-

Abstract

Bu araştırmada 2006 yılında yenilenen ilköğretim (ilkokul-ortaokul) beden eğitimi (BE) dersi programları çerçevesinde gerçekleştirilen derslerin oluşturacağı motivasyonel iklim çevresi ile algılanan bu çevre içerisinde çocukların hedef yönelimleri ve derse ilişkin tutumları arasındaki ilişkiler incelendi. Araştırma ortaokul beşinci, altıncı ve yedinci sınıf öğrencileri (N=695) üzerinde yapıldı. Veriler, ülkemizde BE alanında geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan üç adet ölçek kullanılarak elde edildi. İstatistiksel analizde veriler arasındaki ilişkiye bakıldı. Derslerin çocuklarda; orta düzeyde “performans eğilimli iklim” çevresi oluşturduğu, orta düzeyin üzerinde “öğrenme eğilimli iklim” çevresi oluşturduğu belirlendi. Bu iklim çevresinin orta düzeyde “ego yönelimi”ne, orta düzeyin üzerinde “görev yönelimi”ne neden olduğu saptandı. “performans eğilimli iklim” ile “görev yönelimi” arasındaki negatif ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Öğrencilerin derse karşı tutumlarının orta düzeyin üzerinde olumlu olduğu görüldü. Bu sonuçlara göre, öğrencilerin BE dersine karşı her şartta olumlu tutum göstermeleri ve performans eğilimi azaldıkça görev yöneliminin anlamlı biçimde artması beden eğitiminin genel hedefleri açısından önemlidir

Keywords

• Beden eğitimi programları, motivasyonel iklim, hedef yönelimler, tutum

BEDEN EĞİTİMİ PROGRAMLARININ OLUŞTURDUĞU MOTİVASYONEL İKLİMİN HEDEF YÖNELİMLERE VE DERSE İLİŞKİN TUTUMA ETKİSİ

Abstract

Bu araştırmada 2006 yılında yenilenen ilköğretim (ilkokul-ortaokul) beden eğitimi (BE) dersi programları çerçevesinde gerçekleştirilen derslerin oluşturacağı motivasyonel iklim çevresi ile algılanan bu çevre içerisinde çocukların hedef yönelimleri ve derse ilişkin tutumları arasındaki ilişkiler incelendi. Araştırma ortaokul beşinci, altıncı ve yedinci sınıf öğrencileri (N=695) üzerinde yapıldı. Veriler, ülkemizde BE alanında geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan üç adet ölçek kullanılarak elde edildi. İstatistiksel analizde veriler arasındaki ilişkiye bakıldı. Derslerin çocuklarda; orta düzeyde “performans eğilimli iklim” çevresi oluşturduğu, orta düzeyin üzerinde “öğrenme eğilimli iklim” çevresi oluşturduğu belirlendi. Bu iklim çevresinin orta düzeyde

“ego yönelimi”ne, orta düzeyin üzerinde “görev yönelimi”ne neden olduğu saptandı. “performans eğilimli iklim” ile “görev yönelimi” arasındaki negatif ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Öğrencilerin derse karşı tutumlarının orta düzeyin üzerinde olumlu olduğu görüldü. Bu sonuçlara göre, öğrencilerin BE dersine karşı her şartta olumlu tutum göstermeleri ve performans eğilimi azaldıkça görev yöneliminin anlamlı biçimde artması beden eğitiminin genel hedefleri açısından önemlidir.

Keywords

• Beden eğitimi programları, Motivasyonel İklim, Hedef Yönelimler, Tutum

References

1. Barić, R. and Horga, S. (2006). Psychometric Properties of The Croatian Version of Task and Ego Orientation in Sport Questionnaire (CTEOSQ). Kinesiology, 38 (2006) 2:135–142.
2. Bryan, C.L., (2006). Self-Determination in Physical Education: Designing Class Environments to Promote Active Lifestyles, p. 17-21, 30-32, 128,129
3. “Commission of the European Communities (presented by the commission)”, Brussels, 11.07.2007, com (2007) 391 final, s. 2–11, [Available online at:http://ec.europa.eu/sport/white- paper/index_en.htm], Retrieved on February 15, 2009.
4. Digelidis, N., A. Papaioannou (1999). Age-Group Differences in Intrinsic Motivation, Goal Orientations and Perceptions of Athletic Competence, Physical Appearance and Motivational Climate in Greek Physical Education, Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, ISSN 0905-7188, p. 375-380
5. Digelidis, N., A. Papaioannou, K. Laparidis, T. Christodoulidis (2003). A One-Year Intervention in 7th Grade Physical Education Classes Aiming To Change Motivational Climate and Attitudes Towards Exercise, Psychology of Sport and Exercise 4 (2003) 195–210
6. Duda, J.L., & Whitehead, J. (1998). Measurement of Goal Perspectives in The Physical Domain, In J.L. Duda (Ed.), Advances in sport and exercise psychology measurement (pp. 21–48).
7. Ferrer-Caja, E. & Weiss, M. R. (2000). Predictors of Intrinsic Motivation Among Adolescent Students in Physical Education, Research Quarterly for Exercise and Sport, 71, 267–279.
8. Haslofça, F. (2009). İlköğretim Okullarında Ders İçi Ve Ders Dışı “Çocuk Atletizmi” Uygulamalarının Oluşturacağı Motivasyonel İklimin Hedef Yönelimler Üzerine Etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü – Beden Eğitimi ve Spor - Sporda Psikososyal Alanlar Anabilim Dalı, İzmir 2009, s. 38-42

