Research Article

Ticari Açıklık ve Doğrudan Yabancı Yatırımların Gelir Eşitsizliğine Etkisi: Türkiye Üzerine İnceleme

Volume: 12 Number: 2 December 31, 2025
EN TR

Ticari Açıklık ve Doğrudan Yabancı Yatırımların Gelir Eşitsizliğine Etkisi: Türkiye Üzerine İnceleme

Abstract

Bu çalışma, ticari açıklık ve doğrudan yabancı yatırımların Türkiye’de gelirden en yüksek pay alan %10’luk kesim üzerindeki etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri kapsamında belirlenen 10. hedef doğrultusunda ülkeler arası ve ülke içi eşitsizliklerin azaltılmasına odaklanmaktadır. 2030 yılına kadar gerçekleştirilmesi hedeflenen bu çabalar, eşitsizliğin azaltılması konusunu kritik hale getirmiştir. Bu amaçla literatürde yer alan ve gelir eşitsizliği üzerinde etkili olduğuna dair kanıtlar bulunan ticari açıklık ve doğrudan yabancı yatırımların etkileri bu çalışma kapsamında incelenmektedir. Çalışmada 1990-2024 döneminde Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Model (ARDL) sınır testi kullanılarak Türkiye’de ticari açıklık ve doğrudan yabancı yatırımların gelir eşitsizliği üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Elde edilen bulgularda uzun dönemde ekonomik büyüme ve doğrudan yabancı yatırımların gelir eşitsizliğini azalttığı, buna karşın ticari açıklığın eşitsizliği artırdığı sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

Supporting Institution

Bu çalışma herhangi bir kurum veya kuruluş tarafından fonlanmamıştır.

Ethical Statement

Bu çalışma herhangi bir insan veya hayvan deneyi içermemektedir. Bu nedenle etik kurul izni gerektirmemektedir. Çalışmada bilimsel ve akademik etik kurallara uyulmuştur.

Thanks

Çalışmanın değerlendirilmesinde editör ve hakemlere teşekkür ederiz.

References

  1. Aghion, P. & Howitt, P. (2009). The economics of growth. Cambridge: MIT Press.
  2. Akalin, G. (2020). Does foreign direct investment and trade openness reduce income inequality? The case of Turkey. International Conference on Economics September 10-12, 2020; Eskisehir Osmangazi University, Eskişehir, Turkey
  3. Arshad, S. & Islam, A. N. M. (2020). Impact of foreign direct investment inflow on income inequality in South and Southeast Asia. Global Business & Economics Anthology, 1.
  4. Asteriou, D., Dimelis, S. & Moudatsou, A. (2014). Globalization and income inequality: A panel data econometric approach for the EU27 countries. Economic modelling, 36, 592-599. https://doi.org/10.1016/j.econmod.2013.09.051
  5. Babatunde, M. A. (2018). Foreign direct investment and income inequality in Nigeria. International Journal of Economic Development, 11(2), 266-315.
  6. Bayraktar, Y., Özyılmaz, A. & Toprak, M. (2019). Doğrudan yabancı yatırımlar ve gelir eşitsizliği ilişkisi: Türkiye deneyimi, Akademik Hassasiyetler, 6(12): 445-475.
  7. Bhandari, M. P. (2024). What is next for the sustainable development goals, what are the challenges concerning SDG 10—reduced inequalities?. Sustainable Earth Reviews, 7(1), 23.
  8. Borjas, G. J., Freeman, R. B. & Katz, L. F. (1991). On the labor market effects of immigration and trade, NBER Working Papers Series, Working Paper No: 3761, Massachusetts Avenue Cambridge.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Social Policy (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 31, 2025

Submission Date

December 6, 2025

Acceptance Date

December 26, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 12 Number: 2

APA
Soyhan, S., & Mollavelioğlu, M. Ş. (2025). Ticari Açıklık ve Doğrudan Yabancı Yatırımların Gelir Eşitsizliğine Etkisi: Türkiye Üzerine İnceleme. Pamukkale Journal of Eurasian Socioeconomic Studies, 12(2), 100-116. https://doi.org/10.34232/pjess.1836802
AMA
1.Soyhan S, Mollavelioğlu MŞ. Ticari Açıklık ve Doğrudan Yabancı Yatırımların Gelir Eşitsizliğine Etkisi: Türkiye Üzerine İnceleme. Pamukkale Journal of Eurasian Socioeconomic Studies. 2025;12(2):100-116. doi:10.34232/pjess.1836802
Chicago
Soyhan, Sinem, and Muhammed Şükrü Mollavelioğlu. 2025. “Ticari Açıklık Ve Doğrudan Yabancı Yatırımların Gelir Eşitsizliğine Etkisi: Türkiye Üzerine İnceleme”. Pamukkale Journal of Eurasian Socioeconomic Studies 12 (2): 100-116. https://doi.org/10.34232/pjess.1836802.
EndNote
Soyhan S, Mollavelioğlu MŞ (December 1, 2025) Ticari Açıklık ve Doğrudan Yabancı Yatırımların Gelir Eşitsizliğine Etkisi: Türkiye Üzerine İnceleme. Pamukkale Journal of Eurasian Socioeconomic Studies 12 2 100–116.
IEEE
[1]S. Soyhan and M. Ş. Mollavelioğlu, “Ticari Açıklık ve Doğrudan Yabancı Yatırımların Gelir Eşitsizliğine Etkisi: Türkiye Üzerine İnceleme”, Pamukkale Journal of Eurasian Socioeconomic Studies, vol. 12, no. 2, pp. 100–116, Dec. 2025, doi: 10.34232/pjess.1836802.
ISNAD
Soyhan, Sinem - Mollavelioğlu, Muhammed Şükrü. “Ticari Açıklık Ve Doğrudan Yabancı Yatırımların Gelir Eşitsizliğine Etkisi: Türkiye Üzerine İnceleme”. Pamukkale Journal of Eurasian Socioeconomic Studies 12/2 (December 1, 2025): 100-116. https://doi.org/10.34232/pjess.1836802.
JAMA
1.Soyhan S, Mollavelioğlu MŞ. Ticari Açıklık ve Doğrudan Yabancı Yatırımların Gelir Eşitsizliğine Etkisi: Türkiye Üzerine İnceleme. Pamukkale Journal of Eurasian Socioeconomic Studies. 2025;12:100–116.
MLA
Soyhan, Sinem, and Muhammed Şükrü Mollavelioğlu. “Ticari Açıklık Ve Doğrudan Yabancı Yatırımların Gelir Eşitsizliğine Etkisi: Türkiye Üzerine İnceleme”. Pamukkale Journal of Eurasian Socioeconomic Studies, vol. 12, no. 2, Dec. 2025, pp. 100-16, doi:10.34232/pjess.1836802.
Vancouver
1.Sinem Soyhan, Muhammed Şükrü Mollavelioğlu. Ticari Açıklık ve Doğrudan Yabancı Yatırımların Gelir Eşitsizliğine Etkisi: Türkiye Üzerine İnceleme. Pamukkale Journal of Eurasian Socioeconomic Studies. 2025 Dec. 1;12(2):100-16. doi:10.34232/pjess.1836802