Sanayi Devrimi Döneminde Mekân Malzemesinin Kuramsal İnşası

Abstract

Mekân tasarımında malzeme, tasarımı somut gerçekliğe taşıyan temel bir değerdir. Malzemeye dair kuramsal yaklaşımlar, mekân tasarımında malzemenin ele alınış biçimlerini etkilemiştir. Malzemenin kuramsal tarihine bakıldığında, Sanayi Devrimi dönemi yaklaşımları, belirleyici bir dönüm noktasını işaret etmektedir. Ancak malzemeye dair bu dönemde ortaya koyulan kuramsal yaklaşımların literatürde tanımlanmadığı gözlemlenmektedir. Bu çalışma, Sanayi Devrimi sürecindeki tasarım malzemesi kuramsal yaklaşımlarını inceleyerek, yaklaşımları ortaya koymayı ve tanımlamayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda araştırma, tasarım malzemesine dair kuramsal çerçevenin oluşumunda etkili olan ve sonraki dönemlere etki eden John Ruskin, Eugène Viollet Le Duc ve Gottfried Semper’in malzemeye dair değerlendirmelerini kapsam dahilinde ele alacaktır. Tarihsel araştırma yöntemi çerçevesinde yürütülen analizde, Sanayi Devrimi dönemi öncesi malzemeye dair kuramsal yaklaşımların genel odak noktası ortaya çıkartılacaktır. Sonraki bölümde Sanayi Devrimi dönemi mekân tasarım dinamikleri araştırılacaktır. Ortaya çıkartılan veriler sayesinde, kapsam dahilinde ele alınan kuramcıların malzemeye dair kuramsal yaklaşımlarının düşünsel dinamiklerini ortaya çıkartılacaktır. Bu sayede incelenecek kuramcıların, malzemeye dair yaklaşımları temellendirilecektir. Bu temel üzerinden, belirlenen kuramcıların malzemeye dair yaklaşımları ayrı başlıklarda incelenecektir. Bulgular bölümünde kuramcıların ortak ve özgün yaklaşımları tablolaştırılacaktır ve bu doğrultuda kuramsal çerçeve tanımlanacaktır. Elde edilen veriler genel değerlendirme bölümünde analiz edilecektir. Sonuç bölümünde, kuramsal yaklaşımların Sanayi Devrimi sonrası dönemler üzerindeki etkileri genel bir perspektif içerisinde değerlendirilerek çalışma sonuçlandırılacaktır. Bu sayede Sanayi Devrimi dönemi tasarım malzemesi kuramsal yaklaşımları tanımlanıp, literatüre kazandırılacaktır.

Keywords

• Kuram
• Köken
• Malzeme
• Öz
• Sanayi Devrimi

The Theoretical Construction Of Space Materials During The Industrial Revolution

Abstract

In spatial design, material is a fundamental element that brings the design into tangible reality. Theoretical approaches to materials have influenced how materials are addressed in spatial design. When examining the theoretical history of materials, the approaches of the Industrial Revolution period mark a decisive turning point. However, it is observed that the theoretical approaches to materials put forward during this period have not been defined in the literature. This study aims to examine the theoretical approaches to design materials during the Industrial Revolution, with the goal of identifying and defining these approaches. To this end, the research will include an analysis of the evaluations of materials by John Ruskin, Eugène Viollet-le-Duc, and Gottfried Semper, whose perspectives were influential in shaping the theoretical framework of design materials and continued to impact subsequent periods. Within the framework of historical research methodology, the analysis will identify the general focal points of theoretical approaches to materials prior to the Industrial Revolution. The subsequent section will investigate the dynamics of spatial design during the Industrial Revolution. Through the data uncovered, the foundational dynamics of the theoretical approaches to materials by the theorists included in the scope will be revealed. This will provide a foundation for the theorists’ approaches to the subject matter. Building on this foundation, the selected theorists’ approaches to the subject matter will be examined under separate headings. In the findings section, the theorists’ common and original approaches will be presented in tabular form, and a theoretical framework will be defined accordingly. The data obtained will be analyzed in the general evaluation section. In the Conclusion section, the effects of these theoretical approaches on the post-Industrial Revolution periods will be evaluated from a general perspective, thereby concluding the study. In this way, the theoretical approaches to design materials during the Industrial Revolution period will be defined and contributed to the literature.

Keywords

• Theory
• Foundation
• Material
• Essence
• Industrial Revolution

References

1. Aillagon, J. J. (1980). Le voyage en Italie d'Eugène Viollet-le-Duc. Archeologia Paris, 141, 17-25.
2. Alberti, L. B., & Leoni, G. (1755). The architecture of Leon Batista Alberti in ten books. E. Owen.
3. Corbusier, L. (2013). Towards a new architecture. Courier Corporation.
4. Curtis, W. J. (1996). Modern Architecture Since 1900. Cliffs.
5. Frampton, K. (2020). Modern Architecture: A Critical History (Fifth) (World of Art). Thames & Hudson.
6. Gideon, S. (1938). Space, Time and Architecture. Harvard University Press.
7. Harvey, D. (1999). Postmodernliğin Durumu, çeviren: Sungur Savran. Metin Yayınları.
8. Laugier, M. A. (1755). An essay on architecture; in which its true principles are explained... Adorned with a frontispiece, designed by Mr. Wale, etc. T. Osborne&Shipton.

9. Loos, A. (2017). Mimarlık Üzerine, çeviren: Alp Tümertekin ve Nihat Ülner. Janus.
10. Pickard, A. J. (2013). Research methods in information. Facet publishing.
11. Placzek, A. (1965). Andrea Palladio The Four Books of Architecture. Dover Edition.
12. Quitzsch, H. (2014). Gottfried Semper-Praktische Ästhetik und politischer Kampf (Vol. 58). Birkhäuser.
13. Rasmussen, S. E. (2009). Yaşanan Mimari, çeviren: Ömer Erduran. Remzi Kitabevi.
14. Rowland, I. D., & Howe, T. N. (2001). Vitruvius: 'Ten books on architecture. Cambridge University Press.
15. Ruskin, J. (1867). The stones of Venice. (Vol. 11). J. Wiley & Son.
16. Ruskin, J. (1892). Seven lamps of architecture. (Vol. 17). Charles E. Merrill.
17. Semper, G. (2004). Style in the technical and tectonic arts, or, Practical aesthetics. Getty Publications.
18. Semper, G. (2021). Mimarlığın Dört Öğesi ve İki Konferans, çeviren: Alp Tümertekin ve Nihat Ülner. Janus.
19. URL-1. Eugene Viollet Le Duc Bugun Tam 200 yaşında. https://www.arkitera.com/haber/eugene-viollet-le-duc-bugun-tam-200-yasinda/ (son erişim: 01.05.2026).
20. Viollet Le Duc, E. E. (2015). 19. Yüzyılda Gotik Üslup Üzerine, çeviren: Alp Tümertekin. Janus.
21. Viollet Le Duc, E. E. (2021). 19. Restorasyon Üzerine, çeviren: Alp Tümertekin ve Kaan Tümertekin. Janus.
22. Wright, F. L. (1901). The art and craft of the machine. Brush and Pencil, 8(2), 77-90.