Tanzimat Donemi sonrası ser‛iyye sicil defterlerinin muhteva ve diplomatik acıdan tahlili

Abstract

Keywords

• -

Tanzimat Dönemi Sonrası Şer‛iyye Sicil Defterlerinin Muhteva ve Diplomatik Açıdan Tahlili

Abstract

Osmanlı adlî teşkilatının temel taşı olan kadılar; bulundukları yerin hâkimi, belediye başkanı, emniyet âmiri, mülkî âmiri ve halkın her konuda müracaat edebileceği sosyal güvenlik makamı idi. Kadıların tutmuş olduğu ve Osmanlı siyasî, iktisadî, askerî, hukukî ve içtimaî hayatının aydınlatılmasında önemli bir kaynak serisi olan şer‛iyye sicil defterleri; Osmanlı Devleti’nin kurumsal bünyesinde zaman içinde meydana gelen değişim ve dönüşüme paralel olarak muhteva ve diplomatik açıdan bazı değişiklikler geçirmiştir. Tanzimat dönemi ile birçok kurum ve müessese ya revizyona uğramış ya da yeni oluşmuştur. Bu sebeple Tanzimat döneminde kadıların birçok yetkisi başka memurlarca ve kurumlarca paylaşılmıştır. Özellikle, Osmanlı hukukunun yanında Batı usulü hukukun benimsenmesi ve Şer‛iyye mahkemelerinin yanı sıra Nizamiyye mahkemelerinin vücut bulması klasik şer‛iyye sicillerinin içeriğinde ve belge türlerinde değişime sebep olmuştur

Keywords

• Şer‛iyye Sicilleri, Tanzimat Dönemi, Diplomatik ve Muhteva, Şer‛iyye Mahkemeleri, Nizamiyye Mahkemeleri