How Does Etchmiadzin Govern Its Distant Ecclesiastical Jurisdictions Abroad?

Abstract

The primary aim of this translation is to open a multidimensional discussion on the loss of authority experienced by Etchmiadzin in the nineteenth century, and to analytically demonstrate how this weakening of authority is exemplified at institutional, regional, social, and individual levels through a critical article published in 1879 in the newspaper Mshak by the Armenian writer Hakob Melik-Hakobyan (1835–1888), known by the penname Raffi, who is widely acknowledged as having played a significant role in the formation and shaping of the political ideologies of the period. Raffi’s critique of Etchmiadzin is not confined merely to a debate over institutional competence; rather, it evolves into a multilayered discussion that interrogates the limits of the spiritual center’s capacity to govern, the social consequences that emerge when this capacity is weakened or entirely eroded, and the destructive effects of corrupted representation on national consciousness. The neglect or misgovernance of Etchmiadzin not only creates a religious vacuum among Armenians but also, indirectly, constitutes a structural obstacle to national unity and awakening. Within the framework of the historical development and institutional organization of the Armenian Church, Etchmiadzin has been the subject of numerous studies. However, by addressing the relationship between religious corruption and national disintegration through concrete examples along the religion–nationalism axis, this article offers an original contribution to the existing literature from a critical perspective. Raffi is regarded as one of the most prominent figures of modern Armenian literature and as a writer with a broad readership. His historical novels, in particular, are considered to have served as a significant source of ideas that nourished the formation and development of Armenian nationalism. Throughout his life, the author was at times accused of irreligion due to his sharp criticisms directed at the Church and the clergy, and he was even targeted in an assassination attempt as a result of certain critiques articulated in his novels. Mshak, the periodical in which the article was published, began publication in Tiflis in 1871 and is recognized as the liberal newspaper of Caucasian Armenians in the final quarter of the nineteenth century. With its emphasis on themes such as social reform, education and cultural modernization, the critique of existing institutions, and Armenian nationalism, it played a central role in disseminating the ideas of contemporary writers to a broad readership.

Keywords

• Catholicos
• Etchmiadzin
• Raffi
• Isfahan
• Calcutta

EÇMİADZİN DİĞER ÜLKELERDEKİ UZAK RUHANİ BÖLGELERİNİ NASIL YÖNETİYOR?

Abstract

Bu çevirinin temel amacı, Eçmiadzin’in 19. yüzyılda yaşadığı otorite kaybını çok yönlü biçimde tartışmaya açmak ve söz konusu otorite zayıflamasının kurumsal, bölgesel, toplumsal ve bireysel düzeylerde nasıl örneklendirildiğini, dönemin siyasal ideolojilerinin oluşumu ve şekillenmesinde önemli bir etkiye sahip olduğu kabul edilen Ermeni yazar Hakob Melik-Hakobyan (1835–1888) müstear adıyla Raffi’nin Mşak gazetesinde 1879 yılında yayımladığı eleştirel makale üzerinden analitik bir çerçeve içinde ortaya koymaktır. Raffi’nin Eçmiadzin’e yönelik eleştirisi, yalnızca kurumsal bir yeterlilik tartışmasıyla sınırlı kalmayıp, ruhani merkezin yönetme kapasitesinin sınırlarını, bu kapasitenin zayıfladığı veya tamamen ortadan kalktığı durumlarda ortaya çıkan toplumsal sonuçları ve yozlaşmış temsilin millî bilinç üzerindeki yıkıcı etkilerini sorgulayan çok katmanlı bir tartışmaya dönüşmektedir. Eçmiadzin’in ihmali ya da hatalı yönetimi Ermeniler arasında dinî bir boşluk yaratmakla birlikte, dolaylı olarak millî birlik ve uyanışın önünde yapısal bir engel niteliği taşımaktadır. Ermeni Kilisesi’nin tarihsel gelişimi ve kurumsal yapılanması kapsamında Eçmiadzin çok sayıda çalışmaya konu edilmiştir. Ancak din–milliyetçilik ekseninde somut örnekler üzerinden yazılmış olan bu makale, dinî yozlaşma ile millî çözülme arasındaki ilişkinin eleştirel bir çerçevede ele alması bakımından literatüre özgün bir katkı sunmaktadır. Raffi, modern Ermeni edebiyatının önemli ve geniş okur kitlesine sahip yazarlarından biri olarak kabul edilmektedir. Özellikle tarih konulu romanlarının Ermeni milliyetçiliğinin oluşumu ve gelişimini besleyen fikirlere kaynaklık ettiği değerlendirilmektedir. Yazar yaşamı boyunca kilise ve din adamlarına yönelttiği sert eleştiriler nedeniyle zaman zaman dinsizlikle suçlanmış, hatta romanlarındaki bazı eleştirileri sebebiyle bir suikast girişiminin hedefi de olmuştur. Makalenin yayınladığı Mşak, 1871’de Tiflis’te yayımlanmaya başlayan, 19. yüzyılın son çeyreğinde Kafkasya Ermenilerinin liberal gazetesi olarak kabul edilen bir süreli yayındır. Özellikle toplumsal reform, eğitim ve kültürel modernleşme, mevcut kurumlarının eleştirisi, Ermeni milliyetçiliği gibi temalarıyla dönem yazarlarının fikirlerinin geniş kitlelere yayımlanmasında merkezi bir rol oynamıştır.

Keywords

• Katolikos
• Eçmiadzin
• Raffi
• İsfahan

References

1. Raffi, Collected Works, Volume 11, “Public and Literary-Critical Essays,” Yerevan, Nayiri, 1991, pp. 193–199.
2. Dolukhanyan Aelita. Sergey Sarinyan. Two Centuries of Armenian Literature [V. 1, 1988; V. II, 1989; V. Ill, 2003; V. IV, 2004|. Book Rev., 2005, 3, 258-264
3. Topchyan Aram. Michael E. Stone. Apocrypha, Pseudepigrapha and Armenian Studies ( collectcd papers) [Eng.], Vols. 1, 2. Book Rev., 2007, 2, 297-299