenebilirlik ve différance söylemi. Kaygı: Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 27, 15–28. https://doi.org/-10.20981/kaygi.283332
- Derrida, J. (1981). Dissemination (B. Johnson, Trans.). The Athlone Press. (Original work published 1972)
- Derrida, J. (1985). Letter to a Japanese Friend. In D. Wood & R. Bernasconi (Eds.), Derrida and différance (pp. 1–5). Parousia Press.
- Donelan, C. (2022, April 12). Review: “Faig Ahmed: Collision” at San Luis Obispo Museum of Art. The Santa Barbara Independent. https://www.independent.com/2022/04/12/review-faig-ahmed-collision-at-san-luis-obispo-museum-of-art/
- Geczy, A., & Karaminas, V. (2020). Time, cruelty and destruction in deconstructivist fashion: Kawakubo, Margiela and Vetements. ZoneModa Journal, 10(1), 65–77. https://doi.org/10.6092/issn.2611-0563/11088
- Gökçebağ, Ş. (n.d.). Şakir Gökçebağ Official Website. Accessed October 9, 2025. https://sakirgokcebag.com/
- Güney, B. (2021, October 10). “Aşina” olduklarımız… ArtDog Istanbul, 8(Autumn 2021), 50. https://artdogistanbul.com/wp-content/uploads/2021/12/ArtDog_Istanbul_8.pdf
- İlhan, S. (2023). Yapıbozum ve sanatta postmodern pratikler. Journal of Humanities and Tourism Research, 13(2), 382–395.
- Jan Kath Design. (n.d.). Jan Kath. Accessed September 2, 2025. https://jan-kath.com/
- Liu, Y., & Ye, J. (2022). Frank Gehry, Zaha Hadid and the value of deconstructivism. Highlights in Science, Engineering and Technology, 10, 204–208.
- Museum of Contemporary Art Chicago. (2007). Rudolf Stingel (Archived October 29, 2007). Accessed September 18, 2025. https://web.archive.org/-web/20071029000000*/mcachicago.org
- Paula Cooper Gallery. (2008, May 3). Rudolf Stingel: Works on Paper. Accessed October 4, 2025. https://www.paulacoopergallery.com/
- Richards, K. M. (2020). Yeni bir bakışla Derrida (Z. Talay, Ed.). Kolektif Kitap.
- Sağlam, R. (2012). Derrida ve Dworkin arasında: Yapıbozum ve Yargıç Herkül. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 61(1), 275–320.
- Şahiner, R. (2008). Postmodern kırılmalar ya da modernin yapıbozumu. Yeni İnsan Yayınları.
- Thomas, K. (2017, January 30). Jan Kath launches Erased Heritage. Sleeper Magazine. https://www.sleepermagazine.com/stories/products/jan-kath-launches-erased-heritage/
- Uzunoğlu, M. (2019). Yapıbozumcu çağdaş sanat pratikleri. Yedi: Sanat, Tasarım ve Bilim Dergisi, 22, 21–36.
- Wheeler, K. M. (2011). Romantizm, pragmatizm ve dekonstrüksiyon (H. Arslan, Ed.). Paradigma Yayınları.
- Whitney Museum of American Art. (n.d.). Rudolf Stingel. Accessed September 21, 2025. https://whitney.org/ Yıldız, E. (2025). Yapısöküm. TÜBİTAK Bilim Ansiklopedisi.
- Image References
- Image 1. Anothermag Magazine (1997). Comme des Garçons. https://www.anothermag.com/fashion-beauty/8174/lumps-and-bumps-at-comme-des-garcons-s-s97 (February 25, 2025).
- Image 2. The Way We Wore, n.d. Deconstructed jacket. https://thewaywewore.com/fr/products/margiela-black-jacket (February 25, 2025).
- Image 3. Vogue (2015). Couture – Runway. https://www.vogue.com/slideshow/maison-martin-margiela-fall-2015-couture-runway (February 12, 2025).
- Image 4. MoMA. T.y. The Museum of Modern Art Archives. https://www.moma.org/calendar/exhibitions/1813 (February 13, 2025).
- Image 5. SmartHistory (1997). The Guggenheim Museum. https://smarthistory.org/frank-gehry-guggenheim-bilbao/ (March 10, 2025).
