Research Article

Açık Deniz Rüzgâr Enerjisi İçin Rize Kıta Sahanlığında CBS Destekli Hibrit Çok Kriterli Saha Seçimi

Volume: 6 Number: 2 September 27, 2025
EN TR

Açık Deniz Rüzgâr Enerjisi İçin Rize Kıta Sahanlığında CBS Destekli Hibrit Çok Kriterli Saha Seçimi

Öz

Bu çalışma, Rize ili kıta sahanlığı için açık deniz rüzgâr santrali saha seçimine yönelik coğrafi bilgi sistemleri (CBS) destekli, çok kriterli ve entegre bir karar destek çerçevesi geliştirmiştir. Bulanık analitik hiyerarşi süreci (FAHP), analitik hiyerarşi süreci (AHP), entropi ağırlıklandırma yöntemi (EWM) ve yarı-karesel programlama (HQP) yöntemlerinin birlikte kullanılmasıyla hem öznel uzman görüşleri hem de nesnel veriler dengeli şekilde değerlendirilmiş, karar sürecine güvenilirlik ve tutarlılık kazandırılmıştır. CBS’nin mekânsal analiz kapasitesi sayesinde, uygunluk kriterlerinin coğrafi dağılımı yüksek doğrulukla görselleştirilmiş ve uygulanabilir, şeffaf sonuçlar elde edilmiştir. Çalışma alanının %13,5’i yüksek ve çok yüksek uygunluk düzeyinde bulunurken, özellikle Rize Merkez, Pazar ve Çayeli açıklarında yoğunlaşan bölgeler stratejik avantajlar taşımaktadır. Ancak bölgenin genel rüzgâr rejiminin zayıf olması, türbin seçiminin ve enerji üretim modellerinin dikkatli planlanmasını zorunlu kılmaktadır. Çalışmanın literatüre katkısı, teknik uygunluğun ötesinde çevresel, jeolojik ve lojistik faktörleri çok katmanlı biçimde ele alması ve hibrit ağırlıklandırma yaklaşımıyla saha seçim sürecini yenilikçi biçimde modellemesidir. Geliştirilen yöntem, farklı bölgesel ve iklimsel koşullarda da tekrarlanabilir bir referans çerçevesi sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Açık deniz rüzgâr enerjisi , CBS , ÇKKV , FAHP , Yarı-karesel programlama (HQP)

References

  1. Aldersey-Williams, J., Broadbent, I. D., & Strachan, P. A. (2019). Better estimates of LCOE from audited accounts – A new methodology with examples from United Kingdom offshore wind and CCGT. Energy Policy, 128, 25–35. https://doi.org/10.1016/j.enpol.2018.12.044
  2. Ali, S., Lee, S. M., & Jang, C. M. (2017). Determination of the most optimal on-shore wind farm site location using a GIS–MCDM methodology: Evaluating the case of South Korea. Energies, 10(12), Article 2072. https://doi.org/10.3390/en10122072
  3. Ali, F., Etemad-Shahidi, A., Stewart, R. A., Sanjari, M. J., Hayward, J. A., & Nicholson, R. C. (2024). Co-located offshore wind and floating solar farms: A systematic quantitative literature review of site selection criteria. Renewable Energy Focus, 50, Article 100611. https://doi.org/10.1016/j.ref.2024.100611
  4. Argin, M., Yerci, V., Erdogan, N., Kucuksari, S., & Cali, U. (2019). Exploring the offshore wind energy potential of Turkey based on multi-criteria site selection. Energy Strategy Reviews, 23, 33–46. https://doi.org/10.1016/j.esr.2018.12.005
  5. Başeğmez, M. (2025a). Strategic multi-criteria framework for nuclear plant siting: Integrating AHP, EWM, and game theory with GIS. Progress in Nuclear Energy, 188, Article 105897. https://doi.org/10.1016/j.pnucene.2025.105897
  6. Başeğmez, M. (2025b). A comprehensive GIS-driven hybrid approach for safe and sustainable radioactive waste disposal facility planning. Annals of Nuclear Energy, 223, Article 111629. https://doi.org/10.1016/j.anucene.2025.111629
  7. Basegmez, M., & Aydin, C. C. (2025). Climate change impact on green spaces planning in an urban area using a hybrid approach. Environmental Science and Pollution Research, 32(7), 4288–4312. https://doi.org/10.1007/s11356-025-35927-1
  8. Bayram, P., Celep, E., Kostak, S., & Öztürk, Z. K. (2021). Heterojen rüzgâr çiftliği saha seçimi. Sürdürülebilir Mühendislik Uygulamaları ve Teknolojik Gelişmeler Dergisi, 4(2), 64–78. https://doi.org/10.51764/SMUTGD.962923
  9. Bidwell, D. (2017). Ocean beliefs and support for an offshore wind energy project. Ocean & Coastal Management, 146, 99–108. https://doi.org/10.1016/j.ocecoaman.2017.06.012
  10. Buckley, J. J. (1985). Fuzzy hierarchical analysis. Fuzzy Sets and Systems, 17(3), 233–247. https://doi.org/10.1016/0165-0114(85)90090-9
APA
Başeğmez, M. (2025). Açık Deniz Rüzgâr Enerjisi İçin Rize Kıta Sahanlığında CBS Destekli Hibrit Çok Kriterli Saha Seçimi. Türk Uzaktan Algılama Ve CBS Dergisi, 6(2), 315-342. https://doi.org/10.48123/rsgis.1754468