Çalgılarda Kültürel Temsil

Çalgılar, yapıldıkları ilk halleri itibariyle, doğada bulunan malzemelerden çeşitli

gereksinimlerle meydana getirilen birer araçtır. Bu özellikleri itibariyle, öncelikle beslenme,

avlanma ve hayvanlardan korunma, sıvıları muhafaza etme gibi insanların temel

gereksinimlerine işaret ederler. Zamanla insanların kendi seslerine eşlik etmek amacıyla

kullandıkları çeşitli aletleri müzik yapmak amacıyla üretmeye başlamaları, bu aletlerin kullanım

amacının yanı sıra temsil ettiği kavramların da değişimine neden olmuştur. Tını, perde ve gürlük

gibi müziğin maddi ontolojisini oluşturan fizikî özelliklerinin yanı sıra morfolojik yapıları

itibariyle çalgılar, yapıldıkları malzeme, bu malzemelerin yetiştiği coğrafya ve iklimi

çağrıştırırlar. Bulundukları toplumun yaşayış ve inanışlarına göre yeni anlamlar kazanan

çalgılar, zamanla ait oldukları toplumun kültürel değerlerini temsil edebilecek nosyonlar

kazanmışlardır. Nitekim çalgıları dinlediğimizde işittiğimiz ses rengi, çalgının yapıldığı

malzemeden, o çalgıyı dinlediğimizde zihnimizde uyanan kavramlar ise çalgının zaman

içerisinde özdeşleştiği kültürel unsurlardan ileri gelmektedir. Dolayısıyla çalgılar sadece dış

görüntüleri ve tınıları itibariyle değil aynı zamanda bizde çağrıştırdıkları imgelerle de

zihinlerimizde var olurlar. Böylelikle kültürün bir parçası olan, insanların zamanla

oluşturdukları yetenek ve âdetler çalgılara ayırt edici özellikler sağlarken, ahlak, bilgi, hukuk,

inanç, örf ve sanat gibi kültürle ilişkili söylem, sembol ve motifler de bu aidiyeti

pekiştirebilmektedir. Bu nedenle bu makalede ait oldukları toplumların kültürünü temsil etmesi

bakımından çalgılarda sözlü ve görsel olmak üzere iki yolla gerçekleştirilen kültürel temsil konu

edilecektir.