- Image 6. Arkitektuel (2012). Heydar Aliyev Cultural Center. https://www.arkitektuel.com/haydar-aliyev-kultur-merkezi/ (March 10, 2025).
- Image 7. Kath, J. (2023). Erased Heritage. https://jan-kath.com/ (17. 02. 2025).
- Visual 8. Donelan, C. (2022, April 12). Review | ‘Faig Ahmed: Collision’ at San Luis Obispo Museum of Art. The Santa Barbara Independent. https://www.independent.com/2022/04/12/review-faig-ahmed-collision-at-san-luis-obispo-museum-of-art/
- Image 9. Designboom (2013). Palazzo grassi. https://www.designboom.com/art/rudolf-stingel-covers-palazzo-grassis-interior-in-carpet-10-02-2013/ (03.03.2025).
- Image 10. Artsy (1998). Untitled. https://www.artsy.net/artwork/rudolf-stingel-untitled-2038 (March 12, 2025).
- Image 11. Art News (2009). Magic Carpet Ride. https://www.artnews.com/gallery/art-in-america/aia-photos/rudolf-stingels-magic-carpet-ride/ (March 12, 2025).
- Image 12. Güney, B. (2021, October 10). What we are “familiar” with… ArtDog Istanbul, 8 (Fall 2021), 50. https://artdogistanbul.com/wp-content/uploads/2021/12/ArtDog_Istanbul_8.pdf
- Image 13. Bigumigu (2016). Germinating Carpet. https://bigumigu.com/haber/batinin-dogu-kulturunu-yok-etme-surecini-canlandiran-yerlestirme-cimlenen-iran-halisi/ (March 18, 2025).
- Image 14. Bigumigu (2017). Monster Garden Carpet. https://bigumigu.com/haber/canavar-bahcesi-hali/ (March 18, 2025).
- Image 15. Annalaudel Gallery (2019). Always Waited for Tomorrow. https://annalaudel.gallery/artists/ramazan-can/ (February 25, 2025).
Details
| Primary Language | English |
|---|---|
| Subjects | Sociology of Culture, Art Sociology, Sociology (Other) |
| Journal Section | Research Article |
| Authors | |
| Submission Date | November 29, 2025 |
| Acceptance Date | January 2, 2026 |
| Early Pub Date | January 3, 2026 |
| Publication Date | January 7, 2026 |
| Published in Issue | Year 2026 Issue: 2026 |
Aim & Scope
Amaç ve Kapsam
• Dergimiz, bilimsel öneme sahip, yüksek kaliteli yayınlarla bilime katkı sağlamayı hedeflemektedir.
• Dergimiz, çift kör hakemli, açık erişimli ve çevrimiçi olarak yayın yapan bir akademik bir dergidir.
• Dergimiz, araştırma makaleleri, araştırma makaleleri, çeviri makaleleri ve kitap değerlendirmelerine yer vererek alanında özgün ve nitelikli akademik çalışmaları yayımlamaktadır.
• Makaleler, daha önce yayınlanmamış veya başka bir yerde yayınlanmak üzere gönderilmemiş orijinal verileri açıklamalıdır.
• Dergimizin hedef kitlesi, makale kabulü sağlanan alanlarda çalışan profesyoneller, uzmanlar, akademisyenler, araştırmacılar, uzmanlık ve doktora öğrencileri ile eğitim gören lisans ve lisansüstü öğrencilerinden oluşmaktadır.
• Dergimizde sürekli makale kabulü sağlanmakta olup, makale gönderimi için herhangi bir zaman sınırlaması bulunmamaktadır.
• Dergimiz, Committee on Publication Ethics (COPE), Directory of Open Access Journals (DOAJ) tarafından yayınlanan Uluslararası Etik Yayıncılık İlkeleri’ni benimsemiştir.
