Research Article

Radikalleşme İle Mücadelede Dinamik Güvenlik Modeli Ve Cezaevi İstihbaratı: İngiltere Örneği

Volume: 3 Number: 2 September 25, 2026
EN TR

Radikalleşme İle Mücadelede Dinamik Güvenlik Modeli Ve Cezaevi İstihbaratı: İngiltere Örneği

Abstract

Cezaevleri, sadece mahkumların tecrit edildiği kapalı ceza infaz kurumları olmanın ötesinde, radikal ideolojilerin ve güvenlik risklerinin şekillendiği dinamik alanlar haline gelmiştir. Dolayısıyla, bu kurumlardaki radikalleşme süreçlerini besleyen veya engelleyen mekanizmaları anlamak, modern güvenlik politikaları bakımından önem arz etmektedir. Bu çalışma, küresel güvenlik gündeminde kritik bir yer tutan cezaevinde radikalleşme olgusunu, uygulamalarıyla öncü bir model sunan İngiliz cezaevi istihbarat sistemi ve "dinamik güvenlik" yaklaşımı üzerinden analiz etmeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden vaka incelemesinin kullanıldığı araştırmada resmi raporlar, yasal düzenlemeler ve akademik literatür doküman analizi yöntemiyle bütüncül bir biçimde değerlendirilmiştir. Çalışma, literatürde genellikle birbirinden ayrı ele alınan güvenlik ve rehabilitasyon kavramlarını bütünsel bir yaklaşımla ilişkilendirerek, cezaevi istihbaratının operasyonel ve etik sınırlarını bir arada değerlendiren öncü bir çerçeve sunmaktadır. Araştırma bulguları, cezaevinde radikalleşmenin yalnız bir endoktrinasyondan ziyade aşırı kalabalık nüfus, izolasyon, personel yetersizliği ve karizmatik radikal figürlerin yönlendirdiği mahkum alt kültürleri gibi kurumsal ve yapısal faktörlerin bütüncül bir sonucu olduğunu göstermektedir. Dinamik güvenlik modelinin sunduğu güvene dayalı iletişim kanalları, radikalleşmenin erken evrelerinde birer erken uyarı sinyali ve müdahale fırsatı sunmaktadır. Bununla beraber sistemin başarısı teknik altyapıdan ziyade personelin profesyonel becerilerine bağlıdır. Ayrıca, modelin temelini oluşturan "güven" esası ile mahkumların personeli düşman görmesi arasında yapısal bir paradoks bulunmaktadır. Bu durum ise sivil alanın güvenlikleştirilmesi riskini doğurmaktadır. Sonuç olarak, güvenliğin rehabilitasyonla desteklenmediği senaryoların cezaevlerini birer radikalleşme kuluçkasına dönüştürdüğü tespit edilmiştir. Cezaevi yönetimlerinin risklerin tespitine odaklanan istihbarat faaliyetlerinin yanı sıra önleyici sivil politikalara ağırlık vermesi; cezaevinde radikalleşme ile mücadele sürecinin güvenlik, bireysel kırılganlıkların giderilmesi ve rehabilitasyonu bir arada yürüten kapsamlı bir strateji olarak yapılandırması önerilmiştir.

