Huzurevlerinden Ailelerin Sağladığı Sosyal Fayda: Ailelerin Türlerine ve Huzurevlerinin Kamu-Özel Ayrımına Göre Karşılaştırma
Abstract
Binlerce yıl boyunca aileler yaşlı bireylere bakım sağlamıştır. Ancak sanayileşme ve kentleşmeyle ailelerin yaşlılara bakım sağlama fonksiyonunda azalma yaşanmıştır. Özellikle ileri sanayileşmiş batı ülkelerinde yaşlı bakımı sağlayıcısı aile yerine huzurevi olmuştur. Türkiye’ de de 1960’ larda başlayan kentleşmeyle birlikte, yaşlılara bakım sağlamada huzurevlerinin görev üstlenmeye başladığı görülmektedir. Dolayısıyla aile küçüldükçe huzurevleri yaşlı bakımını daha fazla üstlenmeye başlamıştır. Amaç: Bu çalışmada aile büyüklüğüne göre huzurevlerindeki yatak sayısının bölgelerarası dağılımı analiz edilmiştir. Yöntem: Yöntem olarak Atkinson eşitsizlik katsayısı kullanılmıştır. Analizler 2019 yılına ait verilerle ve düzey 2’ ye (İBBS - 2) göre gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Elde edilen bulgular hem özel hem de kamu kesimi huzurevlerinin bölgelerarası dağılımının, aile kalabalıklaştıkça daha dengesiz dağıldığını, aile küçüldükçe daha dengeli dağılım gösterdiğini desteklemiştir. En dengeli dağılım gerçekleşme sonuçları tek kişilik hanelere göreyken, geniş aile ve çekirdek ailelerde dengesiz dağılımın yaşandığı tespit edilmiştir. Sonuç ve Öneriler: Bu sonuçlar huzurevi dağılımının yaşlı bakımını gerçekleştiren geniş aile hacmiyle uyumsuz olduğunu göstermektedir. Yaşlı bakımını üstlenemeyen tek ebeveynli aileler ile tek kişilik ailelerin sayısal hacmiyle ise uyumlu bir dağılım göstermektedir. Dolayısıyla dünya genelinde olduğu gibi Türkiye için de aile ve huzurevlerinin yaşlı bakımında birbirinin alternatifi olduğunu destekleyen kanıtlar elde edilmiştir.
Keywords
Sosyal Planlama, Sosyal Politika, Sosyal Hizmet, Huzurevleri, Aile
References
- Atkinson A. B. (1970). On the measurement of inequality. Journal of Economic Theory, 2(3), 244-263. https://faculty.ucr.edu/~jorgea/econ261/atkinson_inequality.pdf
- Çiftçi, M. (2022). The increase in the social utility of the geriatric population gained from the human health workers during the pandemic, Konuralp Medical Journal, 14(1), 242-250. https://doi.org/10,18521/ktd.1059885
- Ebrahimzadeh, J., Merati, Z., Hedayati Zafarghandi, M., Rajabi, G., Ezati Asar, M., Sahranavard Veshareh, Z. & Delpasand, M. (2019). Assessing equity in the distribution of hospital beds: evidence from northern Iran. Proceedings of Singapore Healthcare, 28(4), 259-265. https://doi.org/10,1177/201010581987789
- Erkal, M. (1995). Sosyoloji (Toplum Bilimi), İstanbul: Der yayınevi.
- Feng, Z., Lepore, M., Clark, M. A., Tyler, D., Smith, D. B., Mor, V., & Fennell, M. L. (2011). Geographic concentration and correlates of nursing home closures: 1999-2008. Archives of Internal Medicine, 171(9), 806-813. https://doi.org/10,1001/archinternmed.2010,492
- Hawsawi, T., & Abouammoh, N. (2022). Distribution of hospital beds across Saudi Arabia from 2015 to 2019: a cross-sectional study. Eastern Mediterranean Health Journal, 28(1), 23-30. https://doi.org/10,26719/emhj.22.003
- Kankaya, H., Yıldırak, B., & Karaman, E. (2025). Loneliness of Elderly and Affecting Factors During the Covid-19 Pandemic: A Cross-Sectional Study. Sağlık Bakım ve Rehabilitasyon Dergisi, 4(2), 1-10. https://izlik.org/JA42KT53KW
- Li, Q., & Tian, Q. (2023). Spatial Distribution of Pension Institutions in Shanghai Based on the Perspective of Wisdom Grade. ISPRS International Journal of Geo-Information, 12(7), 265. https://doi.org/10,3390/ijgi12070265
- Lu, G., Wang, L., Jiao, Y., & Du, P. (2026). Evaluation and optimization of spatial equity in elderly care facilities: A case study of Dalian, China. Humanities and Social Sciences Communications, 13(1), Article 82. https://doi.org/10,1057/s41599-025-06468-2
- Ma, J., Huang, H., & Liu, D. (2023). Influences of Spatial Accessibility and Service Capacity on the Utilization of Elderly-Care Facilities: A Case Study of the Main Urban Area of Chongqing. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(6), 4730. https://doi.org/10,3390/ijerph20064730