OPUS Toplum Araştırmaları Dergisi, bütüncül bir bakış açısı ile farklı teori, uygulama ve araştırma alanlarını interdisipliner bir anlayışla bir araya getirmeyi amaçlayan toplum odaklı hakemli bir dergidir. İnterdisipliner yaklaşımı ile sosyal bilim araştırmacılarına farklı bakış açılarını sunmaları ve diğer disiplinlerin kavram ve metotları ile bütüncül bir ilişki kurmaları için ihtiyaç duyulan zemini sunmaktadır. Bu bakış açısı uzun vadede sosyal bilim araştırmalarını yürütmek ve yaymak için yeni yaklaşımlar geliştirme ihtiyacı ve imkânını da bünyesinde barındırmaktadır. İdeal Kent Yayınlarının resmi bir yayını olan OPUS Toplum Araştırmaları Dergisi, yeni vizyonu ile interdisipliner araştırmaları destekleyerek farklı disiplinlerden araştırmacıların, kuramsal ve metodolojik farklılıkları arasında köprüler kurulmasını ve birbirlerini desteklemelerini amaçlamaktadır.
Author Guidelines
• Makaleler İngilizce olmalı ve her biri en az 150 en fazla 200 kelimeyi aşmayacak şekilde Türkçe ve İngilizce yazılmış Öz ve Abstract’ı, OPUS makale şablonuna uygun biçimde içermelidir. Makalenin başlığı kısa olmalı ve 15 sözcüğü geçmemelidir. Ayrıca 3 – 5 arasında Anahtar Sözcükler ve Keywords verilmelidir.
• Araştırma makalelerinde problem giriş bölümü içinde açıkça belirtilmelidir. Giriş bölümünü sırasıyla yöntem, bulgular, tartışma ve sonuç bölümleri izlemelidir. Deneme-derleme türü makalelerdeki bölüm başlıkları ise içeriğe uygun olarak belirlenmelidir.
• Makalelerin OPUS makale şablonuna uygun olarak hazırlanmış olması ve ilk sayfa hariç makalenin herhangi bir alanına yazar isim ve adresleri yazılmaksızın sisteme yüklenmesi gerekmektedir. Makale şablonuna ulaşmak için tıklayınız.
• Makale üretim sürecinde yapay zekâ tabanlı araçlardan (örneğin ChatGPT, Grammarly vb.) yararlanılmışsa, bu durumdan hangi aşamalarda faydalanıldığı açıkça belirtilmelidir. Bu bilgi, makale gönderim aşamasında mutlaka belirtilmelidir. Yapay Zeka kullanımına ilişkin tüm sorumluluk yazarlara aittir.
NOT: Makale gönderim aşamasında Makale Bilgi Formu doldurularak sisteme yüklenmelidir. Forma ulaşmak için tıklayınız.
Etik Kurul İzni
Dergimiz, etik kurul izni gerektiren tüm bilim dallarındaki çalışmalarda, ilgili etik kurul kararı alınmış olmasını şart koşmaktadır. Bu kapsamda, etik kurul izniyle ilgili bilgiler (kurul adı, tarih ve karar numarası) makale metninde açıkça belirtilmelidir.
Ulakbim TR Dizin’in 2020 yılından itibaren uygulamaya koyduğu düzenlemeler doğrultusunda, etik kurul izni bulunmayan çalışmalar dergimizde değerlendirmeye alınmamaktadır.
Etik Kurul İzni Gerektiren Araştırmalar
Dergimizde, etik kurul izni gerektiren araştırmalar aşağıdaki çalışmaları kapsamaktadır:
• Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney ve görüşme teknikleri gibi yöntemlerle katılımcılardan veri toplanmasını içeren nitel veya nicel yaklaşımlarla yürütülen tüm araştırmalar,
• İnsan ve hayvanların (materyal veya veriler dahil) deneysel ya da diğer bilimsel amaçlarla kullanıldığı çalışmalar,
• İnsanlar üzerinde gerçekleştirilen klinik araştırmalar,
• Hayvanlar üzerinde yapılan bilimsel araştırmalar,
• Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde retrospektif çalışmalar.
Bu tür çalışmaların değerlendirmeye alınabilmesi için ilgili etik kurul izinlerinin alınmış olması ve bu izinlerin makale metninde açıkça belirtilmesi gerekmektedir.
NOT: Makaleler APA 7 yayın biçimine uygun olarak hazırlanmalıdır.