Keywords

Radikalleşme, İstihbarat, İngiltere, Güvenlik, Cezaevi

References

  1. Acheson, I. (2016). Summary of the main findings of the review of Islamist extremism in prisons, probation and youth justice. Ministry of Justice. Erişim Adresi: https://www.gov.uk/government/publications/islamist-extremism-in-prisons-probation-and-youth-justice/summary-of-the-main-findings-of-the-review-of-islamist-extremism-in-prisons-probation-and-youth-justice
  2. Awan, I. (2013). Muslim prisoners, radicalization and rehabilitation in British prisons. Journal of Muslim Minority Affairs, 33(3), 376–380. doi: 10.1080/13602004.2013.853979
  3. Başgelen, M. N. (2025). Cezaevinde radikallikten arınmada istihbaratın kullanımı (Tez No. 993633) [Yüksek Lisans Tezi], Milli Savunma Üniversitesi.
  4. Brandon, J. (2009). The danger of prison radicalization in the West. CTC Sentinel, 2(12), 1–4. Erişim Adresi: https://ctc.westpoint.edu/the-danger-of-prison-radicalization-in-the-west/
  5. Cassam, Q. (2020). Radicalisation, violent extremism and terrorism: An interview with Quassim Cassam (M. Sardoč, Röportajı yapan). Critical Studies on Terrorism, 13(1), 166–174. doi: https://doi.org/10.1080/17539153.2019.1675939
  6. Cilluffo, F., Lane, J., Cardash, S., Saathoff, G. & Raynor, J. (2006). Out of the shadows: Getting ahead of prisoner radicalization. Homeland Security Policy Institute, The George Washington University & Critical Incident Analysis Group, University of Virginia. Erişim Adresi: https://med.virginia.edu/ciag/wp-content/uploads/sites/313/2015/12/out_of_the_shadows.pdf
  7. Clarke, R. V. (1997). Situational crime prevention: Successful case studies (2. bs.). Harrow and Heston. Erişim Adresi: https://popcenter.asu.edu/sites/g/files/litvpz3631/files/scp2_intro_0_0.pdf
  8. Cook, D. (2010). Rehabilitation of radicals?. Cato Institute. Erişim Adresi: https://www.bakerinstitute.org/sites/default/files/2013-08/import/BI-pub-CookRadicalRehab-100710.pdf
  9. Doosje, B., Moghaddam, F. M., Kruglanski, A. W., de Wolf, A., Mann, L., & Feddes, A. R. (2016). Terrorism, radicalization and de-radicalization. Current Opinion in Psychology, 11, 79–84. https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2016.06.008
  10. European Parliament & Council of the European Union. (2016). Regulation (EU) 2016/679 of the European Parliament and of the Council of 27 April 2016 on the protection of natural persons with regard to the processing of personal data and on the free movement of such data, and repealing Directive 95/46/EC (General Data Protection Regulation). Official Journal of the European Union, L119, 1-88. Erişim Adresi: https://eurlex.europa.eu/legalcontent/EN/TXT/?uri=CELEX%3A32016R0679
APA
Başgelen, M. N., Kılıç, K., & Selçuk, Z. (2026). Radikalleşme İle Mücadelede Dinamik Güvenlik Modeli Ve Cezaevi İstihbaratı: İngiltere Örneği. Savunma Ve Güvenlik Araştırmaları Dergisi, 3(2), 155-178. https://izlik.org/JA52DT45WU
AMA
1.Başgelen MN, Kılıç K, Selçuk Z. Radikalleşme İle Mücadelede Dinamik Güvenlik Modeli Ve Cezaevi İstihbaratı: İngiltere Örneği. Savunma ve Güvenlik Araştırmaları Dergisi. 2026;3(2):155-178. https://izlik.org/JA52DT45WU
Chicago
Başgelen, M. Nur, Kaan Kılıç, and Zeynep Selçuk. 2026. “Radikalleşme İle Mücadelede Dinamik Güvenlik Modeli Ve Cezaevi İstihbaratı: İngiltere Örneği”. Savunma Ve Güvenlik Araştırmaları Dergisi 3 (2): 155-78. https://izlik.org/JA52DT45WU.
EndNote
Başgelen MN, Kılıç K, Selçuk Z (September 1, 2026) Radikalleşme İle Mücadelede Dinamik Güvenlik Modeli Ve Cezaevi İstihbaratı: İngiltere Örneği. Savunma ve Güvenlik Araştırmaları Dergisi 3 2 155–178.
IEEE
[1]M. N. Başgelen, K. Kılıç, and Z. Selçuk, “Radikalleşme İle Mücadelede Dinamik Güvenlik Modeli Ve Cezaevi İstihbaratı: İngiltere Örneği”, Savunma ve Güvenlik Araştırmaları Dergisi, vol. 3, no. 2, pp. 155–178, Sept. 2026, [Online]. Available: https://izlik.org/JA52DT45WU
ISNAD
Başgelen, M. Nur - Kılıç, Kaan - Selçuk, Zeynep. “Radikalleşme İle Mücadelede Dinamik Güvenlik Modeli Ve Cezaevi İstihbaratı: İngiltere Örneği”. Savunma ve Güvenlik Araştırmaları Dergisi 3/2 (September 1, 2026): 155-178. https://izlik.org/JA52DT45WU.
JAMA
1.Başgelen MN, Kılıç K, Selçuk Z. Radikalleşme İle Mücadelede Dinamik Güvenlik Modeli Ve Cezaevi İstihbaratı: İngiltere Örneği. Savunma ve Güvenlik Araştırmaları Dergisi. 2026;3:155–178.
MLA
Başgelen, M. Nur, et al. “Radikalleşme İle Mücadelede Dinamik Güvenlik Modeli Ve Cezaevi İstihbaratı: İngiltere Örneği”. Savunma Ve Güvenlik Araştırmaları Dergisi, vol. 3, no. 2, Sept. 2026, pp. 155-78, https://izlik.org/JA52DT45WU.
Vancouver
1.M. Nur Başgelen, Kaan Kılıç, Zeynep Selçuk. Radikalleşme İle Mücadelede Dinamik Güvenlik Modeli Ve Cezaevi İstihbaratı: İngiltere Örneği. Savunma ve Güvenlik Araştırmaları Dergisi [Internet]. 2026 Sep. 1;3(2):155-78. Available from: https://izlik.org/JA52DT45WU