9. Jagacinski C. M., J. L. Duda (2001). A Comparative Analysis of Contemporary Achievement Goal Orientation Measures, Educational and Psychological Measurement, 61; 1013.
10. Kelloway, E.K. (1998), Using Lisrel for Structural Equation Modeling, United States of America, Sage Publications.
11. Koka, A., V. Hein, (2003). Perceptions of Teacher’s Feedback and Learning Environment as Predictors of Intrinsic Motivation in Physical Education. Psychology of Sport and Exercise, 4 (2003) 333–346.
12. Morgan, K., Carpenter, P., (2002). Effects Of Manipulating The Motivational Climate in Physical Education Lessons, European Physical Education Review, Volume 8 (3): 207–229.
13. Morgan, K. (2005). Promoting a Mastery Motivational Climate in PE. Pedagogic Research and Development Fund, 2005/06.
14. Morgan, K., Kingston, K. (2005). Development of a Self-Observation Mastery Intervention Programme For Teacher Education, Paper presented at the British Educational Research Association Annual Conference, University of Glamorgan, 14-17 September 2005, s. 2
15. Morgan, K., Sproule, J., Weigand D., Carpenter P., (2005). A Computer-Based Observational Assessment of The Teaching Behaviours That Influence Motivational Climate in Physical Education, Physical Education and Sport Pedagogy Vol. 10, No. 1, February 2005, pp. 113– 135.
16. Mouratidou, K., G. Stavroula, D. Chatzopoulos (2007). Physical Education And Moral Development: An Intervention Programme to Promote Moral Reasoning Through Physical Education in High School Students. European Physical Education Review, 2007; 13; 41-44.
17. Nunnally, J. C. (1978). Psychometric Theory, New York, McGraw-Hill. Papaioannou, A. (1994). Development of A Questionnaire to Measure Achievement Orientations in Physical Education, Research Quarterly for Exercise and Sport, 65 (1), 11–20.
18. Parish, L.E., & Treasure, D.C. (2003). Physical Activity and Situational Motivation in Physical Education: Influence of The Motivational Climate and Perceived Ability, Research Quarterly for Exercise and Sport, 74, 173–182.
19. Reinbotha, M., J. L. Duda (2006). Perceived Motivational Climate, Need Satisfaction and Indices af Well-Being in Team Sports: A Longitudinal Perspective. Psychology of Sport and Exercise, 7 (2006) 269–286.
20. Sally A. White, Maria Kavussanu and Shannon M. (1998). Goal Orientations and Perceptions of the Motivational Climate Created by Significant Others, Guest European Journal of Physical Education, 1998, 3, 212–228
21. Savlara, M. I., M. J. A. Abbott, J. Bognár (2006). A Preliminary Study to Investigate The Influence of Different Teaching Styles on Pupils’ Goal Orientations in Physical Education. European Physical Education Review 2006; 12; 51.
22. Spray, C. (2002). Motivational Climate and Perceived Strategies to Sustain Pupils’ Discipline in Physical Education, European Physical Education Review, Volume 8 (1) p. 5–20.
23. Subramaniam, P. R., & Silverman, S. (2000). Validation of Scores From an Instrument Assessing Student Attitude Toward Physical Education, Measurement in Physical Education and Exercise Science, 4, 29–43.
24. Subramaniam, P. R., S. Silverman (2007). Middle School Students’ Attitudes Toward Physical Education, Teaching and Teacher Education, 23 (2007) 602–611.
25. T.C. Milli Eğitim Bakanlığı (2007). Beden Eğitimi Dersi (1.-8. Sınıflar) Öğretim Programı ve Kılavuzu. Ankara: İlköğretim Genel Müdürlüğü Devlet Kitapları Müdürlüğü, s. 11.
26. T.C. Milli Eğitim Bakanlığı (2012). Oyun ve Fiziki Etkinlikler Dersi Öğretim Programı (1.-4. Sınıflar). Ankara:Temel Eğitim Genel Müdürlüğü, s. 4-7.
27. Theodosiou, A., A., Papaioannou, (2005). Motivational Climate, Achievement Goals and Metacognitive Activity in Physical Education and Exercise Involvement in Out-Of-School Settings. Psychology of Sport and Exercise, 2005, Shylaja, Xml Model 2 – pp. 1–19.
28. Theodosiou, A., K. Mantis and A. Papaioannou (2008). Student Self-Reports of Metacognitive Activity in Physical Education Classes. Age-Group Differences And The Effect Of Goal Orientations And Perceived Motivational Climate. Educational Research and Review, December 2008, Vol. 3 (12), pp. 353–364.
29. Wanga, C.K. J., S. J.H. Biddle, A. J. Eliot (2007). The 2x2 Achievement Goal Framework in A Physical Education Context. Psychology of Sport and Exercise, 8 (2007), 147–168.