Ethical Principles and Publication Policy
Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler
a) İntihal: Başkalarının fikirlerini, metotlarını, verilerini, uygulamalarını, yazılarını, şekillerini veya eserlerini sahiplerine bilimsel kurallara uygun biçimde atıf yapmadan kısmen veya tamamen kendi eseriymiş gibi sunmak,
b) Sahtecilik: Araştırmaya dayanmayan veriler üretmek, sunulan veya yayınlanan eseri gerçek olmayan verilere dayandırarak düzenlemek veya değiştirmek, bunları rapor etmek veya yayımlamak, yapılmamış bir araştırmayı yapılmış gibi göstermek,
c) Çarpıtma: Araştırma kayıtları ve elde edilen verileri tahrif etmek, araştırmada kullanılmayan yöntem, cihaz ve materyalleri kullanılmış gibi göstermek, araştırma hipotezine uygun olmayan verileri değerlendirmeye almamak, ilgili teori veya varsayımlara uydurmak için veriler ve/veya sonuçlarla oynamak, destek alınan kişi ve kuruluşların çıkarları doğrultusunda araştırma sonuçlarını tahrif etmek veya şekillendirmek,
ç) Tekrar yayım: Bir araştırmanın aynı sonuçlarını içeren birden fazla eseri doçentlik sınavı değerlendirmelerinde ve akademik terfilerde ayrı eserler olarak sunmak,
d) Dilimleme: Bir araştırmanın sonuçlarını araştırmanın bütünlüğünü bozacak şekilde, uygun olmayan biçimde parçalara ayırarak ve birbirine atıf yapmadan çok sayıda yayın yaparak doçentlik sınavı değerlendirmelerinde ve akademik terfilerde ayrı eserler olarak sunmak,
e) Haksız yazarlık: Aktif katkısı olmayan kişileri yazarlar arasına dâhil etmek, aktif katkısı olan kişileri yazarlar arasına dâhil etmemek, yazar sıralamasını gerekçesiz ve uygun olmayan bir biçimde değiştirmek, aktif katkısı olanların isimlerini yayım sırasında veya sonraki baskılarda eserden çıkarmak, aktif katkısı olmadığı halde nüfuzunu kullanarak ismini yazarlar arasına dâhil ettirmek,
Diğer etik ihlal türleri şunlardır:
a) Destek alınarak yürütülen araştırmalar sonucu yapılan yayınlarda destek veren kişi, kurum veya kuruluşlar ile bunların katkılarını belirtmemek,
b) Henüz sunulmamış veya savunularak kabul edilmemiş tez veya çalışmaları, sahibinin izni olmadan kaynak olarak kullanmak,
c) İnsan ve hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda etik kurallara uymamak, yayınlarında hasta haklarına saygı göstermemek,
ç) İnsanlarla ilgili biyomedikal araştırmalarda ve diğer klinik araştırmalarda ilgili mevzuat hükümlerine aykırı davranmak,
d) İncelemek üzere görevlendirildiği bir eserde yer alan bilgileri eser sahibinin açık izni olmaksızın yayımlanmadan önce başkalarıyla paylaşmak,
e) Bilimsel araştırma için sağlanan veya ayrılan kaynakları, mekânları, imkânları ve cihazları amaç dışı kullanmak,
f) Dayanaksız, yersiz ve kasıtlı olarak etik ihlal isnadında bulunmak,
g) Bilimsel bir çalışma kapsamında yapılan anket ve tutum araştırmalarında katılımcıların açık rızasını almadan ya da araştırma bir kurumda yapılacaksa ayrıca kurumun iznini almadan elde edilen verileri yayımlamak,
h) Araştırma ve deneylerde, hayvan sağlığına ve ekolojik dengeye zarar vermek,
ı) Araştırma ve deneylerde, çalışmalara başlamadan önce alınması gereken izinleri yetkili birimlerden yazılı olarak almamak.
i) Araştırma ve deneylerde mevzuatın veya Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerin ilgili araştırma ve deneylere dair hükümlerine aykırı çalışmalarda bulunmak.
