Silifke İlçesinde Taşkın Duyarlılığının Veri Temelli ve Uzman Görüşüne Dayalı Yöntemlerle Mekansal Analizi
Abstract
Silifke, sahip olduğu delta alanı ve Toroslara doğru belirginleşen engebeli topografyasıyla taşkın duyarlılığının yüksek olduğu yerleşimlerdendir. Bu araştırmanın amacı, Silifke ilçesinin taşkın duyarlılığını farklı metodolojik yaklaşımlarla ortaya koymaktır. Çalışmada veri temelli (Yapay Sinir Ağları, Çoklu Doğrusal Regresyon, Lojistik Regresyon) ve uzman görüşüne dayalı (Analitik Hiyerarşi Süreci, Best-Worst, Ağırlıklı Çakıştırma Yöntemi) olmak üzere toplam altı yöntem ile yirmi coğrafi kriter kullanılmıştır. Veri temini, analizler ve haritalamalarda Matlab, Google Earth Engine, Google Colab ve ArcMap programlarından yararlanılmıştır. Veri temelli yaklaşımlarda kullanılan envanter haritası, geçmiş dönemlerde yaşanan taşkın olaylarının mekansal dağılışı dikkate alınarak ArcMap ortamında sayısallaştırma ile oluşturulmuştur. En yüksek doğruluk oranı %92.7 ile Yapay Sinir Ağları yönteminde elde edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre kıyıya yakın delta toprakları, ilçe merkezindeki eğimi az sahalar, başta Göksu vadisi olmak üzere akarsu yataklarına yakın yerleşmeler en yüksek duyarlılığa sahip alanlardır. Ayrıca sahil kuşağında batıya doğru Akdere, Yeşilovacık, Işıklı, Hırmanlı; doğuda Atayurt, Atakent; kuzeyde Kıcaköy ve Kavakköy mahalleleri de taşkın duyarlılığı yüksek diğer arazilerdir. Çalışmada çoklu metot kullanımı tek yöntemli analizlere kıyasla sonuçların karşılıklı doğrulanmasına, tutarsızlıkların erken tespit edilmesine ve daha güvenilir duyarlılık haritalarının oluşturulmasına imkan tanımıştır.
Keywords
References
- Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. (2025). Türkiye Afet Bilgi Bankası (TABB), taşkın olay kayıtları. https://www.afad.gov.tr/tabb-turkiye-afet-bilgi-bankasi
- Akbar, M., Agustawijaya, D., & Hartana, H. (2025). Analysis of weight of evidence (WOE) and weighted overlay (WO) methods for mapping landslide potential in East Lombok Regency, West Nusa Tenggara Province. Indonesian Journal of Multidisciplinary Science, 4, 775–789. https://doi.org/10.55324/ijoms.v4i10.1156
- Akbaş, A., Gorum, T., & Ozdemir, H. (2025). Türkiye’de taşkınların FlooDOT tabanlı incelenmesi ve farklı veri kaynaklarının mekânsal karşılaştırılması. Turkish Journal of Civil Engineering, 36(6), 75–96. https://doi.org/10.18400/tjce.1618212
- Avcı, V. (2025). Doğu Karadeniz Bölümü’nde meydana gelen sel ve taşkınların analizi (1955–2022). Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub701
- Ayalke, Z., & Sisman, A. (2022). Site selection for wind farms using geographic information system with best-worst method: A case study Amhara Region of Ethiopia. Advanced Land Management, 2(2), 69–78.
- Buldur, A., Başaran, A., & Pınar, A. (2007). 05–07 Mart 2004 tarihli Göksu Nehri taşkını ve Silifke’ye etkisi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17, 139–160.
- Chen, Y., Zhang, X., Yang, K., Zeng, S., & Hong, A. (2023). Modeling rules of regional flash flood susceptibility prediction using different machine learning models. Frontiers in Earth Science, 11, Article 1117004. https://doi.org/10.3389/feart.2023.1117004
- Chowdhury, M. E., Islam, A. K. M. S., Zzaman, R. U., & Khadem, S. (2025). A machine learning-based approach for flash flood susceptibility mapping considering rainfall extremes in the northeast region of Bangladesh. Advances in Space Research, 75(2), 1990–2017. https://doi.org/10.1016/j.asr.2024.10.047
- Chowdhury, S., & Chowdhury, M. S. (2024). Flash flood susceptibility mapping of north-east depression of Bangladesh using different GIS based bivariate statistical models. Watershed Ecology and the Environment, 6, 26–40. https://doi.org/10.1016/j.wsee.2023.12.002
- Coşkun, M., Sohaib, K., Şahiner, H., & Canbulat, O. (2022). Kocaeli ilinde uydu verileri ve yer istasyonu ölçümlerine bağlı olarak hava kalitesinin değerlendirilmesi. Türk Coğrafya Dergisi, 81, 53–68. https://doi.org/10.17211/tcd.1108123
