Matematiksel Kritik Eşik Kavramı
Öz
Direnç egzersizlerinde kritik tork (KT) ve bu değerin zaman-tork hiperbolik modelindeki eğim sabitini veren anaerobik iş kapasitesi (T’), egzersiz şiddeti ve bitkinlik süresi arasındaki ters ilişkiyi ortaya koymuştur. Sonraki yıllarda, bu parametrelerin büyük kas gruplarının katılımıyla gerçekleştirilen egzersizlere uyarlanmasıyla kritik güç (KG) ve kritik hız (KH) ile bu kriterlere ait fonksiyonlar (sırasıyla W’ ve D’) tanımlanmıştır. Bu kavramlar “kritik bir metabolik oran” olarak bilinen kritik eşik (KE) değerini verir. Matematiksel temelli bu KE, “yorgunluk oluşmadan uzun süreler devam ettirilebilen en yüksek oran” olarak değeridir. Bu değer “VO2’de halen denge görülen (≤2,1 ml O2 dk-1·kg-1 değişim) en yüksek egzersiz şiddeti” olarak fizyolojik bir temele oturtulmuştur. Dolayısıyla KE, çok ağırdan (-very heavy) şiddetli (-severe) egzersiz alanına geçişin sınırı olarak kabul edilir. KE belirlemede kullanılan sabit şiddetli egzersiz sayıları genellikle üç ile yedi arasında değişir. Güvenilir ve geçerli bir KE tahmin etmede seçilecek egzersiz şiddetlerinin, 1-2 dakikadan 10-12 dakikaya değişen sürelerde bitkinlik yaratacak düzeylerde olması gerekir. Ancak matematiksel teorilerle açıklanan KE bir miktar düşük geçerliliğe sahip bir performans bileşenidir. KE üzeri egzersiz şiddetlerinde bitkinliğe kadar VO2’de izlenen yavaş komponentin her durumda VO2maks ile sonlanmayabileceği gösterilmiştir. Bu derleme, ilgili kavramların teorik ve pratik temellerini açıkladıktan sonra, gerçek bir kritik eşik belirlemenin inceliklerini aktarmak amacıyla hazırlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Barstow, T. J., & Molé, P. A. (1991). Linear and nonlinear characteristics of oxygen uptake kinetics during heavy exercise. Journal of Applied Physiology, 71(6), 2099-2106.
- Barstow, T. J., Jones, A. M., Nguyen, P. H., & Casaburi, R. (1996). Influence of muscle fiber type and pedal frequency on oxygen uptake kinetics of heavy exercise. Journal of Applied Physiology, 81(4), 1642-1650.
- Bearden, S. E., & Moffatt, R. J. (2000). VO2 kinetics and the O2 deficit in heavy exercise. Journal of Applied Physiology, 88(4), 1407-1412.
- Beaver, W. L., Wasserman, K., & Whipp, B. J. (1986). A new method for detecting anaerobic threshold by gas exchange. Journal of Applied Physiology, 60(6), 2020-2027.
- Belardinelli, R., Barstow, T. J., Porszasz, J., & Wasserman, K. (1995). Skeletal muscle oxygenation during constant work rate exercise. Medicine and Science in Sports and Exercise, 27(4), 512-519.
- Bergstrom, H. C., Housh, T. J., Zuniga, J. M., Camic, C. L., Traylor, D. A., Schmidt, R. J., & Johnson, G. O. (2012). A new single work bout test to estimate critical power and anaerobic work capacity. The Journal of Strength and Conditioning Research, 26(3), 656-663.
- Bergstrom, H. C., Housh, T. J., Zuniga, J. M., Traylor, D. A., Camic, C. L., Lewis J, R. W., Schmidt, R. J., & Johnson, G. O. (2013a). The relationships among critical power determined from a 3-min all-out test, respiratory compensation point, gas exchange threshold, and ventilatory threshold. Research Quarterly for Exercise and Sport, 84(2), 232-238.
- Bergstrom, H. C., Housh, T. J., Cochrane, K. C., Jenkins, N. D., Lewis Jr, R. W., Traylor, D. A., Zuniga, J. M., Schmidt, R. J., Johnson, G. O., & Cramer, J. T. (2013b). An examination of neuromuscular and metabolic fatigue thresholds. Physiological measurement, 34(10), 1253.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Spor Hekimliği
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Özgür Özkaya
EGE ÜNİVERSİTESİ, SPOR BİLİMLERİ FAKÜLTESİ
Türkiye
Görkem Aybars Balcı
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
8 Haziran 2018
Gönderilme Tarihi
11 Ekim 2017
Kabul Tarihi
19 Aralık 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 28 Sayı: 4