j) Araştırmacılar ve yetkililerce, yapılan bilimsel araştırma ile ilgili olarak muhtemel zararlı uygulamalar konusunda ilgilileri bilgilendirme ve uyarma yükümlüğüne uymamak,
k) Bilimsel çalışmalarda, diğer kişi ve kurumlardan temin edilen veri ve bilgileri, izin verildiği ölçüde ve şekilde kullanmamak, bu bilgilerin gizliliğine riayet etmemek ve korunmasını sağlamamak,
l) Akademik atama ve yükseltmelerde bilimsel araştırma ve yayınlara ilişkin yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunmak,
PAYDAŞLARIN SORUMLULUKLARI
Yazarların Etik Sorumlulukları
• Yazar(lar)ın gönderdikleri çalışmaların özgün olması, yazar(lar)ın başka çalışmalardan yararlanmaları veya başka çalışmaları kullanmaları durumunda eksiksiz ve doğru bir biçimde atıfta bulunmaları ve/veya alıntı yapmaları gerekmektedir.
• Yayınlanmak üzere gönderilen tüm çalışmaların varsa çıkar çatışması teşkil edebilecek durumları ve ilişkileri açıklanmalıdır.
• Yazar(lar)dan değerlendirme süreçleri çerçevesinde makalelerine ilişkin ham veri talep edilebilir, böyle bir durumda yazar(lar) beklenen veri ve bilgileri editörler kurulu ve bilim kuruluna sunmaya hazır olmalıdır.
• Yazar(lar) kullanılan verilerin kullanım haklarına, araştırma/analizlerle ilgili gerekli izinlere sahip olduklarını veya deney yapılan deneklere yönelik izin prosedürlerini gerçekleştirdiğini gösteren belgeye sahip olmalıdır.
• Yazar(lar)ın yayınlanmış, erken görünüm veya değerlendirme aşamasındaki çalışmasıyla ilgili bir yanlış ya da hatayı fark etmesi durumunda, dergi editörünü veya yayıncıyı bilgilendirme, düzeltme veya geri çekme işlemlerinde editörle işbirliği yapma yükümlülüğü bulunmaktadır.
• Yazarlar çalışmalarını aynı anda birden fazla derginin başvuru sürecinde bulunduramaz. Her bir başvuru önceki başvurunun tamamlanmasını takiben başlatılabilir. Başka bir dergide yayınlanmış çalışma OPUS-Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi ‘ne gönderilemez.
• Değerlendirme süreci başlamış bir çalışmanın yazar sorumluluklarının değiştirilmesi (Yazar ekleme, yazar sırası değiştirme, yazar çıkartma gibi) teklif edilemez.
Editörlerin Etik Görev ve Sorumlulukları
Genel görev ve sorumluluklar
• Okuyucuların ve yazarların bilgi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik çaba sarfetme,
• Sürekli olarak derginin gelişimini sağlama,
• Dergide yayınlanan çalışmaların kalitesini geliştirmeye yönelik süreçleri yürütme,
• Düşünce özgürlüğünü destekleme,
• Akademik açıdan bütünlüğü sağlama,
• Fikri mülkiyet hakları ve etik standartlardan taviz vermeden iş süreçlerini devam ettirme,
• Düzeltme, açıklama gerektiren konularda yayın açısından açıklık ve şeffaflık gösterme.
Okuyucu ile ilişkiler
• Editörler; tüm okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcıların ihtiyaç duydukları bilgi, beceri ve deneyim beklentilerini dikkate alarak karar vermelidir.
• Yayınlanan çalışmaların okuyucu, araştırmacı, uygulayıcı ve bilimsel alanlarına katkı sağlamasına ve özgün nitelikte olmasına dikkat etmelidir.
• Ayrıca editörler okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılardan gelen geri bildirimleri dikkate almak, açıklayıcı ve bilgilendirici geri bildirim vermekle yükümlüdür.
Yazarlar ile ilişkiler
• Editörler, çalışmaların önemi, özgün değeri, geçerliliği, anlatımın açıklığı ve derginin amaç ve hedeflerine dayanarak olumlu ya da olumsuz karar vermelidir.
• Yayın kapsamına uygun olan çalışmaların ciddi problemi olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına almalıdır.
• Editörler, çalışma ile ilgili ciddi bir sorun olmadıkça, olumlu yöndeki hakem önerilerini göz ardı etmemelidir.
• Yeni editörler, çalışmalara yönelik olarak önceki editör(ler) tarafından verilen kararları ciddi bir sorun olmadıkça değiştirmemelidir.
