Research Article

İmar Planlarındaki Konut Alanlarına Yönelik Yapılaşma Koşullarının İklim Duyarlılığı Değerlendirmesi: Erzurum Örneği

Volume: 8 Number: 1 March 25, 2024
EN TR

İmar Planlarındaki Konut Alanlarına Yönelik Yapılaşma Koşullarının İklim Duyarlılığı Değerlendirmesi: Erzurum Örneği

Öz

Bu çalışmada karasal iklime sahip Erzurum’da yeni gelişmekte olan alanlar için imar planlarında tanımlanmış olan yapılaşma koşullarının ve kentsel gelişme dinamiklerinin soğuk iklim şartları ile uyumluluğunun belirlenmesi ve iklime uygun kentsel tasarım modelleri uygulanması durumunda ortaya çıkacak mekânsal farklılıklarının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda Erzurumun batı koridorundaki gelişme alanlarından Yıldızkent semtinin yeni gelişecek bir bölgesinde örnek saha çalışması yapılmıştır. Bu alan için imar planındaki yapılaşma kararları ile karasal iklime -yoğun kış koşullarına- uyumlu tasarım parametreleri uygulandığında ortaya çıkabilecek kentsel çevreyi yansıtması açısından iki farklı kentsel tasarım projesi geliştirilmiştir. Her iki tasarım, iklim duyarlı bir kentsel çevre için dikkat edilmesi gereken, kentsel form, yoğunluk ve geometri, geçirimsiz yüzey miktarı, gökyüzü görünürlük oranı, bina yüksekliği cadde genişliği oranı, sokak yönlenmeleri, havalandırma, güneş radyasyonu, su döngüsü, kar yönetimi ve bitki örtüsü başlıklarında analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, çalışma alanının mevcut planlara göre geliştiği durumda karasal iklim koşullarıyla uyumsuz bir kentsel çevre yaratacağını göstermektedir. Bu durum kentsel ısı adası, hava kirliliği ve mikro düzeyde sıcaklık farklılıkları gibi problemlerin alanda gözlenmesini yüksek bir ihtimal haline getirmekte ve ekolojik temelli sürdürülebilir bir kentleşme sürecini tehdit etmektedir. Yapılan çalışma ile karasal iklim koşullarına uygun bir kentsel tasarım ile iklim ve kentsel çevre arasındaki uyumsuzlukların giderilebileceği ve yaşam kalitesinin artırılabileceğine dair bilgiler ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Aksu, A., Yılmaz, S., Ertem Mutlu, B., Yılmaz, H. (2020). Ağaçların bina ile olan mesafesinin dış mekân termal konfor üzerine etkisi: Erzurum kenti örneği. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 10(2), 1298-1307. https://doi.org/10.21597/jist.635503. Erişim Tarihi: 30.07.2023
  2. Çobanyılmaz, P. (2011). Kentlerin iklim değişikliğinden zarar görebilirliğinin belirlenmesi: Ankara örneği (Tez No: 321688) [Yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü]. YÖK Tez veri tabanından erişildi.
  3. Dodman, D. (2009). Blaming cities for climate change? An analysis of urban greenhouse gas emissions inventories, Environment and Urbanization, 21: 185-201. https://doi.org/10.1177/0956247809103016. Erişim Tarihi: 03.08.2023
  4. Dursun, D., Yavaş, M., Güller, C. (2016). The Level of Integration among Climate Issues, Urban Planning and Local Government Policies for the Winter City Erzurum. Planlama 26(2): 147-159
  5. Dursun, D., Yavaş, M. (2016). Urbanization and the use of climate knowledge in Erzurum, Turkey. Procedia Engineering, 169, 2016, Pages 324-331 https://doi.org/10.1016/j.proeng.2016.10.040. Erişim Tarihi: 11.07.2022
  6. Dursun, D., Yavaş, M. (2017). Soğuk iklime duyarlı kentsel tasarım yaklaşımları. Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(2), 269–278. https://doi.org/10.21597/jist.2017.125. Erişim Tarihi: 06.09.2023
  7. Emmanuel, R. (2005). Thermal comfort implications of urbanization in a warm-humid city: the Colombo Metropolitan Region (CMR), Sri Lanka. Building and Environment, 40(12), 1591–1601. https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2004.12.004. Erişim Tarihi: 26.06.2022
  8. Emmanuel, Rohinton, Rosenlund, H., Johansson, E. (2007). Urban shading a design option for the tropics? A study in Colombo, Sri Lanka. International Journal of Climatology, 27(14), 1995–2004. DOI:10.1002/joc.1609. Erişim Tarihi: 01.09.2023

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Urban Design , City and Regional Planning

Journal Section

Research Article

Early Pub Date

March 28, 2024

Publication Date

March 25, 2024

Submission Date

July 27, 2023

Acceptance Date

February 7, 2024

Published in Issue

Year 2024 Volume: 8 Number: 1

APA
Hasanov, D., & Dursun, D. (2024). İmar Planlarındaki Konut Alanlarına Yönelik Yapılaşma Koşullarının İklim Duyarlılığı Değerlendirmesi: Erzurum Örneği. PLANARCH - Design and Planning Research, 8(1), 1-11. https://doi.org/10.54864/planarch.1455477

Cited By

Content of this journal is licensed under a Creative Commons Attribution NonCommercial 4.0 International License

29929