Research Article

AFGANİSTAN: ABD MÜDAHALESİ VE TALİBAN'IN DÖNÜŞÜ

Volume: 2 Number: 4 January 31, 2022
TR EN

AFGANİSTAN: ABD MÜDAHALESİ VE TALİBAN'IN DÖNÜŞÜ

Abstract

Afganistan tarih boyunca büyük güçlerin hakimiyet kurmak istediği bir ülke olmuştur. Son 200 yıllık dönemde ise bu Asya ülkesi başta İngiltere ile Rusya arasında yaşanan ve “Büyük Oyun” (Great Game) ismi verilen mücadelede, ardından da ABD ile Sovyetler Birliği arasındaki Soğuk Savaş döneminde önemli bir rekabet alanı olmuştur. Kendine özgü sosyal yapısı, dinî kimliğin baskın etkisi, güçlü kabilecilik bağları ve çetin coğrafyası nedeniyle ülkede egemenlik kurmaya çalışan büyük güçler genellikle başarısızlığa mahkum olmuşlardır. Afganistan’ın Kandahar vilayetinde 1994 yılında kurulduğundan günümüze ülkenin en etkili siyasi-dinî hareketi olan Afganistan İslâm Emirliği (Taliban) son 25 yıldır varolığını hedef alan tüm uluslararası tutum ve girişimlere rağmen ülkede etkinliğini her dönem artırmış, 20 yıl süren ve dünyanın en güçlü ordularının müdahil olduğu yıpratıcı bir savaşın ardından da yeniden iktidara gelmeyi başarmıştır. Taliban’ı ortaya çıkaran nedenler, birinci Afganistan İslâm Emirliği idaresi döneminde uluslararası toplumun politikası ve savaş döneminde yaşanan gelişmeler, Afganistan’ın demografik durumu ve Taliban’ın ülke içindeki hasımlarının tutumu toplu olarak incelendiğinde gelinen süreçte işgalin başarısızlığının ardında yatan nedenler daha net anlaşılacaktır. Bu çalışmada Taliban’ın kuruluşu, ABD’nin ülkeye müdahale edişi ve 20 yıllık savaşın dönüm noktalarının ardından ülkede yeniden Taliban’ın iktidara geliş süreçleri incelenecek, savaşın başarısızlığa uğramasına neden olan ABD politikalarına yer verilecektir.

Keywords

References

  1. Bahmanyar, M. (2012). Afghanistan Cave Complexes 1979–2004: Mountain strongholds of the Mujahideen, Taliban & Al Qaeda. Bloomsbury Publishing.
  2. Barracks, M. (2003). Afghanistan: An Introduction to the Country and People. Washington DC: Marine Corps Institute (US).
  3. Barve, M. (2021). Careless Peacebuilding: A Poststructural Policy Analysis of the Afghanistan Study Group Final Report: A Pathway for Peace in Afghanistan (2021).
  4. Bilmes, L. (2021). Veterans of the Iraq and Afghanistan Wars: The Long-term Costs of Providing Disability Benefits and Medical Care, 2001-2050.
  5. Clements, F., & Adamec, L. W. (2003). Conflict in Afghanistan: a historical encyclopedia. ABC-CLIO.
  6. Cordesman, A. H. (2012). Coalition, ANSF, and Civilian Casualties in the Afghan Conflict: From 2001 Through August 2012. Center for Strategic and International Studies.
  7. Crews, R. D., & Tarzi, A. (Eds.). (2009). The Taliban and the crisis of Afghanistan. Harvard University Press.
  8. Ellicott, K., & Gall, S. B. (2003). Junior worldmark encyclopedia of physical geography.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

International Relations

Journal Section

Research Article

Publication Date

January 31, 2022

Submission Date

December 26, 2021

Acceptance Date

January 26, 2022

Published in Issue

Year 2022 Volume: 2 Number: 4

APA
Şen, A. (2022). AFGANİSTAN: ABD MÜDAHALESİ VE TALİBAN’IN DÖNÜŞÜ. SDE Akademi, 2(4), 76-102. https://izlik.org/JA49EJ99ZL
AMA
1.Şen A. AFGANİSTAN: ABD MÜDAHALESİ VE TALİBAN’IN DÖNÜŞÜ. SDE Akademi. 2022;2(4):76-102. https://izlik.org/JA49EJ99ZL
Chicago
Şen, Abdulkadir. 2022. “AFGANİSTAN: ABD MÜDAHALESİ VE TALİBAN’IN DÖNÜŞÜ”. SDE Akademi 2 (4): 76-102. https://izlik.org/JA49EJ99ZL.
EndNote
Şen A (January 31, 2022) AFGANİSTAN: ABD MÜDAHALESİ VE TALİBAN’IN DÖNÜŞÜ. SDE Akademi 2 4 76–102.
IEEE
[1]A. Şen, “AFGANİSTAN: ABD MÜDAHALESİ VE TALİBAN’IN DÖNÜŞÜ”, SDE Akademi, vol. 2, no. 4, pp. 76–102, Jan. 2022, [Online]. Available: https://izlik.org/JA49EJ99ZL
ISNAD
Şen, Abdulkadir. “AFGANİSTAN: ABD MÜDAHALESİ VE TALİBAN’IN DÖNÜŞÜ”. SDE Akademi 2/4 (January 31, 2022): 76-102. https://izlik.org/JA49EJ99ZL.
JAMA
1.Şen A. AFGANİSTAN: ABD MÜDAHALESİ VE TALİBAN’IN DÖNÜŞÜ. SDE Akademi. 2022;2:76–102.
MLA
Şen, Abdulkadir. “AFGANİSTAN: ABD MÜDAHALESİ VE TALİBAN’IN DÖNÜŞÜ”. SDE Akademi, vol. 2, no. 4, Jan. 2022, pp. 76-102, https://izlik.org/JA49EJ99ZL.
Vancouver
1.Abdulkadir Şen. AFGANİSTAN: ABD MÜDAHALESİ VE TALİBAN’IN DÖNÜŞÜ. SDE Akademi [Internet]. 2022 Jan. 31;2(4):76-102. Available from: https://izlik.org/JA49EJ99ZL