• Yazarlara açıklayıcı ve bilgilendirici şekilde bildirim ve dönüş sağlanmalıdır.
Hakemler ile ilişkiler
• Hakemleri çalışmanın konusuna uygun olarak belirlemelidir.
• Hakemlerin değerlendirme aşamasında ihtiyaç duyacakları bilgi ve rehberleri sağlamakla yükümlüdür.
• Yazarlar ve hakemler arasından çıkar çatışması olup olmadığını gözetmek durumundadır.
• Hakemleri tarafsız, bilimsel ve nesnel bir dille çalışmayı değerlendirmeleri için teşvik etmelidir.
• Hakemleri zamanında dönüş ve performans gibi ölçütlerle değerlendirmelidir.
• Hakemlerin performansını artırıcı uygulama ve politikalar belirlemelidir.
• Hakem havuzunun sürekli ve dinamik şekilde güncellenmesi konusunda gerekli adımları atmalıdır.
• Nezaketsiz ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellemelidir.
Hakemlerin Etik Sorumlulukları
• Sadece uzmanlık alanı ile ilgili çalışma değerlendirmeyi kabul etmelidir.
• Tarafsızlık ve gizlilik içerisinde değerlendirme yapmalıdır.
• Değerlendirme sürecinde çıkar çatışması ile karşı karşıya olduğunu düşünürse, çalışmayı incelemeyi reddederek, dergi editörünü bilgilendirmelidir.
• Gizlilik ilkesi gereği inceledikleri çalışmaları değerlendirme sürecinden sonra imha etmelidir. İnceledikleri çalışmaların sadece nihai versiyonlarını ancak yayınlandıktan sonra kullanabilir.
• Değerlendirmeyi nesnel bir şekilde sadece çalışmanın içeriği ile ilgili olarak yapmalıdır. Milliyet, cinsiyet, dini inançlar, siyasal inançlar ve ticari kaygıların değerlendirmeye etki etmesine izin vermemelidir.
• Değerlendirmeyi yapıcı ve nazik bir dille yapmalıdır. Düşmanlık, iftira ve hakaret içeren aşağılayıcı kişisel yorumlar yapmamalıdır.
• Değerlendirmeyi kabul ettikleri çalışmayı zamanında ve yukarıdaki etik sorumluluklarda gerçekleştirmelidir.
ETİK KURUL İZNİ
Dergimiz, etik kurul izni gerektiren tüm bilim dallarındaki çalışmalarda, ilgili etik kurul kararı alınmış olmasını şart koşmaktadır. Bu kapsamda, etik kurul izniyle ilgili bilgiler (kurul adı, tarih ve karar numarası) makale metninde açıkça belirtilmelidir.
Ulakbim TR Dizin’in 2020 yılından itibaren uygulamaya koyduğu düzenlemeler doğrultusunda, etik kurul izni bulunmayan çalışmalar dergimizde değerlendirmeye alınmamaktadır.
İntihali Ortaya Çıkarma
Dergimiz gönderilen tüm makaleleri intihali engellemek için taramaktadır. İncelenmeye sunulan çalışmalarda intihal olup olmadığını Turnitin, İthenticate vb. yazılımlar kullanılarak kontrol edilir. Dergimize gönderilen veya yayımlanan bir makalede intihal tespit edilmesi durumunda dergimiz COPE ilkeleri doğrultusunda (Plagiarism in a submitted manuscript - Plagiarism in a published article) hareket eder.
Yapay Zeka Kullanımı
Dergimize gönderilen çalışmalarda, literatür taraması veya dil kontrolü gibi makalenin özgünlüğünü etkilemeyecek süreçlerde yapay zeka kullanımı kabul edilebilir. Ancak, yapay zeka kullanımı etik kurallar çerçevesinde gerçekleştirilmelidir ve uydurma veri, manipülasyon gibi etik dışı amaçlar için kesinlikle kullanılmamalıdır. Yapay zeka kullanımı içeren çalışmalar için, makale gönderim aşamasında dergimize bu durumla ilgili bilgi verilmesi zorunludur. Yapay zeka kullanımına ilişkin tüm sorumluluk, yazarların kendisine aittir.
