Akış Kuramının Sosyal Hizmet Perspektifinde İncelenmesi

Öz

Sosyal hizmet mesleğinin multi-disipliner oluşu diğer meslek dallarından uygulamalar ve kuramlarla besleniyor olması oldukça önemli bir gerçektir. İnsan ve toplum bilimleri bağlamında özellikle psikoloji alanından birçok kuram ve teknik Sosyal hizmete kaynaklık etmiştir. Pozitif psikolojinin bir konusu olan “Akış kuramı” birçok farklı alana destek sağlamaktadır. Bu kuramın sosyal hizmet disiplininde uygulanabilirliği ve sosyal hizmet uzmanlarının akış deneyimlerini etkileyen faktörlerin tespit edilmesi sosyal hizmet mesleğinin güçlenmesi, uzmanların farkındalık kazanması, uzmanlar tarafından aktarıcı bir role dönüşebilmesi amacı ile önemli bir çalışmadır. Bu çalışmanın amacı Akış kuramını sosyal hizmet disiplininde tartışmaya açmak ve sosyal hizmet uzmanlarının akış deneyimlerini etkileyen faktörlerin niteliksel olarak incelenmesi ile sosyal hizmet mesleğine ve uygulayıcılarına bir perspektif kazandırmaktır. Araştırmanın örneklemi İstanbul ilinde bulunan rasgele seçilmiş kurumlarda aktif olarak çalışan 18 Sosyal hizmet uzmanları oluşturmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşme sonuçlarına göre; Sosyal hizmet mesleği akış deneyimi yaşamak için uygun ortamı sağlamamaktadır. Bunun yanısıra uzmanların işi anlamlı bulmaları göre akış deneyimi değişkenlik göstermektedir. Bireysel yeteneklerini vakalarda kullanabilen uzmanların daha fazla akış yaşadığı tespit edilmiştir. Vaka yoğunluğuna göre anda kalma ve iş doyumlarının değişkenlik gösterdiği bulgusuna ulaşılmıştır. Bu çalışma “sosyal hizmet uzmanlarının akış deneyimlerini etkileyen faktörlerin niteliksel olarak incelenmesi” başlıklı yüksek lisans tezinden üretilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Akış Kuramı
• Sosyal Hizmet
• Güçlendirme

Examining Flow Theory in the Perspective of Social Work

Abstract

The multidisciplinary nature of the social work profession, nourished by applications and theories from other fields, is a crucial reality. Particularly within the context of human and social sciences, numerous theories and techniques from the field of psychology have contributed to social work. Flow theory, a subject of positive psychology, provides support to various fields. Exploring the applicability of this theory in the discipline of social work and identifying the factors influencing social workers' flow experiences are significant endeavors aimed at strengthening the social work profession, enhancing awareness among professionals, and facilitating their transition into a facilitative role. The purpose of this study is to open a discussion on the application of Flow theory in the field of social work and to qualitatively examine the factors influencing social workers' flow experiences, thereby providing a perspective to the social work profession and practitioners. The sample of the study consists of 18 social work professionals actively working in randomly selected institutions in Istanbul. According to the results of semi-structured interviews, the social work profession does not provide an environment conducive to experiencing flow. Additionally, the meaningfulness of the work for professionals affects the variability of flow experiences. It was found that professionals who can utilize their individual talents in cases experience more flow. The findings also suggest that the intensity of cases affects presence in the moment and job satisfaction. This study is derived from a master's thesis titled “A Qualitative Examination of Factors Influencing Social Workers' Flow Experiences.”

