EN
TR
Bedensel Okuryazarlık Araştırmalarının Bilimsel Yapısı ve Gelişim Eğilimleri: Bibliyometrik Bir İnceleme (2007-2024)
Öz
Bu çalışma, bedensel okuryazarlık alanının 2007–2024 dönemindeki gelişim eğilimlerini bibliyometrik analiz yoluyla haritalandırmaktadır. Web of Science Core Collection veri tabanında "physical literacy" ve ilgili terimler kullanılarak gerçekleştirilen sistematik tarama sonucunda 341 makaleye ulaşılmıştır. Analizler, R programlama dili ve bibliometrix paketi (v4.1.4) kullanılarak tanımlayıcı analiz, performans analizi ve bilimsel haritalandırma kategorilerinde yürütülmüştür. Alan 2007–2013 döneminde sınırlı ilgi görürken 2014–2018'de hızlı büyümüş ve 2019'da 56 yayınla zirveye ulaşmıştır. Journal of Teaching in Physical Education (35 yayın) en üretken dergi, John Cairney (15 yayın) en üretken araştırmacı olarak öne çıkmaktadır. Coğrafi analiz, Amerika Birleşik Devletleri (%16,4), Kanada (%14,7) ve İngiltere'nin (%13,2) toplam yayınların %44,28'ini ürettiğini göstermektedir. En çok atıf alan çalışma Cairney (2019) tarafından Sports Medicine'de yayımlanmıştır (319 atıf). Anahtar kelime analizleri çocuklar, eğitim ve temel hareket becerilerinin odak noktaları olduğunu ortaya koymaktadır. Alan hızlı büyümesine rağmen kavramsal belirsizlik, metodolojik zorluklar ve coğrafi dengesizliklerle karşı karşıyadır. Anglo-Sakson ülkelerde yoğunlaşma ve çocukluk dönemine aşırı odaklanma alanın temel sınırlılıklarıdır. Türkiye'nin uluslararası yayın görünürlüğü sınırlıdır. Gelecekte kavramsal netleştirme, metodolojik yenilik, coğrafi çeşitlendirme ve yaşam boyu perspektifin güçlendirilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abbott, A. (1988). The system of professions: An essay on the division of expert labor. University of Chicago Press.
- Aria, M., ve Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informetrics, 11(4), 959-975. https://doi.org/10.1016/j.joi.2017.08.007
- Aristovnik, A., Keržič, D., Ravšelj, D., Tomaževič, N., ve Umek, L. (2021). Impacts of the Covid-19 pandemic on life of higher education students: Global survey dataset from the first wave. Data in Brief, 39, 107659. https://doi.org/10.1016/j.dib.2021.107659
- Bornmann, L., ve Mutz, R. (2015). Growth rates of modern science: A bibliometric analysis based on the number of publications and cited references. Journal of the Association for Information Science and Technology, 66(11), 2215–2222. https://doi.org/10.1002/asi.23329
- Bradford, S. C. (1934). Sources of information on specific subjects. Engineering, 137, 85-86.
- Bulca, Y., Demirhan, G., Kangalgil, M., Şahin-Şahin, G., ve Altay, F. (2012). Beden eğitimi öğretmenlerinin öğretmen yetiştirme programına ilişkin görüşleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 37(165), 81-92.
- Cairney, J., Dudley, D., Kwan, M., Bulten, R., ve Kriellaars, D. (2019). Physical literacy, physical activity and health: Toward an evidence-informed conceptual model. Sports Medicine, 49(3), 371-383. https://doi.org/10.1007/s40279-019-01063-3
- Caldwell, H. A., Di Cristofaro, N. A., Cairney, J., Bray, S. R., MacDonald, M. J., ve Timmons, B. W. (2020). Physical literacy, physical activity, and health indicators in school-age children. Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism, 45(5), 534-540. https://doi.org/10.1139/apnm-2019-0294
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Beden Eğitimi ve Spor Pedagojisi, Fiziksel Aktivite ve Sağlık
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
3 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
13 Aralık 2025
Kabul Tarihi
29 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 37 Sayı: 1
APA
Uslu, Ö. S., Nalbant, S., & Özsaydı, Ş. (2026). Bedensel Okuryazarlık Araştırmalarının Bilimsel Yapısı ve Gelişim Eğilimleri: Bibliyometrik Bir İnceleme (2007-2024). Spor Bilimleri Dergisi, 37(1), 78-96. https://doi.org/10.17644/sbd.1841275
AMA
1.Uslu ÖS, Nalbant S, Özsaydı Ş. Bedensel Okuryazarlık Araştırmalarının Bilimsel Yapısı ve Gelişim Eğilimleri: Bibliyometrik Bir İnceleme (2007-2024). SBD. 2026;37(1):78-96. doi:10.17644/sbd.1841275
Chicago
Uslu, Özlem Sinem, Sibel Nalbant, ve Şinasi Özsaydı. 2026. “Bedensel Okuryazarlık Araştırmalarının Bilimsel Yapısı ve Gelişim Eğilimleri: Bibliyometrik Bir İnceleme (2007-2024)”. Spor Bilimleri Dergisi 37 (1): 78-96. https://doi.org/10.17644/sbd.1841275.
EndNote
Uslu ÖS, Nalbant S, Özsaydı Ş (01 Mart 2026) Bedensel Okuryazarlık Araştırmalarının Bilimsel Yapısı ve Gelişim Eğilimleri: Bibliyometrik Bir İnceleme (2007-2024). Spor Bilimleri Dergisi 37 1 78–96.
IEEE
[1]Ö. S. Uslu, S. Nalbant, ve Ş. Özsaydı, “Bedensel Okuryazarlık Araştırmalarının Bilimsel Yapısı ve Gelişim Eğilimleri: Bibliyometrik Bir İnceleme (2007-2024)”, SBD, c. 37, sy 1, ss. 78–96, Mar. 2026, doi: 10.17644/sbd.1841275.
ISNAD
Uslu, Özlem Sinem - Nalbant, Sibel - Özsaydı, Şinasi. “Bedensel Okuryazarlık Araştırmalarının Bilimsel Yapısı ve Gelişim Eğilimleri: Bibliyometrik Bir İnceleme (2007-2024)”. Spor Bilimleri Dergisi 37/1 (01 Mart 2026): 78-96. https://doi.org/10.17644/sbd.1841275.
JAMA
1.Uslu ÖS, Nalbant S, Özsaydı Ş. Bedensel Okuryazarlık Araştırmalarının Bilimsel Yapısı ve Gelişim Eğilimleri: Bibliyometrik Bir İnceleme (2007-2024). SBD. 2026;37:78–96.
MLA
Uslu, Özlem Sinem, vd. “Bedensel Okuryazarlık Araştırmalarının Bilimsel Yapısı ve Gelişim Eğilimleri: Bibliyometrik Bir İnceleme (2007-2024)”. Spor Bilimleri Dergisi, c. 37, sy 1, Mart 2026, ss. 78-96, doi:10.17644/sbd.1841275.
Vancouver
1.Özlem Sinem Uslu, Sibel Nalbant, Şinasi Özsaydı. Bedensel Okuryazarlık Araştırmalarının Bilimsel Yapısı ve Gelişim Eğilimleri: Bibliyometrik Bir İnceleme (2007-2024). SBD. 01 Mart 2026;37(1):78-96. doi:10.17644/sbd.1841275