Gizlilik Beyanı
Dergimize gönderilen tüm kişisel veriler korunmaktadır. Yazar, Hakem ve diğer gerçek kişilere ait veriler üçüncü kişi ve kurumlarla paylaşılmaz.
Dergi Sahibi ve Yayıncı ile İlişkiler
Editör ve yayıncı arasındaki ilişki editöryal bağımsızlık ilkesine dayanmaktadır. Editör ile yayıncı arasında yapılan yazılı sözleşme gereği, editörün alacağı tüm kararlar yayıncı ve dergi sahibinden bağımsızdır.
Düzeltme, Geri Çekme, Endişe İfadesi
Editörler, yayınlanan makalede, bulguları, yorumları ve sonuçları etkilemeyen küçük hatalar tespit edilirse düzeltme yayınlamayı düşünebilirler. Editörler, bulguları ve sonuçları geçersiz kılan büyük hatalar / ihlaller söz konusu olduğunda, makaleyi geri çekmeyi düşünmelidir. Düzeltme, geri çekme veya endişe ifadesi ile ilgili olarak COPE ilkelerini dikkate alınır.
Fikri Mülkiyet Haklarının Korunması
Dergimiz, yayınlanan tüm makalelerin fikri mülkiyet hakkını korumakla, olası ihlallerde derginin ve yazar(lar)ın haklarını savunmakla yükümlüdür.
Dergimize Yapılacak Şikayet ve İtirazlar
Dergimiz veya dergi kurullarımızda yer alan kurul üyelerinin sorumluluğunda olan içerik, prosedürler veya politikalarla ilgili şikayet ve itirazlarınızı editorialoffice@opusjournal.net adresine e-posta ile iletebilirsiniz. Dergimize iletilen şikayetler ve itirazlar dikkatle inceler COPE ilkeleri kapsamında değerlendirilir.
YAYIN POLİTİKALARI
A-Makale Değerlendirme Süreci
Dergimizde makale değerlendirme süreci; ön inceleme, hakem değerlendirmesi, revizyon ve yayın olmak üzere dört temel aşamadan oluşmaktadır.
1. Ön İnceleme
Gönderilen çalışmalar, öncelikle editör tarafından derginin yayın politikalarına, akademik yazım ilkelerine ve APA 7 Atıf Sistemi’ne uygunluk açısından değerlendirilir. Bu aşamada, Turnitin, İthenticate vb. yazılımlar kullanılarak intihal taraması yapılır.
2. Hakem Değerlendirme Süreci
Ön inceleme kriterlerini karşılayan çalışmalar için çift taraflı kör hakemlik süreci başlatılır. Makale, alanında uzman iki bağımsız hakeme gönderilir. Değerlendirme süreci boyunca hem yazar hem de hakem kimlikleri gizli tutulur; süreç, etik ilkelere ve gizlilik esaslarına uygun şekilde yürütülür.
Her iki hakemin olumlu raporu doğrultusunda çalışma yayıma kabul edilir. Hakemlerden birinin olumsuz görüş bildirmesi hâlinde, makale üçüncü bir hakeme yönlendirilerek nihai karar verilir.
3. Revizyon Süreci
Hakemler tarafından revizyon istenmesi durumunda yazarlar, önerilen düzeltmeleri çalışmada farklı renkte (örneğin kırmızı) işaretleyerek sunmalıdır. Yapılan değişiklikler öncelikle editör tarafından, ardından ilgili hakemler tarafından tekrar incelenir.
Hakem süreci tamamlanan çalışmalar, derginin dil editörleri tarafından da gözden geçirilir.
Dil ve yazım açısından gerekli görülen durumlarda yazarlardan ek düzeltme istenir. Yapılan dilsel revizyonlar, tekrar kontrol edilerek onaylanır.
4. Yayın Süreci
Tüm bilimsel, teknik ve dilsel süreçleri tamamlanan makaleler, dizgi ve mizanpaj işlemleri sonrasında yayına hazır hâle getirilir. Onaylanan çalışmalar, takip eden ilk sayıda yayımlanır.
