Research Article

GÖSTERİŞSİZ TÜKETİM MOTİVASONU VE DENEYİMSEL DEĞERİN SATIN ALMA DAVRANIŞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜKETİCİ BİLİNCİNİN ARACI ROLÜ

Volume: 19 Number: 1 January 27, 2026
TR EN

GÖSTERİŞSİZ TÜKETİM MOTİVASONU VE DENEYİMSEL DEĞERİN SATIN ALMA DAVRANIŞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜKETİCİ BİLİNCİNİN ARACI ROLÜ

Abstract

Tüketim toplumunun yaygınlaşan dinamikleri, abartılı ve gösterişe dayalı tüketim eylemlerinin değişmesine yol açmıştır. Günümüzde gösterişli lüks tüketim yerini daha örtük, sade ancak daha erişilemez bir lüks anlayışına bırakmaya başlamıştır. Gittikçe yaygınlaşan bu tüketim biçimi, incelikli sosyal mesajlar içeren mal ve hizmetler aracılığıyla kendini göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, tüketicilerin gösterişsiz tüketim motivasyonlarının ve deneyimsel değer algılarının satın alma niyeti üzerindeki etkisinin belirlenmesi ve bu ilişkilerde tüketici bilincinin rolünün araştırılmasıdır. Bu doğrultuda, Türkiye’de yaşayan ve lüks giyim ürünlerine ilgi duyan 18 yaş ve üzeri 488 tüketiciyle anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında katılımcılara çevrimiçi anket metodu uygulanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 26 ve AMOS 24 programıyla test edilmiştir. Gösterişsiz tüketim motivasyonunun ve deneyimsel değerin satın alma niyetini üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca tüketicilerin satın alma niyetlerini şekillendiren gösterişsiz tüketim motivasyonu ve deneyimsel değer algıları arasındaki ilişkide, tüketici bilincinin kısmi aracılık etkisi gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Gösterişsiz tüketimin bir lüks tüketim biçimi olarak nitelendirilmesine karşın, özünde bilinçli tüketici davranışına dönüştüğü araştırmanın özgün bulgusunu ortaya koymaktadır. Çalışma sonuçları, tüketicilerin gösterişsiz tüketim eğilimlerinin anlaşılması noktasında akademik literatüre katkı sağlamasının yanı sıra gizli lüks pazarına girmek isteyen moda, üretim ve reklam sektörlerine yönelik değerli çıkarımlar sunmaktadır.

Keywords

References

  1. Aagerup, U., & Nilsson, J. (2016). Green consumer behavior: being good or seeming good?. Journal of Product & Brand Management, 25(3), 274-284.
  2. Arsel, Z., & Bean, J. (2013). Taste regimes and market-mediated practice. Journal of Consumer Research, 39(5), 899-917.
  3. Atli, A., & Kaya, A. (2016). Lise öğrencilerinin mesleki değerleri. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1).
  4. Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173.
  5. Bellezza, S. (2023). Distance and alternative signals of status: A unifying framework. Journal of Consumer Research, 50(2), 322-342.
  6. Berger, J., & Ward, M. (2010). Subtle signals of inconspicuous consumption. Journal of Consumer Research, 37(4), 555-569.
  7. Bian, Q., & Forsythe, S. (2012). Purchase intention for luxury brands: A cross cultural comparison. Journal of Business Research, 65(10), 1443-1451.
  8. Bourdieu, P. (2014). The Habitus and the space of life-styles:(1984). In The people, place, and space reader (pp. 139-144). Routledge.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Consumer Behaviour

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 27, 2026

Submission Date

September 22, 2025

Acceptance Date

December 16, 2025

Published in Issue

Year 2026 Volume: 19 Number: 1

APA
Muti Tabanlı, S. (2026). GÖSTERİŞSİZ TÜKETİM MOTİVASONU VE DENEYİMSEL DEĞERİN SATIN ALMA DAVRANIŞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜKETİCİ BİLİNCİNİN ARACI ROLÜ. Pazarlama Ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 19(1), 118-143. https://izlik.org/JA84YN97SR
AMA
1.Muti Tabanlı S. GÖSTERİŞSİZ TÜKETİM MOTİVASONU VE DENEYİMSEL DEĞERİN SATIN ALMA DAVRANIŞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜKETİCİ BİLİNCİNİN ARACI ROLÜ. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi. 2026;19(1):118-143. https://izlik.org/JA84YN97SR
Chicago
Muti Tabanlı, Seda. 2026. “GÖSTERİŞSİZ TÜKETİM MOTİVASONU VE DENEYİMSEL DEĞERİN SATIN ALMA DAVRANIŞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜKETİCİ BİLİNCİNİN ARACI ROLÜ”. Pazarlama Ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi 19 (1): 118-43. https://izlik.org/JA84YN97SR.
EndNote
Muti Tabanlı S (January 1, 2026) GÖSTERİŞSİZ TÜKETİM MOTİVASONU VE DENEYİMSEL DEĞERİN SATIN ALMA DAVRANIŞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜKETİCİ BİLİNCİNİN ARACI ROLÜ. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi 19 1 118–143.
IEEE
[1]S. Muti Tabanlı, “GÖSTERİŞSİZ TÜKETİM MOTİVASONU VE DENEYİMSEL DEĞERİN SATIN ALMA DAVRANIŞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜKETİCİ BİLİNCİNİN ARACI ROLÜ”, Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, vol. 19, no. 1, pp. 118–143, Jan. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA84YN97SR
ISNAD
Muti Tabanlı, Seda. “GÖSTERİŞSİZ TÜKETİM MOTİVASONU VE DENEYİMSEL DEĞERİN SATIN ALMA DAVRANIŞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜKETİCİ BİLİNCİNİN ARACI ROLÜ”. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi 19/1 (January 1, 2026): 118-143. https://izlik.org/JA84YN97SR.
JAMA
1.Muti Tabanlı S. GÖSTERİŞSİZ TÜKETİM MOTİVASONU VE DENEYİMSEL DEĞERİN SATIN ALMA DAVRANIŞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜKETİCİ BİLİNCİNİN ARACI ROLÜ. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi. 2026;19:118–143.
MLA
Muti Tabanlı, Seda. “GÖSTERİŞSİZ TÜKETİM MOTİVASONU VE DENEYİMSEL DEĞERİN SATIN ALMA DAVRANIŞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜKETİCİ BİLİNCİNİN ARACI ROLÜ”. Pazarlama Ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, vol. 19, no. 1, Jan. 2026, pp. 118-43, https://izlik.org/JA84YN97SR.
Vancouver
1.Seda Muti Tabanlı. GÖSTERİŞSİZ TÜKETİM MOTİVASONU VE DENEYİMSEL DEĞERİN SATIN ALMA DAVRANIŞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜKETİCİ BİLİNCİNİN ARACI ROLÜ. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi [Internet]. 2026 Jan. 1;19(1):118-43. Available from: https://izlik.org/JA84YN97SR