Research Article

Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Kullanılan Çalışma Kitaplarının Etkililiği Üzerine Bir İnceleme

Volume: 4 Number: 1 June 26, 2026
TR EN

Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Kullanılan Çalışma Kitaplarının Etkililiği Üzerine Bir İnceleme

Abstract

Yabancı dil öğretimindeki ders kitaplarının ana amacı, “temel dil becerilerini” geliştirmektir. Çalışma kitapları da öğretim sürecini destekleyen materyaller arasında gösterilebilir. Bugün “çalışma kitapları” hem derste hem ders dışında öğrenicilerin başvurduğu ve uygulama yapabildiği ikincil kaynak olarak gösterilebilir. Bu bağlamda çalışma kitaplarının etkililiği, ders kitaplarının etkililiği kadar önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan “Yeni İstanbul Uluslararası Öğrenciler için Türkçe Çalışma Kitabı ve Yedi İklim Türkçe Çalışma Kitaplarında A1’den C1’e kadar tüm seviyelerde yer alan etkinliklerin hangi dil becerilerine odaklandığını belirlemek ve bu odaklanmanın bütüncül dil gelişimini destekleyecek şekilde dengeli olup olmadığını ortaya koymaktır”. “Yeni İstanbul Uluslararası Öğrenciler için Türkçe Çalışma Kitabı” analiz edildiğinde “dinleme ve konuşma” etkinliklerine yer verilmediği görülmektedir. Seviye ilerledikçe “yazma, okuma ve kelime öğretimine” yönelik etkinliklerin sayısında azalma olduğu; buna karşın dil bilgisi etkinliklerinin kitapta belirgin bir şekilde öne çıktığı saptanmıştır. Benzer şekilde “Yedi İklim Türkçe Çalışma Kitapları” da dinleme ve konuşma etkinliklerini içermemektedir. “Dil bilgisi, yazma ve kelime öğretimine” yönelik etkinliklerin seviye ilerledikçe azaldığı ancak okuma etkinliklerinin seviyeyle birlikte arttığı tespit edilmiştir.

Keywords

Çalışma Kitapları, Dil Becerileri, Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi

References

  1. Arslan, N. ve Durukan, E. (2014). Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarında söz varlığı unsurlarının incelenmesi. International Journal of Language Academy, 2(4), 247–265.
  2. Barın, E. (2004). Yabancılara Türkçe öğretiminde ilkeler. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD), (1), 19-30. https://izlik.org/JA88GU72TG
  3. Biçer, N. (2012). Hunlardan günümüze yabancılara Türkçe öğretimi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 1(4), 107–133. https://doi.org/10.7884/teke.100
  4. Biçer, N. ve Alan, Y. (2017). Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan Yeni Hitit 3 ve İstanbul C1+ ders kitaplarındaki metinlerin okunabilirlik düzeylerinin karşılaştırılması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(3), 1130–1139. https://doi.org/10.17860/mersinefd.328486
  5. Biçer, N. ve Kılıç, B. S. (2017). Suriyeli öğrencilere Türkçe öğretmek için kullanılan ders kitaplarının öğretmen görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 5(4), 649–663. https://doi.org/10.16916/aded.329809
  6. Bölükbaş Kaya, F., Kahraman, F. ve Uysal, G. (2021). Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan ders kitaplarının uzaktan öğretime uygunluğu: Yeni İstanbul örneği. Turkish Studies, 16(1), 63–84.
  7. Çağlayan Dilber, N. (2018). Yabancılara Türkçe öğretimi üzerine yazılan kaynak kitaplara ilişkin bir inceleme. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31(Özel Sayı), 111–128. https://doi.org/10.19171/uefad.430159
  8. Çakmak, C. (2015). Yabancılara Türkçe öğretiminin tarihçesine genel bir bakış denemesi. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 4(2), 167–182. https://izlik.org/JA65DB25XG
  9. Doğan Kahtalı, B. ve Günata, B. (2021). Türkiye’de yabancı dil olarak Türkçe öğretiminin geldiği son nokta. Turkish Studies, 16(3), 931–959. https://doi.org/10.7827/TurkishStudies.50104
  10. Duman, G. B. (2013). Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde materyal geliştirme ve materyallerin etkin kullanımı. Ana Dili Eğitimi Dergisi, 1(2), 1–8. https://doi.org/10.16916/aded.16003
APA
Daştan Topçu, E., & Çimen, A. (2026). Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Kullanılan Çalışma Kitaplarının Etkililiği Üzerine Bir İnceleme. Sakarya Dil Dergisi, 4(1), 35-46. https://doi.org/10.65618/saudil.1942902
AMA
1.Daştan Topçu E, Çimen A. Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Kullanılan Çalışma Kitaplarının Etkililiği Üzerine Bir İnceleme. saudil. 2026;4(1):35-46. doi:10.65618/saudil.1942902
Chicago
Daştan Topçu, Ebru, and Aslıhan Çimen. 2026. “Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Kullanılan Çalışma Kitaplarının Etkililiği Üzerine Bir İnceleme”. Sakarya Dil Dergisi 4 (1): 35-46. https://doi.org/10.65618/saudil.1942902.
EndNote
Daştan Topçu E, Çimen A (June 1, 2026) Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Kullanılan Çalışma Kitaplarının Etkililiği Üzerine Bir İnceleme. Sakarya Dil Dergisi 4 1 35–46.
IEEE
[1]E. Daştan Topçu and A. Çimen, “Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Kullanılan Çalışma Kitaplarının Etkililiği Üzerine Bir İnceleme”, saudil, vol. 4, no. 1, pp. 35–46, June 2026, doi: 10.65618/saudil.1942902.
ISNAD
Daştan Topçu, Ebru - Çimen, Aslıhan. “Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Kullanılan Çalışma Kitaplarının Etkililiği Üzerine Bir İnceleme”. Sakarya Dil Dergisi 4/1 (June 1, 2026): 35-46. https://doi.org/10.65618/saudil.1942902.
JAMA
1.Daştan Topçu E, Çimen A. Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Kullanılan Çalışma Kitaplarının Etkililiği Üzerine Bir İnceleme. saudil. 2026;4:35–46.
MLA
Daştan Topçu, Ebru, and Aslıhan Çimen. “Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Kullanılan Çalışma Kitaplarının Etkililiği Üzerine Bir İnceleme”. Sakarya Dil Dergisi, vol. 4, no. 1, June 2026, pp. 35-46, doi:10.65618/saudil.1942902.
Vancouver
1.Ebru Daştan Topçu, Aslıhan Çimen. Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Kullanılan Çalışma Kitaplarının Etkililiği Üzerine Bir İnceleme. saudil. 2026 Jun. 1;4(1):35-46. doi:10.65618/saudil.1942902