B-Açık Erişim ve Telif Hakkı
Dergide yayımlanan makalelerin telif hakkı yazarlara, ticari kullanım hakkı ise dergimize aittir. Dergimizde yayımlanan tüm makaleler Creative Commons Atıf-GayrıTicari-Türetilemez 4.0 Uluslararası (CC BY-NC-ND 4.0) lisansı altında açık erişim olarak yayımlanmaktadır.
Lisans Kapsamı
Paylaş: eseri her ortam veya formatta kopyalayabilir ve yeniden dağıtabilirsiniz.
Lisans şartlarını yerine getirdiğiniz sürece, lisans sahibi bu özgürlükleri (belirtilen hakları) iptal edemez.
Aşağıdaki şartlar altında:
Atıf: uygun referans vermeli , lisansa bağlantı sağlamalı ve değişiklik yapıldıysa bilgi vermelisiniz. Bunları uygun bir şekilde yerine getirebilirsiniz fakat bu, lisans sahibinin sizi ve kullanım şeklinizi onayladığını göstermez.
GayriTicari: Bu materyali ticari amaçlarla kullanamazsınız.
Türetilemez: Eğer materyali karıştırdınızsa,aktardınızsa, ya da materyalin üzerine çalıştınızsa güncellenmiş materyali dağıtamazsınız.
Ek sınırlamalar yoktur: Lisansın izin verdiği hakları başkaları üzerinde kanunlarla ya da teknolojiyi kullanarak sınırlayamazsınız.
C-Arşiv Politikası
Dergimizde yayınlanan çalışmalar LOCKSS’ta dijital olarak arşivlenir. Dergimiz, ayrıca yazarların çalışmalarının versiyonlarını kendi web sayfalarında, kurumsal web sayfalarında ve diğer depolarda kendi kendilerine arşivlemelerine izin verir. Dergi açık erişimli bir dergi olduğu için herhangi bir ambargo süresi bulunmamaktadır. Dergimizde yayınlanan makalelere Arşiv sayfamızdan ücretsiz bir şekilde ulaşılabilir.
D-Özel Sayı Yayın Politikası
Yayın Kurulu tarafından alınacak karar ile yılda bir kez özel sayı yayınlayabilir. Özel sayıda yayınlanacak makaleler için yayın ve değerlendirme ilkeleri planlı sayılarda uygulandığı şekliyle uygulanır.
Price Policy
MAKALE GÖNDERİM VE DEĞERLENDİRME SÜRECİ
OPUS Toplum Araştırmaları Dergisi’ne gönderilen tüm makaleler öncelikle editoryal bir ön incelemeye tabi tutulur. Amaç, kapsam ve biçim bakımından dergi standartlarına uygun bulunan makaleler, değerlendirilmek üzere en az iki bağımsız hakeme yönlendirilir.
YAYIN ÜCRETLERİ
Ön değerlendirme aşamasını başarıyla geçen ve amaç, kapsam ve biçim bakımından uygun bulunan makalelerin değerlendirme sürecine alınabilmesi için, toplam 10.000 TL tutarında bir ücret ödenmesi gerekmektedir. Bu ücret, herhangi bir kabul veya red şartına bağlı olmaksızın zorunludur.
•Editoryal İşlem Ücreti (5.000 TL): Editör ve hakem ödemelerini kapsamaktadır. Dergimiz, bilimsel yayıncılık etiği gereği hem editörlere hem de hakemlere emeklerinin karşılığı olarak ödeme yapmaktadır.
•Yayın Ücreti (5.000 TL): Dijital baskı, grafik tasarım ve uluslararası indekslerde tanıtım gibi hizmetleri kapsamaktadır.
İADE POLİTİKASI
Editoryal ve hakem değerlendirme süreci tamamlanan ancak yayınlanması uygun bulunmayan makaleler için, Yayın Ücreti (5.000 TL) iade edilir. Ancak, Editoryal İşlem Ücreti (5.000 TL) iade edilmez; çünkü bu tutar değerlendirme sürecinde yapılan çalışmaların karşılığıdır.
ÖDEME TALİMATLARI
•LÜTFEN İLK MAKALE GÖNDERİM AŞAMASINDA HERHANGİ BİR ÖDEME YAPMAYINIZ.
•Ön değerlendirme aşaması tamamlandıktan sonra, ödeme detayları tarafınıza bildirilecektir.