Keywords

• Flow Theory
• Social Work
• Empowerment

References

1. Açan, A.B. ve Özbesler, C. (2020). Farklı Sosyal Hizmet Kurumlarında Çalışan Sosyal Hizmet Uzmanlarının İş Doyumu ve Tükenmişlik Düzeylerinin Değerlendirilmesi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(1), 106-130.
2. Ayazlar, R. (2015). Akış Deneyimin Yamaç Paraşütü Deneyim Doyumu ve Yaşam Doyumuna Etkileri, DR-008.
3. Basım, N. Harun, S. (2005) Çalışma Yaşamında Tükenmişlik: Sosyal Hizmet Uzmanları İşe Hemşireler Üzerine Karşılaştırmalı Bir Araştırma, Toplum ve Sosyal Hizmet, 16(2), 57-69.
4. Berkün, S. (2010) Sosyal Hizmet Uzmanlarının Çalışma Hayatında Karşılaştıkları Mesleki Sorunlar: Bursa Örneği. Toplum ve Sosyal Hizmet, 21(1), 99-109.
5. Bilgin, R. Emhan, A. Bez, Y. (2011) Sosyal Hizmet Kurumu Çalışanlarında İş Memnuniyeti, Tükenmişlik ve Depresyon: Diyarbakır İli Alan Araştırması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi 10(38) 210-228.
6. Ceylan, H., Gül, N., ve Öksüz, M. (2016). Sosyal Çalışmacılarda İş Doyumu ve Tükenmişliğe Etki Eden Faktörlerin Sosyal Hizmet Alanlarına Göre Karşılaştırmalı İncelenmesi. Yalova Sosyal Bilimler Dergisi, 6(11), 43-69.
7. Csı̇kszentmı̇halyı̇, M. (2017) Akış 1. Baskı, Buzdağı yayınları, Ankara.
8. Çalışan, N. Zengin, O. (2017) Sosyal Hizmet Uzmanlarının Mesleki Uygulamaları ve Çalışma Koşulları. Toplum ve Sosyal Hizmet 28(1), 47-68.

9. Çevik, C. ve Özkul, B. (2022) Çalışma Yaşamında Dezavantajlı Gruplar ve Eşitsizlikler, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi 2022; 7(3), 611-618
10. Çüm, B. ve Köroğlu, C.Z. (2021) Sosyal Hizmet Uzmanlarının Çalışma Yaşamlarında Karşılaştıkları Sorunlar: Burdur İl Örneği, Ortimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 8(1), 165-182
11. Danacıoğlu, S. Akçay, S. (2021). Sosyal Hizmet Uzmanlarının Özel Sektörde Çalışma Deneyimleri, Toplum Ve Sosyal Hizmet, 32(3), 995-1019.
12. Demirel, A.C (2023) Sosyal Hizmet Uzmanlarının Tükenmişlikleri, Sistematik Bir Derleme, Sosyal Sağlık Dergisi, 3(2)
13. Erbay, E. (2019) Güç Ve Güçlendirme Bağlamında Sosyal Hizmet Uygulamaları, Sosyal Politika Çalışama Dergisi, 19(42).
14. Ermiş, N. (2013). Üniversite Öğrencilerinin Akış Deneyimlerini Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Haliç Üniversitesi.
15. Güzel, B. ve Selcik, O. (2017) Sosyal Çalışmacıların Karşılaştıkları Zorluklar ve Başa Çıkma Yolları: Rize Örneği, İnternational Journal Of Human Science 14(3) 2848-2864
16. IASSW, (2019) International Association of Schools of Social Work, https://www.iassw-aiets.org/, Erişim tarihi 2019
17. Kı̇llı̇ngsworth M. (2011) “Şu anda kalın” https://www.ted.com/talks/matt_killingsworth_want_to_be_happier_stay_in_the_mome nt?language=tr Erişim Tarihi: 10.01.2019
18. Özkara, B. ve Özmen, M. (2016) Akış Deneyimine İlişkin Kavramsal Bir Model Önerisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 11(3), 71-100.
19. Özmete, E., ve Laleoğlu, A. (2013). İnsani Hizmet Örgütlerinde Sosyal Çalışmacıların Karşılaştıkları Mobbing Davranışları İle İş Tatmini ve Sağlık Sorunları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Toplum Ve Sosyal Hizmet, 24(2), 23-44.
20. Sheafor, B. Horejsı̇, C. (2014) Sosyal Hizmet Uygulaması Temel Teknikler ve İlkeler, 2. Baskı, Nika Yayınları.
21. Taşçı, A. Başçıllar, M. (2018) İş Yükü ve İş Tatmini Arasındaki İlişki: Sosyal Hizmet Uzmanları Üzerine Bir Araştırma, İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Yüksek Okulu Dergisi. (4) 330-344.
22. Thomson, N. (2016) Güç ve Güçlendirme, çev. Ahmet Ege, Eda Beydili Gürbüz, Hande Albayrak, Nurullah Çalış, Ankara. Nika yayınları.
23. Türk, M. ve Yeşiltaş, M. (2017) İş Akış Kuramı ve Beş Faktör Kişilik Modeli̇ İlişkisi Üzerine bir Araştırma. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi İİBF Dergisi, 1(2), 117-128.